tag:blogger.com,1999:blog-147562032011-09-28T08:01:52.151-07:00a weblog dedicated to turkish people of fars province. fars ostanının türk bölgələri və burada yaşayan türk xalqının veblaqı. un weblog consacré aux personnes et aux pièces turques de fars province.mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.comBlogger591100tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-41678252866578178452010-12-30T09:55:00.000-08:002010-12-30T09:56:06.652-08:00افشارشناسي<br /><br /> <br /><br />دكتر محمدخالقي مقدم<br /><br /> <br /><br />-سلسله آثار -(46 اثر علمي مربوط به ايل افشار )<br /><br /> <br /><br />http://drmkhm.blogfa.com/post-16.aspx<br /><br /> <br /><br />1- استان زنجان، سرزمين اقوام افشار<br /><br />2- نقش اجتماعي ايل افشار در تشكيل دولت صفويه<br /><br />3- تاخت و تاز ازبكها به ايران و مقابله اقوام افشار در برابر آنان<br /><br />4- شناخت اجتماعي سران ايل افشار<br /><br />5- تاكتيكها و استراتژيها و تواناييهاي نظامي ارتش افشار<br /><br />6- زندگي نامه سران دولت نادر شاه افشار<br /><br />7- اوضاع اجتماعي زنجان پس از فروپاشي دولت افشاريه<br /><br />8- ادعاي سياسي سلطنت توسط اقوام افشار زنجان دوره زنديه<br /><br />9- فوجهاي نظامي افشار زنجان در دوره قاجاريه<br /><br />10 - تقابل دو ايل افشار و ايل قاجار، در زنجان در اوايل تشكيل دولت قاجاريه<br /><br />11- نقش حاكمان افشار زنجان در جنگهاي ايران و روس<br /><br />12- تأثير فرهنگي موسيقي اقوام افشار زنجان بر روي دستگاههاي موسيقي اصيل ايراني<br /><br />13 - تحول اجتماعي موسيقي ايراني از دوره صفويه تا قاجاريه<br /><br />14- زنجان و زيباييهاي فرش افشار<br /><br />15- صنعت زيباي چارق هاي افشار زنجان<br /><br />16- صنعت زيباي چاقوسازي اقوام افشار زنجان<br /><br />17- صنعت زيباي مليله كاري اقوام افشار زنجان<br /><br />18 ـ زندگي ايلي افشارها و قوچ افشاري آنان<br /><br />19 - اقوام افشار و تحولات حوزه زيست جغرافيايي آنان<br /><br />20 - مكانهاي ييلاق ـ قشلاقي ايل افشار<br /><br />21- تيره ها و طوايف ايل افشار<br /><br />22- ايل افشار و روند هويت زدايي ايلها<br /><br />23 - فرايند تخته قاپو شدن طوايف و تيره هاي ايل افشار<br /><br />24 - طايفه اينانلو افشار زنجان (حومه ابهر)<br /><br />25 - طايفه افشار قورت بيگلو زنجان (حومه صائين قلعه زنجان)<br /><br />26- طايفه افشار اوصانلو زنجان<br /><br />27- طايفه ايرلو افشار زنجان (طارم و حومه زنجان)<br /><br />28- طايفه افشار قراپشتلو (قرابز چلو زنجان )<br /><br />29 - طايفه افشار غني بيگلو و قزل گچيلو زنجان<br /><br />30- طايفه افشاركور حسنلوي زنجان (حومه قيدار)<br /><br />31- طايفه افشار دويران زنجان (انگوران و ماهنشان)<br /><br />32 - طايفه افشار تكاب<br /><br />33 - طايفه افشار اروميه<br /><br />34- طايفه افشار گروس (روستاهاي اطراف قزل اوزن)<br /><br />35- طايفه افشار اسدآباد همدان ( افشارهاي حوزه ابتداي شاخه تالوار قزل اوزن)<br /><br />36- طايفه افشار خرقان<br /><br />37- طايفه افشار بكشلو (دهستانهاي افشاريه و شال در جنوب قزوين)<br /><br />38- طايفه افشار ساوجبلاغ كرج ( دهستانهاي افشاريه و اشتهارد غرب كرج)<br /><br />39- طايفه افشار شمال ساوه (گرمسيرات ايل افشار)<br /><br />40- طايفه افشار خوزستان<br /><br />41- طايفه افشار كرمان<br /><br />42- طائفه افشار خراسان <br /><br />43- تاريخ اجتماعي امير گونه خان افشار طارمي<br /><br />44 - تاريخ اجتماعي جهانشاه خان افشار قيداري<br /><br />45- تاريخ اجتماعي حبيب الله خان شاهسون افشار دويراني انگوران (امير توپخانه دوره محمدشاه قاجار)<br /><br />46- تاريخ اجتماعي خوانين مختلف افشار زنجان<br /><br /><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-4167825286657817845?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-27507228414476607042010-12-20T20:00:00.000-08:002010-12-20T20:01:03.011-08:00<span style="font-weight:bold;">تركها در جوار و در سرزمين بختياري</span><br /><br />چ) تركها و مغولها<br /><br />تركها در جنوب، غرب، شرق و شمال سرزمين بختياري در مناطق هفتگل، اطراف شوشتر و رامهرمز (گندزلوها يا افشار و بيگدلی ها)، اطراف گندمان، حومه ي شهركرد و فريدن سكني دارند بعلاوه شمار زيادي از تركان در ميان بختياريهازندگي مي كنند كه دو زبانه نيز مي باشند يعني هم به گويش بختياري و هم به زبان تركي تكلم مي كنند.<br /><br />مهاجرت اولين گروه از تركان به خاك بختياري به زمان سلجــوقيان در قرن ششم هـ .ق. بــاز مي گردد. نورمحمد مجيدي به نقل از «تاريخ وصاف» مي نويسد:<br /><br />«چون مملكت ال سلجوقي در فارس بر آمد . . . امواج تراكمه از نواحي قفچاق مخدر گشتند. يعقوب بن ارسلان با جمعي از لشكريان قصبه ي خوزستان را بهر اقامت اختيار كرده و امير مودود سلغري امير سلغريان به صحراي گندمان فرود آمد و از آنجا تا به عرصه ي كهگيلويه خيمه اقامت برافروختند.» ( مجیدی ،1371 : 237)<br /><br />از زمان صفويه دو ايل افشار و بيگدلی در مناطق جنوبي و غربي بختياري استقرار يافتند و با بختياريها آميختگي فراواني پيدا كردند. از ناحيه شرقي نيز بختياريها با قشقاييها همسايه و همجوار هستند كه در مهاجرت دوسويه گروههايي از هر طرف در داخل قلمرو ديگري مؤثر بوده است. <br /><br />در خلال سالهاي 5-1292 هـ .ق. گروههاي از تركان قشقايي كه عمده ي آنها «لركيها» بودند به سبب نزاع و كشمكشهايي به منطقه بختياري كوچ نمودند. همچنين گروههايي از طوايف دره شوري، كشكولي، ايگدر، اصلانلو، محمدتركي و چهرازي در مناطق بختياري سكني دارند و اكثراّ دو زبانه هستند و با بختياريها وصلت و خويشاوندی زيادي دارند.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-2750722841447660704?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-40948064386362382042010-09-12T14:21:00.001-07:002010-09-12T14:22:06.734-07:00<strong> ساختار‌شناسی گویش ترکی در منطقه فارس بررسی می‌شود</strong><br /><br /><br />http://www.ibna.ir/vdcfejde.w6dtmagiiw.html<br /><br />به کوشش کاووس حسن‌لی<br /><br />نشریه «مطالعات ادبیات کودک» در دانشگاه شیراز منتشر شد<br /><br />26 تير 1389 ساعت 11:22 <br />بررسی«ساختارشناسی زبان و گویش ترکی منطقه صفاشهر استان فارس» موضوع کتابی پژوهشی به کوشش حسن‌لی است. این کتاب از دیدگاه قوم‌شناسی به بررسی ویژگی‌های فرهنگی مردم صفاشهر و تشریح ویژگی‌های شیوه گفتار در آن منطقه پرداخته است.\<br />حسن‌لی در گفت‌و‌گو با خبرگزاری کتاب ایران(ایبنا) درباره این کتاب گفت: تاکنون هیچ سند مکتوبی از شیوه گفتار و سخن ترک‌زبانان منطقه صفاشهر در شهرستان خرم‌بید استان فارس تهیه نشده است. البته این احتمال نیز وجود دارد که تا حدود 200 سال دیگر زبان ترکی در این منطقه به دست فراموشی سپرده شود. <br /><br />وی ادامه داد: از دیدگاه زبان‌شناسی تدوین چنین کتابی ضروری بود؛ چراکه در گذر زمان مردم این منطقه به زبان فارسی گرایش پیدا می‌کنند. <br /><br />این استاد دانشگاه به ارائه توضیح درباره مقدمه کتاب پرداخت و افزود: در مقدمه این کتاب به‌طور مفصل درباره تاریخ ورود ترک‌ها به مناطق مرکزی ایران و استان فارس توضیحاتی ارائه کرده‌ام. البته عنوان نهایی این کتاب و ناشر آن هنوز مشخص نشده است. <br /><br />«فرهنگ نیما‌پژوهی» در ادامه انتشار دو کتاب «کارنامه تحلیلی خیام‌پژوهی» و «فرهنگ حافظ‌ پژوهی» از دیگر آثار در دست انتشار حسن‌لی است. وی اظهار داشت: تمامی این آثار به کتاب‌شناسی توصیفی، تحلیلی و انتقادی بزرگان فرهنگ و ادب فارسی می‌پردازند. <br /><br />این پژوهش‌گر ادبی ادامه داد: این نوع شیوه کار از یک سو منابع را معرفی می‌کند و از سوی دیگر تاثیرگذاری هریک از این منابع را نشان می‌دهد. البته همزمان با تالیف کتاب‌شناسی «نیما یوشیج»، فهرست‌بندی موضوعی کتاب‌ها و مقاله‌ها برای تدوین کتاب «راهنمای موضوعی نیما‌شناسی» نیز صورت می‌گیرد. <br /><br />وی به تکمیل «فرهنگ سعدی‌پژوهی» اشاره و تصریح کرد: «فرهنگ سعدی‌پژوهی» در سال 1375 منتشر شده بود. هم‌اکنون کتاب‌شناسی، نقد و بررسی آثار منتشر شده درباره سعدی از سال 1375 تا سال 1385 گردآوری و به این کتاب افزوده شده است. <br /><br />حسن‌لی از انتشار این اثر تا پایان تابستان خبر داد و افزود: حجم مطالب منتشر شده در طی 10 سال برابر با حجم تمامی مطالبی است که در چاپ نخست «فرهنگ سعدی‌پژوهی» گردآوری شده بود. از این منظر آثار منتشر شده رشد کمی چشمگیری داشته است. <br /><br />«راهنمای موضوعی خیام‌شناسی» یکی دیگر از آثار در دست تدوین حسن‌لی است. وی درباره این کتاب توضیح داد: «راهنمای موضوعی خیام‌شناسی» همانند «راهنمای موضوعی حافظ‌شناسی» است و در آن تمامی موضوعات پرداخته شده در کتاب‌ها و مقالات به صورت ریزموضوعی فهرست‌بندی شده‌اند. <br /><br />وی ادامه داد: «خیام و نیچه»، «خیام و حافظ»، «شعر و اندیشه خیام»، «مسائل فلسفی در آثار خیام» و «ترجمه آثار خیام در کشورهای دیگر» از جمله موضوعاتی هستند که در این کتاب فهرست‌بندی شده‌اند. <br /><br />تدوین تمامی این کتاب‌ها به پایان رسیده است. در حال حاضر این آثار ویرایش نهایی را طی می‌کنند و به احتمال زیاد توسط نشر علم منتشر و راهی بازار نشر می‌شوند. <br /><br />این استاد دانشگاه در ادامه به انتشار مجله «مطالعات ادبیات کودک» در دانشگاه شیراز اشاره و تشریح کرد: برای نخستین‌بار چنین مجله‌ای با درجه علمی-پژوهشی در حوزه ادبیات کودک منتشر می‌شود. این مجله با همکاری دانشکده ادبیات دانشگاه شیراز و انجمن ترویج زبان و ادب فارسی هفته گذشته منتشر شد. <br /><br />وی در پایان یادآور شد: هدف از انتشار این نشریه تقویت روش‌مندی در پژوهش‌های ادبیات کودک و نوجوان و کمک بیشتر و بهتر به نقد و تولید نظریه در عرصه ادبیات این حوزه است. <br /><br />حسن‌لی سردبیری این نشریه را برعهده دارد و عباس حری، مهدی حجوانی، جان استیونز، فریده پورگیو، نجف جوکار، مرتضی خسرونژاد و محمدیوسف نیری از جمله اعضای هیات تحریریه مجله هستند. <br /><br />در نخستین شماره از مجله «مطالعات ادبیات کودک» مقاله‌هایی به قلم لطف‌الله یارمحمدی، لیلا قنبری، فریبا خوشبخت، سعید حسام‌پور، مهدی حجوانی، مهدخت سیم‌خالقی، مریم جلالی، شهرام پرستش و محمد ابراهیم ایرج‌پور منتشر شده است.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-4094806438636238204?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-83549969517795132752009-12-12T18:31:00.000-08:002009-12-12T18:33:02.821-08:00<strong>مولی حیدر شیرازی</strong><br /><br />قرن هشتم ونهم هجری<br /><br />http://ozan2007.blogfa.com/post-154.aspx<br /><br />نگاهی به تاریخ ترکان وادبیات در ایران (5)<br /><br />به نوشته آقا بزرگ تهرانی در الذریعه وی یک مثنوی ترکی به نام مخزن الاسرار دارد و سلطان اسکندر میرزا نوه امیر تیمور گورکان امیر شیراز را دربین سالهای ۸۱۲تا۸۱۷مدح کرده است (الذریعه:ق۱ج۹،ص۲۶۹)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-8354996951779513275?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-65767552546805587292009-12-12T18:30:00.000-08:002009-12-12T18:31:32.543-08:00<strong>عابد بایرامی لاری شیرازی معروف به شاه زند</strong><br /><br /> (قرن هشتم هجری)<br /><br />http://ozan2007.blogfa.com/post-151.aspx<br /><br />نگاهی به تاریخ ترکان وادبیات ترکی درایران (4)<br /><br />نسخه ای ازدیوان این شاعرکه به دوزبان فارسی وترکی سروده شده است درکتابخانه آیت الله مرعشی نجفی به شماره11389وجوددارد.به نوشته فهرستنگار فاضل ودانشمند آن کتابخانه آقای حسین متقی ،اشعارترکی آن دیوان به زبان ترکی آذری سروده شده است.(فهرست نسخه های خطی ترکی کتابخانه آیت الله مرعشی ص122)<br /><br />بنظر نگارنده شعر ترکی نسیمی وعابد که در یک قرن وهردو بزبان ترکی آذربایجانی سروده شده اند علاوه براینکه وجود سنت ادبی ترکی آذربایجانی را در شیراز سده هشتم تایید میکنند،مویدی نیز بر شیرازی بودن نسیمی خواهد بود.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-6576755254680558729?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-18810201140486360782009-02-28T05:54:00.001-08:002009-02-28T05:54:59.492-08:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: center"><br /><strong><br />جغرافياي انساني خلق ترك در ايران<br /><br /><br />مئهران باهارلي<br /><br />اودگون، بوز آيي، سيغير ايلي<br />Odgün, Boz Ayı, Sığır İli<br />چهارشنبه، ١٨ فوريه- ٢٠٠٩<br /><br /><p style="text-align: justify"><br />سؤزوموز</strong><br /><br />ايران موطن بيش از ٣٥ ميليون تن ترك زبان مي باشد. روند خودآگاهي ملي و سير ملت شوندگي اين توده عظيم مخصوصا در دو دهه اخير آن چنان سريع بوده است كه امروز به راحتي مي توان به جاي صحبت از "گروههاي گوناگون ترك زبان"، از وجود و قوام "ملت ترك" ساكن در ايران سخن راند. <br /><p style="text-align: center"><br /><a href="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/zazaz1-1.jpg"><img src="http://i82.photobucket.com/albums/j253/mehran0/zazaz1-1.jpg" width="750" height="550" align="center"></a><br /><p style="text-align: center"><br /><strong>سه زيرگروه جغرافيائي خلق ترك در ايران:</strong><br /><p style="text-align: justify"><br /><br />خلق ترك ساكن در ايران، از سه زيرگروه جغرافيائي مشخص تشكيل يافته است. از اين سه زيرگروه جغرافيائي، ساكنين زيرگروه شمال غرب باشندگان در وطن، و زيرگروههاي جنوب-مركز و شمال شرق ايران در شمار دياسپوراي ملت ترك محسوب مي شوند:<br /><br /><strong>يك- زيرگروه جغرافيائي شمال غرب:</strong> بدنه اصلي ملت ترك در ايران در ناحيه شمال غرب كشور ساكن است. اين منطقه كه در ادبيات سياسي "آزربايجان جنوبي" ناميده مي شود مركز ثقل تركزبانان ساكن در ايران مي باشد. آزربايجان جنوبي كمابيش معادل "مملكت آزربايجان" در نظام سنتي و بومي "ممالك محروسه" دولتهاي توركي سلجوقي تا قاجاري است. "مملكت آزربايجان" و يا "آزربايجان جنوبي" اقلا شامل همه "آزربايجان ائتنيك" است. برخي آنرا معادل "آزربايجان تاريخي" و يا "آزربايجان سياسي" كه هر دو بزرگتر از "آزربايجان ائتنيك" مي باشند دانسته اند. زيرگروه جغرافيائي شمال غرب و يا "آزربايجان ائتنيك" شامل بخشهاي پيوسته ترك نشين شمال غرب كشور پيش از سالهاي ١٩٠٦-١٩٠٥ يعني سال شكست جنبش مشروطه و آغاز حاكميت عملي قوميتگرائي فارسي بر بروكراسي، دولت و جامعه ايران است. آزربايجان ائتنيك نواحي ترك نشين استانهاي دوازده گانه امروزي آزربايجان شرقي (همه)، آزربايجان غربي (اكثر)، اردبيل (همه)، زنجان (همه)، همدان (اكثر)، قزوين (همه)، مركزي (اكثر)، گيلان (بخشي)، كردستان (بخشي)، تهران (بخشي)، قم (بخشي) و كرمانشاهان (بخشي) در سالهاي ١٩٠٥-١٩٠٦ را در بر مي گيرد و متروپل تهران را نيز شامل مي شود. اكثريت مطلق تركان متعلق به اين زيرگروه جغرافيائي ملت ترك به لهجه آزربايجاني و اندكي نيز به لهجه سنقري زبان تركي متكلم اند. <br /><br /><strong>دو- زيرگروه جغرافيائي شمال شرق: </strong>اين زيرگروه جغرافيائي، تركان پراكنده در استانهاي امروزي خراسان شمالي، خراسان رضوي، گلستان، مازندران، سمنان و خراسان جنوبي را شامل مي شود. تركان متعلق به اين زيرگروه جغرافيائي به دو گروه لهجه خراساني و آزربايجاني زبان تركي متكلم اند. "افشاريورد" و يا ناحيه پيوسته ترك نشين در شمال شرق ايران در محدوده اين زيرگروه جغرافيائي قرار دارد. <br /><br /><strong>سه- زيرگروه جغرافيائي جنوب-مركز ايران: </strong>اين زيرگروه جغرافيائي همه تركان ايران به جز دو زيرگروه جغرافيائي شمال غرب و شمال شرق ايران را شامل مي گردد. اكثريت مطلق تركان متعلق به اين زيرگروه جغرافيائي به گروه لهجه هاي آزربايجاني و اندكي (ابولوردي) به لهجه خراساني زبان تركي متكلم است. "قاشقاي يورد" و يا ناحيه پيوسته ترك نشين در جنوب ايران در محدوده اين زيرگروه جغرافيائي قرار دارد.<br /><br />تركهاي ساكن در شمال غرب كشور و يا آزربايجان جنوبي كه شامل كلان شهر تهران نيز مي باشد، ٨٠،٣% از كل خلق ترك ساكن در ايران (اقلا ٢٩،٠% از كل جمعيت ايران)؛ تركهاي ساكن در جنوب ايران ١١،٦% از كل خلق ترك ساكن در ايران (اقلا ٤،٢% از كل جمعيت ايران)؛ و تركهاي ساكن در شمال شرق كشور ٨،١% از كل خلق ترك ساكن در ايران (اقلا ٢،٩% از كل جمعيت ايران) را تشكيل مي دهند. با اين حساب شمار تركهاي ايران، اقلا ٣٦،١% از كل جمعيت ايران و يا بيش از يك سوم آن است. <br /><p style="text-align: center"><br /><br /><strong>سه زيرگروه لهجه اي خلق ترك در ايران:</strong><br /><p style="text-align: justify"><br /><br />در ايران به شش زبان از زبانهاي عضو خانواده زبانهاي توركي (Turkic) سخن گفته مي شود. اين زبانها عبارتند از تركي (Turkish)، تركمني، خلجي، قزاقي، ازبكي و اويغوري. در اينجا به دو نكته مي بايست توجه كرد. نخست آنكه "توركي"Turkic نام خانواده زباني و "تركي"Turkish نام يكي از زبانهاي داخل در اين خانواده زباني است. براي نشان دادن فرق بين اين دو مفهوم متفاوت در زبان فارسي، نام خانواده زباني به شكل "توركي" و نام زبان مشخص به شكل "تركي" نوشته مي شود. قبلا هر دوي اين مفاهيم با نام يكسان "تركي" ناميده مي شدند (مانند "لاتيني" كه هم نام يك خانواده زباني و هم نام يكي از زبانهاي داخل در آن خانواده زباني است). بنابر اين مقصد از توركي ازبكي و تركي آزربايجاني، به ترتيب زبان ازبكي متعلق به خانواده زبانهاي توركي و لهجه آزربايجاني زبان تركي مي باشد. دوم آنكه مراد از زبان "تركي" در اينجا شاخه شرقي توركي اوغوز غربي است. شاخه غربي توركي اوغوز غربي، كه آن هم زبان تركي ناميده مي شود لهجه هاي عثماني-تركيه اي اند و در ايران رايج نيستند (شاخه شرقي توركي اوغوز، زبان تركمني و لهجه هاي وابسته است). <br /><br />زبان تركي، كه زبان اول ايران به لحاظ شمار متكلمين آن است، در اين كشور داراي سه گروه لهجه هاي "آزربايجاني"، "خراساني" و "سنقري مي باشد. اين وضعيت مشابه وضعيت زبان كردي در ايران است كه در اين كشور داراي سه گروه لهجه هاي كرمانجي، سوراني و جنوبي (كلهري، كرمانشاهي و...) مي باشد با اين تفاوت كه فرق بين لهجه هاي آزربايجاني، سنقري و خراساني زبان تركي بسيار كمتر از فرق بين لهجه هاي كرمانجي، سوراني و جنوبي زبان كردي است (بسياري از زبانشناسان كرمانجي و سوراني و جنوبي كه بينشان تفاهم متقابل وجود ندارد را به عنوان زبانهائي عليحده و جداگانه مي پذيرند).<br /><br /><strong>گروههاي لهجه اي زبان تركي در ايران عبارتند از:</strong> <br /><br /><strong>يك-گروه لهجه هاي آزربايجاني زبان تركي:</strong> اين گروه، پرمتكلمترين لهجه زبان تركي بوده و زبان اكثريت مطلق خلق ترك در ايران است. اين گروه لهجه ها، زبان دو زيرگروه جغرافيائي "شمال غرب" (آزربايجان جنوبي) و "مركز- جنوب ايران" است و به اين اعتبار، لهجه اي سراسري مي باشد. لهجه هاي گوناگون تركان ساكن در جنوب و مركز ايران به جز ابيوردي، فارغ از منشاء ايلي و يا تباري متكلمينشان، همه جزء گروه لهجه هاي آزربايجاني زبان تركي شمرده مي شوند. لهجه هاي آزربايجاني زبان تركي، همچنين زبان همه تركان منسوب به شاخه شرقي اوغوز غربي ساكن در قفقاز (آزربايجان، ارمنستان، گرجستان، داغستان)، آسياي صغير (شرق و جنوب شرقي تركيه) و خاورميانه (عراق، سوريه، اردن، لبنان و اسرائيل) بوده و به اين اعتبار زباني منطقه اي است.<br /><br /><strong>ب-گروه لهجه سنقري" زبان تركي: </strong>اين گروه كه كم متكلمترين لهجه زبان تركي است در واقع لهجه اي ويژه از گروه لهجه هاي آزربايجاني زبان تركي مي باشد. اين لهجه صرفا در يك منطقه مشخص آزربايجان يعني در بخشهاي آزربايجاني استان كرمانشاهان (عمدتا شهرستان سنقر) در شمال غرب كشور بكار ميرود. اين گروه لهجه اي منحصرا در آزربايجان جنوبي و ايران رايج است.<br /><br /><strong>ج-گروه لهجه هاي خراساني" زبان تركي:</strong> اين گروه در شمال شرق ايران در بخشهاي ترك نشين استانهاي امروزي خراسان شمالي، گلستان، مازندران، خراسان رضوي، خراسان جنوبي و بخشهائي از استان سمنان و منطقه ملي موسوم به "افشار يورد" و يا "سلجوق" كه در داخل آن قرار دارد رايج مي باشد. علاوه بر آن، گروههايي چند از خلق ترك كه به لهجه خراساني زبان تركي و يا لهجه هاي نزديك به آن متكلمند در خارج شمال شرق ايران در ديگر نقاط كشور نيز يافت ميشوند. به عنوان نمونه لهجه تركان ابيوردي ساكن در استان فارس، يكي از لهجه هاي زبان تركي است كه علي رغم سكونت متكلمين آن در جنوب ايران، در ميان گروه لهجه هاي خراساني زبان تركي و يا لهجه هاي مابين خراساني و آزربايجاني جاي داده ميشود. اين گروه لهجه اي منحصرا در ايران رايج است (در برخي منابع، از وجود گويشوران به تركي خراساني در مناطق جنوبي جمهوري تركمنستان ذكر شده است).<br /><p style="text-align: center"><br /><br /><strong>متكلمين به لهجه هاي آزربايجاني زبان تركي در خارج آزربايجان</strong><br /><p style="text-align: justify"><br /><br />در ايران متكلمين به لهجه هاي آزربايجاني زبان تركي در خارج آزربايجان را ميتوان به سه بخش تقسيم كرد: <br /><br /><strong>١-گروههاي تاريخي پيش-آزربايجاني: </strong>اينها گروههاي تاريخي و بومي ترك هر منطقه اند كه از ديرباز، به ويژه در دوره امپراتوريهاي توركي غزنوي-سلجوقي-خوارزمشاهي-موغولي در اين نقاط سكونت نموده اند و به يكي از لهجه هاي پيش-آزربايجاني سخن ميگويند. <br /><br /><strong>٢-گروههاي تاريخي آزربايجاني:</strong> گروههاي تاريخي و بومي ترك هر منطقه اند كه در دوره امپراتوريهاي تركي قاراقويونلو-آغ قويونلو-صفوي-افشاري در اين نقاط سكني گزيده و به يكي از لهجه هاي آزربايجاني سخن ميگويند. خاستگاه تباري و مسقط الراس همه گروههاي تاريخي آزربايجاني؛ تركيه (آزربايجان تركيه، همچنين مركز و غرب آن)، جمهوري آزربايجان، عراق-سوريه و آزربايجان جنوبي است. <br /><br /><strong>٣-گروههاي مهاجر آزربايجاني:</strong> گروههاي مهاجر متكلم به لهجه هاي آزربايجاني اند كه در قرون نوزده و بيست و در دو دوره قاجار و پهلوي از آزربايجان جنوبي به اين نقاط مهاجرت نموده اند. <br /><br />اغلب تركان خراسان و بخشهائي از تركان ايران مركزي (استان اصفهان، ....) از گروههاي تاريخي پيش آزربايجاني اند. در مورد بقيه تركان ساكن در جنوب و مركز ايران، هرچند بدنه اصلي اين دسته را گروههاي تاريخي آزربايجاني تشكيل مي دهند، اما آنها به لحاظ تباري و لهجه اي، در اصل تركيب سه گروه مذكورند، يعني اساس آنها را گروههاي تاريخي آزربايجاني كه با گروههاي تاريخي پيش-آزربايجاني و گروههاي مهاجر آزربايجاني آميخته شده اند تشكيل مي دهد. <br /><p style="text-align: center"><br /><br /><strong>سه حوزه عشايري خلق ترك:</strong><br /><p style="text-align: justify"><br /><br />عشاير ترك ساكن در ايران را مي¬توان در سه حوزه تقسيم بندي كرد. اين تقسيم بندي در انطباق با زيرگروههاي جغرافيائي خلق ترك ساكن در اين كشور مي باشد. گروههاي داخل در اين حوزه ها، تنها شامل آن بخش از خلق ترك است كه هنوز هويت ايلي خود را حفظ نموده اند. قابل ذكر است كه امروز صرفا بخش كوچك و تقليل يابنده اي از گروههائي كه هويت ايلي خود را همچنان حفظ نموده اند داراي حيات كوچرو مي باشند: <br /><br /><strong>يك-حوزه عشايري شمال غرب و يا آزربايجان جنوبي: </strong>اين حوزه كه منطبق بر آزربايجان ائتنيك است شامل استانهاي آزربايجان غربي، آزربايجان شرقي، اردبيل، گيلان، همدان، تهران، قم، قزوين، زنجان، مركزي، كردستان و كرمانشاه مي¬باشد. <br /><br />تعدادي از هويتهاي عشايري ترك اين حوزه عبارتند از: شاهسئوه¬ن (شاهسون)، قاجار، قاراپاپاق (قره پاپاق)، قاراداغلو (قره داغ)، قاراگؤزلو (قره گوزلو)، قاراقويونلو (قره قوينلو)، خدابنده¬لو (خارابانتو-خيرماندالي)، ياريم تاقلي (يارم طاقلو)، ....<br /><br />تعدادي از ايلات ترك هنوز كوچنده در اين حوزه را ايلات شاهسون، قره داغ (ايل ارسباران)، قره پاپاق، شاهسون بغدادي، مغان و يارم طاقلو و .... تشكيل مي¬دهند.<br /> <br /><strong>دو-حوزه عشايري جنوب و جنوب غرب:</strong> اين حوزه شامل مناطق ملي فارسستان، عربستان، لرستان، لارستان و بلوچستان (شامل استانهاي چهار محال و بختياري، فارس، اصفهان، كهگيلويه و بويراحمد، بوشهر، يزد، خوزستان، كرمان، سيستان و بلوچستان و هرمزگان) مي باشد. <br /><br />تعدادي از هويتهاي عشايري ترك اين حوزه عبارتند از: قشقائي، خمسه (ايناللو، بهارلو، نفر، ...)، افشار، بوچاقچي، آغاجري، قاجار، كنگرلو، چهرازي، لره¬كي، بهارلو، سيرجان، قرائي، گوندوزلو، رائيني، ....<br /><br />تعدادي از ايلات كوچنده ترك اين حوزه جغرافيايي را ايلات قشقايي، خمسه، فارسيمدان، كشكولي، دره شوري، افشار، قرايي، بچاقچي و ... تشكيل مي¬دهند. اين حوزه، اكثريت عشاير كوچنده ترك كشور را در خود جاي داده است. <br /><br /><strong>سه-حوزه عشايري شمال شرق:</strong> اين حوزه شامل استانهاي خراسان شمالي، خراسان جنوبي، خراسان رضوي، مازندران، گلستان و سمنان مي باشد.<br /><br />تعدادي از هويتهاي عشايري ترك اين حوزه عبارتند از: گرايلو، قرائي، آينالو، مهينه¬اي، تميرلو، ناردين، گوداري، گوارسي، آلي ايلي، قاراقويونلو، بيات، قاراچورلو، ايمورلو، بوكانلو، جويانلو، بورانلو، قليجانلو، ...<br /><br /><strong>جامعه تحليل رونده عشاير كوچنده ترك:</strong><br /><br />تا يك قرن پيش در ايران، تغيير و تحولات سياسي كلان كشور توسط دولتهاي تركي عمدتا آزربايجاني كه خانواده حاكمشان داراي منشاء ايلي بود مانند سلجوقي، ايلدنيزلي، قاراقويونلو، آغ قويونلو، صفوي، آفشار و قاجار رقم زده مي شد. در كل ايران نيز در قرن نوزده بيش از ٣٠ درصد از كل جمعيت كشور را عشاير كوچنده تشكيل مي¬داد. اما طي سده اخير به موازات تغييرات سياسي و اجتماعي در كشور، در نسبت سه الگوي زيستي عشايري، شهري و روستائي نيز دگرگوني حاصل شد. نتيجتا جامعه عشايري بتدريج جايگاه و سيطره نظامي، سياسي و اقتصادي خود در كشور را از دست داد، به صورت جامعه اي پيراموني و اقماري در آمد و به سرعت رو به اضمحلال رفت. بگونه¬اي كه بر اساس نتايج آمارگيري سال ١٣٦٦ توسط مركز آمار ايران، اكنون عشاير كوچنده با ٢٠٠،٠٠٠ خانوار عشايري كوچنده، و جمعيتي حدود ١،٣٠٠،٠٠٠ نفر صرفا ٢ درصد كل جمعيت كشور را به خود اختصاص مي¬دهند. <br /><br />در همخواني با سير نزولي جمعيت عشاير كوچنده در كل ايران، وزنه جمعيتي عشاير كوچنده در ميان تركان نيز كاهش يافته است. در واقع در ميان ملل عمده ساكن در ايران، ملت ترك پس از فارسها داراي كمترين درصد عشاير كوچنده است. در حال حاضر ملل داراي بيشترين درصد منسوبيت ايلي و عشايري ايران به ترتيب نزولي عبارتند از ١-بلوچ، ٢-تركمن، ٣-عرب، ٤-كرد ٥-لر، ٦-ترك، ٧-فارس. درصد متوسط عشاير كوچنده ترك نسبت به كل جمعيت تركان منطقه در مقياس كل ايران حداكثر ٢-٣؛ در مقياس آزربايجان جنوبي اندكي كمتر از متوسط ٢-٣ درصد و در مقياس جنوب- مركز ايران اندكي بيشتر از آن است. <br /><p style="text-align: center"><br /><br /><strong>هفت زيرگروه اعتقادي ملت ترك:</strong><br /><p style="text-align: justify"><br /><br />ملت ترك ساكن در ايران را به لحاظ اعتقادي مي توان به شكل "ناباوران" (افراد غيرديني، ضدديني، ....) و "دين باوران" تصنيف نمود. به دليل تضييقات دولتي و نبود آزاديهاي اعتقادي-ديني-مذهبي در ايران تعيين دقيق تعداد "ناباوران" ترك غيرممكن است.<br /><br />"دين باوران ترك" در ايران را مي توان به دستجات زير تقسيم كرد. از اين گروهها، دو مذهب جعفري و علوي قزلباشي از مصاديق "اسلام توركي" بوده و در ميان ملل غيرتورك ديده نمي شوند:<br /><br /><strong>يك-جعفري:</strong> مذهب جعفري، قرائت تركي شيعه دوازده امامي متشرعه از اسلام اورتودوكس است. سه فرق اصلي اين مذهب با قرائت فارسي شيعه دوازده امامي متشرعه و يا مذهب امامي عبارت است از عدم اعتقاد مذهب جعفري به عصمت امامان شيعي، قائل نبودن به امتيازات صنف روحاني و در راس آنها ولايت فقيه و باور به لزوم جدائي دين از امور دولتي. تخمين زده مي شود كه اكثريت مطلق تركان ايران بر اين مذهب بوده باشند. جعفريان ترك در معرض تضييقات سيستماتيك جمهوري اسلامي قرار دارند.<br /><br /><strong>دو-علوي:</strong> اين گروه بازماندگان تركان قزلباش در تاريخ است. "قزلباشي-بكتاشي" قرائت تركي شيعه دوازده امامي متصوفه از اسلام هترودوكس است (در مقابل قرائت ايراني-كردي شيعه دوازده امامي متصوفه كه "اهل حق" نام دارد). فرق عمده مذهب علوي با شيعه دوازده امامي متشرعه، عدم اعتقاد علويان به شريعت اسلامي است. تخمين زده مي شود كه بين ١٠ تا ٢٠ در صد تركان ساكن در ايران بر اين مذهب بوده باشند. علويان ترك كه در ايران با نامهاي گوناگون (قيرخلار، قاراقويونلو، آبدال بيگ، صوفولار، شاملو، علي اللهي، سير طاليبي، يئدديلر، قارداش، شاغي، آتش بيگ، ...) شناخته مي شوند در سراسر آزربايجان و بخشهائي از خراسان پراكنده اند. اكثريت مطلق تركان آزربايجاني به شمول همه طوائف تاريخي ترك مانند شاهسئوه¬ن، افشار، بيات، قاراقويونلو، بهارلو، قشقائي و .... ابتدائا بر اين مذهب بوده اند. علويان ترك در معرض تضييقات سيستماتيك جمهوري اسلامي قرار دارند.<br /><br /><strong>سه-سني:</strong> تركان سني عمدتا در استان آزربايجان غربي (در اورميه، سلماس، خوي، ... و اطراف آنها) و قسما در استان اردبيل و گيلان ساكن اند. رايج ترين نام آنها در استان آزربايجان غربي "كوره سونني" است. تعداد تركان سني بين ١ تا ٣ درصد كل تركان ساكن در ايران است. اين دسته اكثرا شافعي و برخي حنفي، هر دو از مذاهب اسلام اورتودوكس اند. در خارج ايران ٣٠ در صد تركان جمهوري آزربايجان و اكثريت مطلق تركان آزربايجاني تركيه سني مذهب اند. سنيان ترك در معرض تضييقات سيستماتيك جمهوري اسلامي قرار دارند.<br /><br /><strong>چهار-جريانات پراكنده باطني، تصوفي، وحدت وجودي: </strong>اين گروهها گذار از شيعه متصوفه از اسلام هترودوكس به شيعه متشرعه از اسلام اورتودوكس (و يا عكس آن) را نشان مي دهند. ذهبيه، وحدت وجوديها، شيخيه، خاكساريه، نعمت اللهيه، مولويه، ...... را مي توان در اين دسته جاي داد. تعداد دقيق پيروان اين فرق و طريقتها كه اكثرا در شهرهاي بزرگ طرفداراني دارند معلوم نيست. همه اين دسته جات در معرض تضييقات سيستماتيك جمهوري اسلامي قرار دارند.<br /> <br /><strong>پنج-بهائي: </strong>دين بهائي انشعابي از شيعه دوازده امامي متشرعه است. تعداد دقيق تركان بهائي در آزربايجان و ديگر نقاط ايران دانسته نيست. اما شمار آنان پس از تاسيس جمهوري اسلامي و آغاز تضييقات سيستماتيك و قتل و كشتارهاي خياباني بهائيان توسط عوامل دولتي و بنيادگرايان امامي و فرار و مهاجرت گروهي بهائيان به خارج كشور به شدت كاهش يافته است.<br /><br /><strong>شش-امامي:</strong> مذهب امامي قرائت فارسي شيعه امامي متشرعه از اسلام اورتودوكس است. فرق عمده مذهب فارسي امامي با مذهب تركي جعفري، اعتقاد گروه نخست به عصمت امامان، امتيازات صنف روحاني از جمله ولايت فقيه و در هم آميزي امور ديني و امور دولتي است. مذهب امامي در ميان تركان پديده اي نوظهور است. رواج اين مذهب در ميان تركان ساكن در ايران، تناسب مستقيم با آسيميلاسيون و فارسسازي آنها دارد. نخستين اماميان از تركان آزربايجان به تعداد انگشت شمار در عصر صفوي – علي رغم آنكه نه طريقت صفويه و نه بنيانگذاران دولت صفويه شيعه امامي نبوده اند- پديدار شده اند. سپس در دوره قاجار - تاسيس شده توسط ايل تركي آزربايجاني قاجار كه خود بر مذهب تركي قزلباشي بود- گروهي بومي معتقد به اين مذهب در ميان تركان پديد آمد كه در آغاز از روحانيون امامي و خانواده هاي آنها تشكيل مي شده اند. در عصر دو دولت فارس پهلوي و جمهوري اسلامي مذهب فارسي امامي به سرعت در ميان صنف بازاري و برخي طبقات محروم شهري ترك گسترش يافت. پس از تاسيس جمهوري اسلامي، رايج ساختن اجباري مذهب امامي و تبديل جبري مذهب تركان جعفري، علوي، وحدت وجودي، بهائي و .... به اين مذهب فارسي، از سياستهاي راهبردي دولت جمهوري اسلامي براي آسيميلاسيون تركان ساكن در ايران و ساختن "ملت ايران" (فارسي زبان، امامي مذهب) بوده است. از اينرو مذهب فارسي امامي در ميان تركان را مي توان به عنوان مذهبي استعماري و هكذا نمايندگان ولايت فقيه و حوزه هاي علميه امامي را به عنوان عمال و پايگاههاي استعمار فارسي در آزربايجان توصيف نمود. <br /><br /><strong>هفت-مسيحي:</strong> در ايران ترك مسيحي وجود ندارد. اما بخشي از دياسپوراي تركان آزربايجاني ساكن در عراق (موسوم به توركمان) بر دين مسيحي اند. اين گروه كه سابقا تعداد آنها سي هزار تن بود و در شهر كركوك اقامت داشتند با نام "قالا گاوورو" شناخته مي شدند.<br /><p style="text-align: center"><br /><br />ز<strong>يرگروههاي كشوري ملت ترك</strong><br /><p style="text-align: justify"><br /><br />همانگونه كه ذكر شد، مراد از "خلق ترك" در اين نوشته، تركزبانان متكلم به "شاخه شرقي توركي اوغوز غربي" است. ("شاخه غربي توركي اوغوز غربي" كه توده تركزبان مركز و غرب تركيه، بالكان، قبرس و .... را شامل مي شود نيز "تركي" نام دارد). مرزهاي سياسي بين المللي توده متكلم به "شاخه شرقي توركي اوغوز غربي" را بين چند كشور همسايه تقسيم كرده است، يعني وضعيتي مشابه توده كردزبان كه بين چندين كشور خاورميانه تقسيم شده است. محل اسكان اين توده تركزبان، نخست بين دو دولت عثماني و صفوي-افشار-قاجاري تقسيم گرديده، سپس با ورود روسيه به صحنه بخشي از آن در قفقاز به قلمرو دولت تزاري ضميمه شده است. با فروپاشي عثماني، قسمتهائي از آن در كشورهاي تركيه، عراق، سوريه، اردن، لبنان و بعدها اسرائيل و پس از تجزيه اتحاد جماهير شوروي بخشهائي از آن در كشورهاي آزربايجان، ارمنستان، گرجستان و روسيه (داغستان) قرار گرفته است. بسياري از اين گروهها در كشورهاي مذكور و حتي در يك كشور خاص با نامهاي گوناگون (ترك، آزربايجانلي، آزري، توركمان، قشقائي، افشار، كوره سونني، ....) خوانده مي شوند، وضعيتي مشابه آسوريان كه به دليل تفرق و اشتقاق ملي علاوه بر آسوري به نامهاي گوناگوني چون آشوري، كلداني، يعقوبي، سرياني و .... ناميده مي گردند. <br /><br />به همه حال تركان متعلق به شاخه شرقي توركي اوغوز غربي و يا "ملت ما" همه داراي هويت ملي واحدي بوده و عضو يك ملت اند. پاره هاي اين ملت امروزه در كشورهاي زير ساكن است (گروههاي مستقر در جنوب و شمال شرق ايران، آخيسقا-مئسخئت، افغانستان و كشورهاي عربي در شمار دياسپوراي تركان اند):<br /><br /><strong>يك-ايران:</strong> اين زيرگروه همه تركزبانان ساكن در ايران كه به يكي از لهجه هاي آزربايجاني، سنقري و خراساني صحبت مي كنند را شامل مي شود.<br /><br /><strong>دو-قفقاز: </strong>اين زيرگروه همه تركزبانان ساكن در قفقاز كه در دوره حكومت شوروي اصطلاحا و در راستاي سياستهاي استعماري روسيه به نادرستي "آزربايجانلي" خوانده مي شدند را شامل مي گردد و مشتمل است بر تركان آزربايجان، گرجستان، ارمنستان (قبل از ديپورت شدن) و داغستان روسيه. اكثريت دين باوران اين گروه جعفري و بخشي سني مذهب است.<br /><br /><strong>سه-آخيسقا-مئسخئت: </strong>موطن اين زيرگروه كه اصلا آميخته اي از تركان آزربايجاني قفقاز و تركان آزربايجاني تركيه است كشور گرجستان مي باشد. اكثريت دين باوران اين گروه سني و بخش كوچكي علوي مذهب است.<br /><br /><strong>چهار-شرق تركيه:</strong> اين زيرگروه عمدتا تركزبانان ساكن در ناحيه موسوم به آزربايجان تركيه مركب از استانهاي ايغدير، قارس، آرداهان، ارزروم، گوموشخانا، بايبورت و ارزينجان را شامل است. اكثريت دين باوران اين گروه سني، بخشي علوي و گروهي كوچك نيز جعفري مذهب است.<br /><br /><strong>پنج-عراق-سوريه-اردن-لبنان-اسرائيل:</strong> اين زيرگروه همه تركزبانان كشورهاي عراق، سوريه، اردن، لبنان و اسرائيل را شامل مي گردد. اكثر اين گروهها به ويژه در عراق با نام "توركمان" شناخته مي شوند. به تقريب نيمي از دين باوران اين گروه سني و نيمي علوي مذهب است.<br /><br /><strong>شش-افغانستان: </strong>در اين كشور گروه بسيار كوچكي از تركان آزربايجاني بنام افشار در هرات و كابل و احتمالا قندهار ساكن اند. افشارها بخشي از توده بسيار بزرگتر قزلباشها در اين كشور مي باشند. به جز افشارها، همه قزلباشهاي ساكن در افغانستان تغيير زبان داده و تاجيك زبان شده اند.<br /><p style="text-align: center"><br /><br /><strong>پان ايرانيسم و پان توركيسم</strong><br /><p style="text-align: justify"><br /><br />-هنگامي كه از ملت ترك ساكن در ايران سخن گفته مي شود منظور صرفا كساني هستند كه زبان مادري و ملي تاريخيشان يكي از سه لهجه "آزربايجاني" (شامل قشقائي، ايناللو و .....)، "سنقري" و "خراساني" زبان تركي، و نه مثلا يكي از زبانهاي تركمني، ازبكي و قزاقي است. در ايران "ملت ترك" غير از "ملت تركمن" و "قزاق" است. حتي خلق "ترك" و خلق "خلج" كه در بخشهاي جنوب شرقي آزربايجان جنوبي ساكن است، دو گروه ملي توركي خويشاوند اما جداگانه اند.<br /><br />-هنگامي كه از ملت ترك سخن گفته مي شود منظور صرفا متكلمين به شاخه شرقي توركي اوغوز غربي است. امروزه در جهان دو ملت با نام ملي "ترك" وجود دارد: يكي شاخه شرقي توركي اوغوز غربي به وجهي كه در بند يكم ذكر شد و ديگري شاخه غربي توركي اوغوز غربي كه شامل تركان تركيه مركزي و غربي، بالكان و قبرس است (توركي اوغوز شرقي، زبان تركمني است). اين دو گروه علي رغم آنكه به دو لهجه يك زبان واحد سخن مي گويند، نام ملي هر دويشان "ترك" است و به لحاظ زباني و فرهنگي و تباري نزديكترين ملل به يكديگرند، به دلائل بسيار تاريخي، زبان شناسي، جامعه شناسي و سياسي دو ملت و دو هويت ملي خويشاوند اما جداگانه اند، مانند "عرب" كه نام ملي چند ملت متفاوت اما خويشاوند در خاورميانه و شمال آفريقا مي باشد.<br />-تقسيم شدگي لهجه اي و جغرافيائي و چندپارگي خلق ترك توسط مرزهاي بين المللي و سيستمهاي اعتقادي واقعيتي تاريخي است. اين تقسيم شدگي و چندپارگي به دليل نبود دولت واحد فراگير در تاريخ اخير كه چتر حاكميت خود را بر همه اين زيرگروهها بگستراند و نيز فقدان ذهنيتي در ميان نخبگان و روشنفكران گروههاي مذكور كه وحدت ملي آنها را درك و تقويت نمايد تشديد شده است.<br /><br />-با اينهمه، همه تركزبانان منسوب به شاخه شرقي توركي اوغوز غربي ساكن در ايران و منطقه فارغ از لهجه، طائفه، اعتقاد، استان و يا كشور محل سكونت و .... اعضاء و افراد يك گروه ملي بنام "ملت ترك" اند. همانگونه كه همه ارمنيان ايران، منطقه و حتي جهان و يا كردهاي ايران و منطقه منسوب به يك ملت با نامهاي به ترتيب ارمني و كرداند. <br /><br />-دسته بندي و تجزيه هويتي، ملي، زباني، فرهنگي و سياسي تركزبانان منسوب به شاخه شرقي توركي اوغوز غربي تحت نامهاي "ملت آزربايجان"، "تركان ايراني"، "ايرانيان آزري زبان"، "قوم قشقائي"، "طائفه افشار"، "فرقه اهل حق" و .... سياستي استعماري و در دشمني آشكار با ملت ترك و هويت و منافع ملي آن است.<br /><br />-مراكز استعماري غربي، روسي و فارسي تلاش بسيار گسترده اي را انجام داده و مي دهند تا زيرگروههاي لهجه اي، جغرافيائي، اعتقادي، طائفه اي و استاني ملت ترك ساكن در ايران و يا زيرگروههاي كشوري خلق ترك را به اقوام و گروههاي ملي جدا و متفاوت تجزيه و بدل سازند. <br /><br />-پان ايرانيسم كه بر مبناي انكار هويت ملي ملل ساكن در ايران بنياد گذارده شده، يكي از انديشه هائي است كه ملت بودن تركان شاخه شرقي توركي اوغوز غربي را انكار مي كند و از اين رو نيز انديشه اي ضدملي و ضدتركي است. <br /><br />-پان ايرانيسم كه انديشه اي زائيده استعمار فارسستان بوده و ايدئولوژي رسمي دولت ايران است علاوه بر دولت ايران و پان ايرانيستهاي آشكار، از سوي برخي از آزربايجانيان مدافع پان ايرانيسم نقابدار چپگرا (سيروس مددي) و راستگرا (مرتضي نگاهي) نيز در لفافه گفتمانهاي ديگر تبليغ و مدافعه مي شود. <br /><br />-تلقي و تقديم تركزبانان منسوب به شاخه شرقي توركي اوغوز غربي ساكن در ايران به عنوان اقوام و گروههاي ملي متفاوت و جدا يكي از اصلي ترين و دقيقترين معيارها براي شناخت پان ايرانيستهاي نقابدار و مدافعين سياستهاي استعماري فارسي و روسي در ميان تركان و آزربايجانيان است. هر انديشه، گروه، شخصيت و ... كه معتقد به جدائي ملي و ائتنيكي زيرگروههاي تركزبانان ساكن در ايران و منطقه- به وجهي كه گذشت- باشد، يا پان ايرانيستي آگاه است و يا متاثري ناآگاه از پان ايرانيسم.<br /><br />-اگر امروز در داخل و خارج ايران كسي يافت نمي شود كه ادعا كند كردهاي ساكن در غرب ايران و شمال شرق ايران (خراسان) و حتي كردهاي ساكن در ايران و تركيه و عراق و سوريه و قفقاز هر كدام براي خود اقوام و ملل جداگانه اي اند، اين در سايه تلاش گسترده نخبگان و مجاهدات روشنفكران كرد براي خودشناسي، تثبيت هويت مشترك و واحد كردي و شناساندن موفقيت آميز اين خود و هويت به توده كرد و جهانيان است.<br /><br />-امروز اگر دول استعماري، دولت ايران، ناسيوناليسم فارسي و پان ايرانيستهاي آزربايجاني آشكار و نهان همچو سيروس مددي و مرتضي نگاهي مي توانند ادعا كنند كه تركان استانهاي آزربايجان شرقي و غربي اقوامي جدا از تركان استانهاي همدان و مركزي، و اين دو نيز جدا از تركان ساكن در جنوب ايران و عراق و قفقاز و سوريه و تركيه و .... كه خود آنها هم هر كدام اقوام جداگانه اي اند مي باشند، اين صرفا در اثر غفلت نخبگان و روشنفكران ترك در امر خودشناسي، تثبيت هويت مشترك و واحد تركي و ناكامي در شناساندن اين خود و هويت به توده ترك و جهانيان است.<br /><br />-انديشه اي كه در ميان برخي از كمونيستهاي آزربايجاني روسگرا و روسزده مانند سيروس مددي طرفداراني داشته و صرفا بخشي از ترك زبانان ساكن شمال غرب ايران را "ملت آزربايجان-آزربايجانلي" مي نامد، در اساس انديشه اي استعماري ساخته روسيه و رايج شده توسط چپ فارس و عمال ترك آنها در ايران است. اين انديشه استعماري، ارتجاعي و فاشيستي، عليرغم آنكه طرفداران آن خود را مترقي و دمكراتيك مي خوانند، در همسوئي تمام با انديشه ارتجاعي، فاشيستي و استعماري ديگر يعني پان ايرانيسم قرار دارد.<br /><br />-يكي ديگر از انديشه هائي كه ملت بودن تركان ساكن در ايران را انكار مي كند، پان توركيسم است. اين انديشه كه سي و اندي ملت و گروه ملي تورك معاصر را ملت واحدي گمان مي كند، در تحليل نهائي انديشه اي ضدملي و ضدتركي است زيرا بسان پان ايرانيسم ملت عليحده بودن تركان منسوب به شاخه شرقي توركي اوغوز غربي را نفي مي نمايد.<br /><br />-پان توركيسم و پان ايرانيسم در انكار استقلال ملي و وحدت ملي تركان منسوب به شاخه شرقي توركي اوغوز غربي و يا ملت ترك وحدت نظر دارند.<br /><br /><strong>گرچه يه هو!!!! </strong><br /><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-1881020114048636078?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-3419755405315052342008-10-05T00:31:00.001-07:002008-10-05T00:31:47.643-07:00<strong>مسئله آذربایجان به صورت راسته حسینی / سید حیدر بیات</strong><br />خزل آی ۱۴, ۱۳۸۷<br /><br /><br />دو سه هفته پیشتر بحثی بین سایت پیک نت و دوست شاعرم جناب اسماعیل جمیلی در گرفته بود مبنی بر اینکه نویسندگان آذربایجان در تهران چرا دستگیر شده‌اند؟ بنده نیز قاتی ماجرا شده و یادداشتی به پیک نت فرستادم. پیک نت یادداشت مرا به صورت کامل منتشر کرد، اما تیتری را به آن افزود که تمام رشته‌های نگارنده را پنبه نمود. بنده توضیح داده بودم که اکثر نویسندگان آذربایجانی پس از تبریز در تهران زندگی می‌کنند و بیشتر محصولات نشریات ترکی نیز در تبریز و تهران تولید و منتشر می‌شود و تیتر پیک نت این بود: تولید فرهنگی از تهران برای آذربایجان.<br /><br />این تیتر تداعی‌گر این معنا بود که تولیدات فرهنگی آذربایجانی در تهران مشتری ندارد و فقط تولید می‌شود و مشتریان آن در آذربایجان هستند. نگارنده قصد نداشت که به این شیطنت یا سوء تفاهم پیک‌نتی پاسخ بگوید، لیکن خواندن یک مقاله در شرق اوسط انگیزه‌ای شد برای پیگیری دوباره ماجرا. منتها نه برای اینکه پاسخی برای کسی داده باشم بلکه برای اینکه حقیقت مسئله آذربایجان واقعا برای دوست و دشمن روشن گردد و بالاخره اصحاب رسانه و سیاست بدانند که اصل این قضیه چیست.<br /><br />ابتدا بهتر است توضیح مختصری در مورد مقاله‌ شرق اوسط بنویسم. عنوان مقاله به عربی چنین است: غیاب عربی فی القضیه الکردیه (غیبت عربی در مسئله کرد) به قلم آزا حسیب قرداغی.<br />این مقاله توضیح میدهد که مسئله کرد در عراق که اکنون برای مردم عراق و جهان عرب تا این اندازه حاد می‌نماید یک مسئله امروزی نیست بلکه سابقه دهها ساله دارد اما جهان عرب و سیاستمداران و رسانه‌های عربی یا آن را ندیده‌اند یا به سادگی از کنار آن گذشته‌اند و این مسئله سبب شده است که کردهای عراق در غیاب حساسیت‌ جهان عرب هزینه‌های بسیاری را متحمل شوند و…<br /><br />این مقاله جهان عرب را متهم می‌کند و جهان عرب جوابی جز شرمساری و قبول آن ندارد، به گونه‌ای که شرق اوسط این سند - و این داغ تغافل را که نویسنده به پیشانی جهان عرب می زند- منتشر می کند.<br /><br />با خواندن این مقاله به یاد وضعیت امروز آذربایجان افتادم و اینکه هنوز رسانه‌های فارسی تصور روشنی از مسئله آذربایجان ندارند و باید اندکی بیشتر در این مورد درنگ نمود و برای آنان توضیح داد.<br /><br />اما توضیح مسئله: چیزی که اینروزها از آن با عنوان حرکت ملی آذربایجان نام برده می‌شود سابقه‌ای حدودا ۱۰۰ ساله دارد. مرحوم میرزا حسن رشدیه، پدر مدارس نوین ایران و به تعبیر فرهنگ معین «پدر فرهنگ ایران»، برای مدارس جدید خود که برای نخست بار در ایران تاسیس کرده بود. سه کتاب تالیف کرد. یکی از این کتابها به زبان عربی، دیگری به زبان فارسی و سومی به زبان ترکی با نام وطن دیلی، و این کتابها در مدارس جدید تدریس شدند. جبار باغچه‌بان نیز کتاب شعری برای کودکان به زبان ترکی با نام «پروانه نئجه قیزدی» دارد که احتمالا برای آموزش در مدارس استنایی آن زمان تدارک دیده بود.<br /><br />بعد از به قدرت آمدن رضا شاه اما زبان ترکی ممنوع شد و کار رشدیه در این زمینه ناتمام ماند. بعد از رضا شاه و در اوایل حکومت محمد رضا شاه نیز مسئله فرقه دموکرات آذربایجان پیش آمد. در زمان حاکمیت فرقه زبان رسمی در آذربایجان ترکی بود، و حتی کارنامه‌هایی که در آن زمان برای دانش آموزان صادر شده است نیز به زبان ترکی است. بعد از شکست فرقه، سنت ترکی نویسی و ترکی خوانی در آذربایجان - با افت و خیزهایی که دارد – هماره وجود داشته است، لیکن به مثابه آتش زیر خاکستری تا زمان انقلاب پنهان ‌ماند. در اوایل انقلاب دوباره این مسئله مطرح شد و نشریات چندی از جمله نشریه وارلیق و یولداش منتشر شدند، لیکن با شروع جنگ ایران و عراق دوباره مسئله فروکش کرد لیکن مجله وارلیق همچنان و تا به امروز منشتر میشود و یکی از معروفترین نشریه‌ها نه تنها در آذربایجان بلکه در تمام کشورهای ترک زبان است.<br /><br />بعد از جنگ این مسئله دوباره مطرح شد و در اواخر ریاست جمهوری آقای هاشمی رفسنجانی به اوج خود رسید. با آمدن سید محمد خاتمی نشریات بسیاری اعم از نشریات دانشجویی و نشریات استانی به صورت دوزبانه و هر ازگاهی تک زبانه به ترکی منتشر می‌شوند. دولت ابتدا با یک نگاه فانتزی به این مسئله نگاه می‌کند لیکن مسئله رفته رفته جدی و جدی‌تر میشود. در کنار این ماجراها مسئله همایش سالانه قلعه بابک و پخش‌سی‌دی‌های تصویری آن در بین مردم و اخبار آن از انترنت حاکمیت نیز برخوردهای خود را تشدید می‌کند.<br /><br />اینها مسائلی از آذربایجان بودند که اکثر رسانه‌های فارسی کم و بیش نسبت به آن آگاهی دارند. لیکن مسئله‌ای که میخواهم مطرح کنم چیزی غیر از این است و آن جغرافیایی است که این مسئله در آن اتفاق می‌افتد. اکثر مردم و از جمله احتمالا گردانندگان سایت پیک نت فکر می‌کنند که آذربایجان در چهار استان آذربایجان شرقی، غربی، اردبیل و زنجان خلاصه شده است. اما این دوستان به دو مسئله توجه ندارند. نخست اینکه پراکنش جمعیت ترکان از مرزهای غربی آذربایجان تا تهران و قم ادامه دارد. به عبارت دیگر مابین تبریز و تهران و تبریز و قم روستاهای ترک زبان بومی به صورت لاینقطع وجود دارند که شامل روستاهای ترک زبان قزوین، کرج، همدان، بوئین‌زهرا، ساوه، شهریار، اراک و خود قم هستند و بنده بسیاری از این روستاها را از نزدیک دیده‌ام. حتی در بخشهای جنوبی، و شرقی قم یعنی در دو سوی جاده قم و کاشان نیز روستاهای ترک زبان وجود دارند. این ترکهای بومی که زمانی خود را ترک غیر اصیل می‌دانستند امروزه به برکت وجود اینترنت و نشریات و احیانا رادیوها و ماهواره‌ها و نیز حضور دانشجویان و سربازان این مناطق در بین سایر ترکان آذربایجان، اینک خود را یک ترک درجه دوم نمی‌دانند و نسبت به هویت و زبان ترکی خود حساس هستند. در میان ۱۹ نویسنده و روشنفکری که در تهران و به همراه مهندس صرافی دستگیر شده‌اند، نام حسین حیدری نیز به چشم میخورد. حسین حیدری از ترکان قزوین و صاحب امتیاز نشریه دوزبانه دانشجویی اولوس بود و خود همین نشان می‌دهد که گستره جریان موسوم به حرکت ملی آذربایجان چه قدر گسترده است. علاوه بر آن میتوان به شهر قم اشاره کرد. در این شهر بیش از چهار استریوی ترکی فعالیت می‌کنند که عمدتا محصولات عاشیقی و موسیقی ترکان بومی منطقه را تامین می‌کنند و بیش از صد عاشیق و نوازنده شاهسون و … در قم، ساوه و سایر مناطق تهران، قزوین، همدان و مرکزی زندگی می‌کنند که برای اینکه حرف بی‌مدرکی نزده باشم دوستان می‌توانند به مقاله «قم، ساوه عاشیق محیطی» که در سایت اینجانب منشتر شده است مراجعه نمایند و در همین روزها گویا تضییقاتی نسبت به برخی از عاشیقهای قم از جمله عاشیق محبوب و جوان، اکبر غلامی صورت گرفته است.<br /><br />شاخص‌ترین نماد هویت‌خواهی ترکان این منطه مراسم سالانه بزرگداشت حکیم تیلیم‌خان ساوه‌ای است که هر ساله در آخر تیر ماه در زادگاه این شاعر واقع در روستای مراغه ساوه برگزار می‌شود امسال بیش از دوهزار نفر در آن شرکت کرده‌ بودند که از سوی بعضی‌ ناظران این مراسم آلتیرناتیو تجمع سالانه قلعه بابک تلقی شد، اگر چه این مراسم با مراسم قلعه بابک یک تفاوت ماهوی دارد.<br /><br />مسئله دوم اما مسئله ترکهای مهاجر از آذربایجان است. سیاست تمرکز گرایی که در دوران پهلوی دنبال شد و به تبع آن اکثر کارخانه‌ها و شرکت‌های تولیدی در تهران و اطراف احداث گشت. این مسئله موجب شد که سیل مهاجران از آذربایجان به تهران، قم، کرج و قزوین سرازیر شود. در ادامه همین سیاست است که اکنون آنگونه که در مصاحبه آقای موسوی تبریزی که در پیک نت هم درج شد آمده بود: امروزه حدود ششصد هزار نفر از ساکنان قم را ترک‌زبانها تشکیل می‌دهند. در تهران و کرج و قزوین نیز وضعیت به همین منوال است. به تعبیر رضا براهنی که روی این تعبیر اصرار نیز دارند: «تهران بزرگترین شهر آذری نشین جهان است». در تهران، کرج، قم و سایر شهرهای نزدیک پایتخت گاه شهرکهایی وجود دارند که بیش از نود و پنج درصد آن را ترک زبانها تشکیل می‌دهند. تبعا قضیه به اینجا نیز ختم نمی‌شود ترکان قشقایی، ترکان گچساران، ترکان فریدن اصفهان، ترکان خراسان شمالی و… همه جمعیت معتنابهی هستند که امروزه مسئله هویت برایشان جدی شده است و دیگر مسئله حرکت مدنی آذربایجان در چهار استان آذربایجانی خلاصه نمی‌شود.<br /><br />در چنین شرایطی وظیفه رسانه‌ها و روشنفکر طبیعتا ندیدن این مسئله و سکوت در قبال آن نیست. بلکه پرداختن به آن و یافتن راه حلهایی هست که شهروندان ایرانی را با کمترین خطر از این مرحله به مراحل بعدی سوق دهد. پذیرفتن هویت ترکی ترکهای ایران، و به رسمیت شناختن زبان، تاریخ و… از جمله فاکتورهایی است که باید به آن اهمیت داده شود. نپذیرفتن مسئله اما تبعاتی دارد که آن خود بر اهل خرد پوشیده نیست. چیزی که یاد‌آوری آن خالی از لطف نخواهد بو آن است که امروزه برای برخورد با مسئله آذربایجان حکومت ایران از سوی گروههای مختلفی در فشار است. یعنی گروهها و اشخاصی در اپوزسیون هستند که جمهوری اسلامی را برای برخورد با فعالان آذربایجانی تشویق می‌کنند و حتی تحت فشار رسانه‌ای و تبلیغاتی قرار می‌دهند. اگر موضع این گروهها نسبت به این مسئله تعدیل شود بعید نیست که موضع جمهوری اسلامی نیز تعدیل شود و مطمئنا هیچ کس از این تعدیل زیان نخواهد دید.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-341975540531505234?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-90914921355767455442008-03-26T10:44:00.001-07:002008-03-26T10:44:55.750-07:00<div dir="rtl"> <br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>اينالو</strong><br /><br />اينالّو، يا اَيْنالّو، اينانلو، يكى‌ از ايلهاي‌ ترك‌ زبان‌ استان‌ فارس‌ و بخشى‌ از اينالوهاي‌ ايران‌ كه‌ وابسته‌ به‌ قوم‌ اغوز (ه م‌) هستند (مينورسكى‌، .(8 ظاهراً ميان‌ اينالوهاي‌ فارس‌ و ايل‌ بزرگ‌ اوشار يا افشار (ه م‌) پيوندهايى‌ وجود داشته‌ است‌ و شاخه‌ يا تيره‌اي‌ از ايل‌ اينالو، افشار اوشاغى‌، يعنى‌ فرزند افشار ناميده‌ مى‌شده‌اند (همو، 4 -3 ؛ فسايى‌، 2/1576). <br />تاريخ‌ مهاجرت‌ ايل‌ اينالو به‌ استان‌ فارس‌ دقيقاً روشن‌ نيست‌. فسايى‌ زمان‌ آمدن‌ اينالوها به‌ فارس‌ را در دورة سلاطين‌ مغول‌، در قرن‌ 7 يا اوايل‌ قرن‌ 8ق‌ آورده‌ است‌ (2/1573). اوبرلينگ‌ احتمال‌ داده‌ كه‌ افشار اوشاغى‌ همراه‌ با گروه‌ اينالو، از نواحى‌ مركزي‌ ايران‌ به‌ فارس‌ آمده‌اند، چه‌، به‌ هنگام‌ فرمانروايى‌ منصور بيك‌ افشار در فارس‌ در 904ق‌/1499م‌، افشارها در اين‌ ناحيه‌ بوده‌اند ( ايرانيكا، .(I/585 <br />در 1278ق‌/1861م‌ ايل‌ اينالو و ايلهاي‌ باصري‌، بهارلو، عرب‌ و نَفَر (ه م‌ م‌) به‌ هم‌ پيوستند و اتحادية ايلات‌ خمسه‌ (ه م‌) را تشكيل‌ دادند. در آن‌ زمان‌، ايل‌ اينالو، مانند ايلهاي‌ ديگر احتمالاً داراي‌ يك‌ نظام‌ عشيره‌اي‌ منسجم‌ و مبتنى‌ بر گروه‌بندي‌ نَسَبى‌ و اقتصادي‌ ايلى‌ بوده‌ است‌. <br />سازمان‌ ايلى‌: ساخت‌ نظام‌ ايلى‌ - عشايري‌ اينالو، و وضعيت‌ اجتماعى‌ - اقتصادي‌ و سياسى‌ آن‌ در گذشته‌ روشن‌ نيست‌. بارث‌ سازمان‌ ايل‌ باصري‌ را نمونه‌اي‌ از سنخ‌ سازمان‌ ايلى‌ - عشيره‌اي‌ ايلهاي‌ كوچندة مناطق‌ جنوبى‌ ايران‌ مى‌داند (ص‌ و از همين‌ جا مى‌توان‌ تصويري‌ در بارة ايل‌ اينالو به‌ قياس‌ حاصل‌ كرد. <br />تيره‌ در اصطلاح‌ ايلات‌ خمسه‌ مرادف‌ با طايفه‌ به‌ كار مى‌رود. اسناد تاريخى‌ موجود، به‌ شماري‌ از تيره‌هاي‌ وابسته‌ به‌ ايل‌ اينالو اشاراتى‌ دارند، ولى‌ تمايزي‌ ميان‌ تيره‌ها و زير تيره‌هاي‌ ايل‌ نمى‌گذارند. فسايى‌ در فارس‌نامة ناصري‌ (همانجا) از 25 تيرة ايل‌ اينالو نام‌ مى‌برد. هنري‌ فيلد كه‌ در 1336ق‌/1918م‌ به‌ ايران‌ آمده‌، 14 شاخه‌ يا گروه‌ از ايل‌ اينالو (آيينه‌لو، آيين‌لو) و محل‌ زيست‌ هر يك‌ از آنها را نام‌ مى‌برد (ص‌ 256- 257) كه‌ نام‌ چند تيره‌ از آنها در فارس‌نامه‌ نيامده‌ است‌. بهمن‌ بيگى‌ تيره‌هاي‌ عمدة اينالو (نام‌ ايل‌ اشتباهاً اينارلو ضبط شده‌ است‌) را در 1324ش‌، 8 تيره‌ به‌ نامهاي‌ بيات‌، بوالوردي‌، چهارده‌ چريك‌، ميرحاجلو، افشار، اسلاملو، كرّايى‌ و يغمارلو بر مى‌شمارد (ص‌ 55). از اين‌ تيره‌ها تنها تيرة يغمارلو در فهرست‌ فارس‌نامه‌ نيامده‌ است‌. نشرية مركز عشايري‌ ايران‌ (نك: مجموعة اطلاعات‌...، 87) در نموداري‌ از سازمان‌ ايلى‌ اينالو در 1361ش‌، 11 تيره‌ را ذكر مى‌كند كه‌ چند تيرة آن‌ در فهرستهاي‌ فسايى‌، فيلد و بهمن‌ بيگى‌ نيامده‌اند. <br />كم‌ و بيش‌ بودن‌ شمار تيره‌ها و اختلاف‌ در نام‌ تيره‌هاي‌ ايل‌ اينالو در فهرستهاي‌ تاريخى‌، تغييراتى‌ را در شكل‌ سازمان‌ ايلى‌ و پراكندگى‌ تيره‌ها و زير تيره‌هاي‌ آن‌، يا درآميختن‌ بعضى‌ از آنها با ايلها و تيره‌هاي‌ ديگر و يا يكجانشين‌ شدن‌ آنها نشان‌ مى‌دهد؛ مثلاً گروهى‌ از تيرة ابوالوردي‌ يا بولوردي‌ - كه‌ زمانى‌ از بزرگ‌ترين‌ تيره‌هاي‌ ايل‌ اينالو بوده‌ - ظاهراً در 1280ق‌ به‌ دهات‌ آسپاس‌ و ابوالوردي‌ شيراز رفتند و سكنى‌ گزيدند (حسن‌ بيگى‌، 91 -92)، و گروهى‌ ديگر به‌ ايل‌ قشقايى‌ پيوستند و با طايفه‌هاي‌ كشكولى‌ بزرگ‌ و درّه‌ شوري‌ و عملة اين‌ ايل‌ آميختند (پرهام‌، 257). سايكس‌ (ص‌ 430 ، حاشيه‌) از 10 خانوار عشاير كوچندة باووردي‌ در سيرجان‌ ياد كرده‌، و مينورسكى‌ احتمال‌ داده‌ است‌ كه‌ اينان‌ از بولورديهاي‌ اينالو هستند (ص‌ 4 ، حاشية .(2 <br />سازمان‌ رهبري‌: مطابق‌ با نظام‌ تاريخى‌ - سنتى‌ در سازمان‌ ايلى‌ - عشايري‌ ايلهاي‌ خمسة فارس‌، از جمله‌ ايل‌ اينالو (نك: بارث‌، 72 ,55 )، گروهى‌ كدخدا و كلانتر يا خان‌ سازمان‌ رهبري‌ ايل‌ را مى‌گردانيده‌اند. گفته‌اند كه‌ از دورة صفوي‌ تا حدود سال‌ 1240ق‌، حكومت‌ بر ايل‌ اينالو ظاهراً در خاندان‌ خانها يا كلانتران‌ تيرة ابوالوردي‌ مى‌گشته‌ است‌ (نك: فسايى‌، 2/1573)، اما بعدها رهبري‌ ايل‌ از تيرة ابوالوردي‌ بيرون‌ آمد و هر چند گاهى‌ در دست‌ يكى‌ از خانهاي‌ تيره‌هاي‌ اينالو، مانند قورت‌، سركلو و بلاغى‌ بود (همو، 2/1576). <br />كوچندگى‌ و ده‌نشينى‌: اينالوها همچون‌ ديگر ايلات‌ خمسه‌، تا پيش‌ از قرن‌ 14ق‌ كوچنده‌ بودند و ييلاق‌ و قشلاق‌ مى‌كردند. زمستانگاه‌ (قشلاق‌) ايل‌، بلوك‌ خفر، داراب‌ و فسا، و تابستانگاه‌ (ييلاق‌) آنان‌، بلوك‌ رامجِرد و مرودشت‌ بود. از 1293ق‌ به‌ تدريج‌ گروه‌ بزرگى‌ از اينالوها زندگى‌ كوچندگى‌ و چادرنشينى‌ را رها كردند و در صحراي‌ قره‌بُلاغ ‌فسا نشيمن‌ گزيدند و ده‌نشين‌ شدند (فسايى‌، همانجا). كوچندگان‌ چادرنشين‌ از راه‌ شبانى‌ و گله‌داري‌ در دشت‌ و بيابان‌، و استقرار يافتگان‌ ده‌نشين‌ از راه‌ كشت‌ و ورز روي‌ خاك‌ زندگى‌ مى‌گذراندند. <br />از آنجايى‌ كه‌ بيشتر تيره‌هاي‌ ايل‌ اينالو ده‌نشين‌ شده‌اند، و گروهى‌ هم‌ كه‌ كوچ‌ مى‌كردند به‌ تيره‌ها و طايفه‌هاي‌ ايلهاي‌ كوچندة ديگر منطقه‌ پيوسته‌اند، امروز ديگر نامى‌ از ايل‌ اينالو در اجزاء عشاير كوچندة ايل‌ خمسه‌ در سرشماري‌ سال‌ 1366ش‌ ديده‌ نمى‌شود (نك: سرشماري‌...، 13-14؛ نيز نك: ه د، ايلات‌ خمسه‌). <br />جمعيت‌: به‌ دست‌ آوردن‌ شمار دقيق‌ جمعيت‌ ايل‌ اينالو، در گذشته‌ و حال‌ به‌ سبب‌ عدم‌ ثبت‌ آمار دقيق‌ جمعيت‌ ايل‌ در دورة كوچندگى‌ اينالوها، و پراكندگى‌ آنها در مناطق‌ مختلف‌ فارس‌ و پيوستن‌ به‌ ايلها و طايفه‌هاي‌ ديگر، و نيز اسكان‌ يافتن‌ آنها در دهات‌ دشوار است‌. برخى‌، آماري‌ تخمينى‌ از جمعيت‌ اينالوها در گذشته‌ داده‌اند كه‌ هيچ‌يك‌ بر پاية آمارشناسى‌ علمى‌ استوار نيست‌. مثلاً خانم‌ شيل‌ شمار اينالو را در 1266-1267ق‌/1849-1850م‌، 800 ،4چادر و خانه‌ (ص‌ 399 )، و مسعود كيهان‌ در 1311ش‌، 5 هزار خانوار (2/86) آورده‌ است‌. <br />سپاهيگري‌: ايل‌ اينالو پيوسته‌ گروهى‌ سوار تفنگدار ورزيده‌ و كاركشته‌ براي‌ جنگ‌ و ستيز و تاخت‌ و تاز آماده‌ داشت‌. اين‌ تفنگداران‌ بيشتر در خدمت‌ شاهان‌ و شاهزادگان‌ و حكومتگران‌ محلى‌ فارس‌ و يا در خدمت‌ خانها و كلانتران‌ ايل‌ بودند و در حفظ منافع‌ اقتصادي‌ و پيشبرد هدفهاي‌ سياسى‌ و نظامى‌ آنان‌ مى‌كوشيدند. ظل‌السلطان‌ (ص‌ 200) در شرح‌ سفرش‌ به‌ آباده‌ - آنجا كه‌ به‌ يك‌ صد تن‌ سوار «عين‌ آلو شاهسون‌» اشاره‌ مى‌كند - به‌ احتمال‌ زياد از ايل‌ اينالوي‌ فارس‌ ياد مى‌كند كه‌ او را همراهى‌ مى‌كرده‌اند. <br />در 1308ق‌ ايل‌ اينالو به‌ نهضت‌ عشايري‌ فارس‌ پيوست‌ و همراه‌ ايلهاي‌ بهارلو و عرب‌ و نفر برضد حكومت‌ وقت‌ فارس‌ شورش‌ كرد و با نيروهاي‌ حكومت‌ محلى‌ و دولت‌ به‌ نبرد پرداخت‌ (بيات‌، 53). در جنگ‌ جهانى‌ اول‌ (1332-1337ق‌/1914- 1918م‌) نيز، اينالوها به‌ رغم‌ كوششهاي‌ خاندان‌ قوام‌ در متحد و همسو كردن‌ ايلات‌ فارس‌ با هدفهاي‌ خود، به‌ قشقاييها پيوستند، و همراه‌ بهارلوها با رهبري‌ صولت‌ الدولة قشقايى‌ با قواي‌ انگليس‌ و پليس‌ جنوب‌ جنگيدند (نك: ه د، ايلات‌ خمسه‌). <br />مآخذ: بهمن‌ بيگى‌، محمدبهمن‌، عرف‌ و عادت‌ در عشاير فارس‌، تهران‌، 1324ش‌؛ بيات‌، كاوه‌، شورش‌ عشايري‌ فارس‌، تهران‌، 1365ش‌؛ پرهام‌، سيروس‌، «ايل‌ قشقايى‌ كى‌ و از كجا به‌ فارس‌ آمده‌ است‌؟»، ايلات‌ و عشاير، تهران‌، 1362ش‌؛ حسن‌ بيگى‌، م‌.، «قالى‌ بولوردي‌ فارس‌»، فصلنامة عشايري‌ ذخائر انقلاب‌، تهران‌، 1367ش‌، شم 2؛ سرشماري‌ اجتماعى‌ - اقتصادي‌ عشاير كوچنده‌ (1366ش‌)، نتايج‌ تفصيلى‌، ايل‌ خمسه‌، مركز آمار ايران‌، تهران‌، 1368ش‌؛ ظل‌السلطان‌، مسعودميرزا، تاريخ‌ مسعودي‌، تهران‌، 1362ش‌؛ فسايى‌، حسن‌، فارس‌نامة ناصري‌، به‌ كوشش‌ منصور رستگار فسايى‌، تهران‌، 1367ش‌؛ فيلد، هنري‌، مردم‌شناسى‌ ايران‌، ترجمة عبدالله‌ فريار، تهران‌، 1343ش‌؛ كيهان‌، مسعود، جغرافياي‌ مفصل‌ ايران‌، تهران‌، 1311ش‌؛ مجموعة اطلاعات‌ و آمار ايلات‌ و طوايف‌ عشايري‌ ايران‌، نشرية مركز عشايري‌ ايران‌، تهران‌، 1361ش‌؛ نيز: <br />Barth, F., Nomads of South Persia, Oslo, 1991; Iranica; Minorsky, V., X Ainallu /Inallu n , Rocznik Orientalistyczny, Cracow, 1953, vol. XVII; Sheil, M., Glimpses of Life and Manners in Persia, New York, 1973; Sykes, P., Ten Thousand Miles in Persia or Eight Years in Iran, New York, 1902. <br /><br />على‌ بلوكباشى‌ <br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-9091492135576745544?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-30549045740294944802008-03-26T10:42:00.001-07:002008-03-26T10:42:36.708-07:00<div dir="rtl"> <br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>دودمان تركي اينجو </strong><br /><br />اينْجو، دودمانى‌ ايرانى‌ كه‌ در نيمة اول‌ سدة 8 ق‌/14م‌ مقارن‌ با اواخر عصر ايلخانان‌، چندي‌ به‌ مناصب‌ ديوانى‌ و فرمانروايى‌ ايالات‌ جنوبى‌ ايران‌ از اصفهان‌ تا كناره‌هاي‌ خليج‌ فارس‌ دست‌ يافتند (قس‌: شبانكاره‌اي‌، 296: كه‌ اين‌ دودمان‌ را ترك‌ نژاد خوانده‌ است‌). نخستين‌ فرد نام‌ آور آنان‌ شرف‌ الدين‌ محمود شاه‌ فرزند محمدبن‌ فضل‌الله‌ بود كه‌ نسب‌ خود را به‌ چند واسطه‌ به‌ خواجه‌ عبدالله‌ انصاري‌ مى‌رساند ( منتخب‌التواريخ‌...،170؛ فصيح‌، 3/32؛ حمدالله‌، تاريخ‌...، 664)، اگرچه‌ در صحت‌اين‌ انتساب‌ترديد هست‌. به‌روايت‌ ديگر نام‌ پدر محمود شاه‌، امير طخطاخ‌ اينجو بوده‌، و رشيدالدين‌ فضل‌الله‌ در مكتوبى‌ كه‌ به‌ او نوشته‌، از وي‌ با اين‌ عنوان‌ ياد كرده‌ است‌ (ص‌ 168-169). اينجو در اصل‌ واژه‌اي‌ مغولى‌ و به‌ معناي‌ املاك‌ خالصه‌ و اختصاصى‌ سلطانى‌ و ديوان‌ بود (نك: ه د، اينجو، اصطلاح‌) و چون‌ ادارة املاك‌ خالصه‌ در اواخر عهد ايلخانى‌ در عهدة شرف‌الدين‌ محمود شاه‌ بود، بدين‌ لقب‌ معروف‌ شد (غفاري‌، تاريخ‌ جهان‌ آرا، 221، تاريخ‌ نگارستان‌، 280). <br /><br />پس‌ از شرف‌الدين‌، ديگر افراد خانوادة او نيز به‌ اينجو شهرت‌ يافتند (قزوينى‌، محمد، 1/166). تصدي‌ خالصه‌ شغل‌ مهم‌ و پراستفاده‌اي‌ بود و شرف‌الدين‌ از اين‌ راه‌ مال‌ بسيار اندوخت‌ (غنى‌، 1/5). محمودشاه‌ اوايل‌ سلطنت‌ محمد خدابنده‌، يعنى‌ از 703ق‌/1304م‌ مأمور فارس‌ شد و به‌ تدريج‌ بر آنجا استيلا يافت‌ و در 725ق‌/1325م‌ توانست‌ بر مجموعة ولايات‌ فارس‌ به‌ استقلال‌ حكومت‌ كند و بلوكات‌ آنجا را متحد نمايد (احمد زركوب‌، 101-102)؛ اما او بيشتر اوقات‌ ملازم‌ اردوي‌ سلطانى‌ بود و از سوي‌ خود نايبانى‌ را به‌ فارس‌ مى‌فرستاد ( منتخب‌التواريخ‌،172). <br /><br />محمود شاه‌ به‌ تدريج‌ و در طى‌ ساليان‌ با مردم‌ فارس‌ و به‌ ويژه‌ شيراز ارتباط نزديكى‌ برقرار كرده‌ بود، به‌ گونه‌اي‌ كه‌ حتى‌ زمانى‌ كه‌ عنوان‌ حكومت‌ نداشت‌، فرمانروايان‌ بى‌ مشورت‌ او نمى‌توانستند كاري‌ از پيش‌ ببرند (قزوينى‌، يحيى‌، 262-263). روابط محمود با سلطان‌ ابوسعيد، در اواخر سلطنتش‌ تيره‌ شد (اقبال‌، تاريخ‌ مفصل‌ايران‌ از صدر...، 567). از اين‌ رو، در 734ق‌/1334م‌ ابوسعيد او را از حكومت‌ فارس‌ بركنار كرد، اما محمود از فرمان‌ او سر برتافت‌ و ابوسعيد فرمان‌ به‌ قتل‌ او داد. غياث‌الدين‌ محمد رشيدي‌ وزير خويشاوند شرف‌الدين‌ محمود به‌وساطت‌ برخاست‌ و ابوسعيد به‌ زندانى‌ شدن‌ وي‌ در قلعة طبرك‌ اصفهان‌ اكتفا كرد. متعاقب‌ آن‌ فرزندش‌ مسعود شاه‌ نيز به‌ روم‌ (آسياي‌ صغير) تبعيد گرديد (حافظ ابرو، 187- 188؛ اقبال‌، همانجا). ظاهراً محمود مدتى‌ طولانى‌ در زندان‌ نماند و باز مورد اعتماد و اقبال‌ واقع‌ شد؛ اما آرپاخان‌ كه‌ پس‌ از قتل‌ ابوسعيد در 18 ربيع‌الا¸خر 736 رسماً به‌ جانشينى‌ او منصوب‌ شد، به‌ گمان‌ آنكه‌ شرف‌الدين‌ محمود يكى‌ از فرزندان‌ هلاكو را در خانة خود نگه‌ داشته‌، تا در موقع‌ مناسب‌ او را به‌ سلطنت‌ برساند، بر وي‌ خشم‌ گرفت‌ و در نيمة رجب‌ 736 او را به‌ قتل‌ رساند. دو تن‌ از پسران‌ محمود، يعنى‌ مسعودشاه‌ و ابواسحاق‌ نيز كه‌ در تبريز بودند، از آنجا گريختند (فصيح‌، 3/47؛ شبانكاره‌اي‌، 298- 299؛ اقبال‌، تاريخ‌ مفصل‌ ايران‌ از استيلاي‌...، 1/349-350). <br /><br />شرف‌الدين‌ محمود فرمانروايى‌ مردم‌ دار بود و از ثروت‌ كلان‌ خود در كارهاي‌ خير و عام‌المنفعه‌ استفاده‌ مى‌كرد، چنانكه‌ بارويى‌ تازه‌ و مستحكم‌ بر گرد شيراز كشيد (حمدالله‌، نزهة...، 137). ابن‌ بطوطه‌ هنگام‌ گذر از يزد به‌ شيراز وصف‌ كاروانسرايى‌ را مى‌كند كه‌ آن‌ را محمودشاه‌ آبادان‌ كرده‌ بود (ص‌ 202-203). از مأنوسان‌ و معاشران‌ وي‌ يكى‌ امين‌الدين‌ بليانى‌ ممدوح‌ نام‌ آور حافظ بود. امين‌الدين‌ پس‌ از شرف‌الدين‌ نامة اديبانة تسليت‌ آميزي‌ به‌ مسعود شاه‌ فرزند او نوشت‌ كه‌ متن‌ آن‌ اكنون‌ در دست‌ است‌ (صفا، 3(2)/877 - 878). از شرف‌الدين‌ محمودشاه‌ 6 فرزند پسر برجاي‌ ماند كه‌ هر يك‌ ولايت‌ و امارت‌ يافتند، از جمله‌: <br />جلال‌الدين‌ مسعودشاه‌: وي‌ در 725ق‌/1325م‌ از سوي‌ پدر ادارة ولايات‌ فارس‌ را در دست‌ گرفت‌ و بعداً ابوسعيد نيز حكومت‌ كرمان‌ و مكران‌ تا حدود سند و هند را بدو سپرد (شبانكاره‌اي‌، 297)، اما در 730ق‌/1330م‌ براي‌ مدتى‌ برادر ديگر وي‌ - غياث‌الدين‌ كيخسرو - عهده‌دار امور فارس‌ شد (احمد زركوب‌، 102). مسعودشاه‌ كه‌ پس‌ از قتل‌ پدر به‌ روم‌ گريخته‌ بود، اندكى‌ بعد با كمك‌ شيخ‌ حسن‌ بزرگ‌ ايلكانى‌ كه‌ امير ياغى‌ باستى‌ را همراه‌ او كرد، به‌ شيراز بازگشت‌ (738ق‌) (معين‌الدين‌، 93-94؛ قزوينى‌، يحيى‌، 264- 265؛ اقبال‌، تاريخ‌ مفصل‌ ايران‌ از صدر، 568 -569)، اما چندي‌ بعد ياغى‌ باستى‌ با مسعودشاه‌ كه‌ سخت‌ مورد توجه‌ شيرازيان‌ بود، درگير شد و او را در 743ق‌/1342م‌ به‌ قتل‌ رساند (حافظ ابرو، 214- 215؛ قزوينى‌، يحيى‌، همانجا). پس‌ از كشته‌ شدن‌ مسعودشاه‌، مادرش‌ - تاشى‌ خاتون‌ كه‌ زنى‌ مدبّر بود - مردم‌ شيراز را شوراند و آنان‌ امير ياغى‌ باستى‌ را از شهر بيرون‌ راندند (شبانكاره‌اي‌، 312). جلال‌الدين‌ مسعودشاه‌ اميري‌ كاردان‌ بود و در آبادانى‌ شيراز اهتمام‌ داشت‌ و آثار بسيار و بقاع‌ خير از خود برجاي‌ نهاد، از جمله‌ بايد از مدرسة مسعوديةشيراز، رباط ايزد - خواست‌ و چند بناي‌ ديگر نام‌ برد ( منتخب‌ التواريخ‌، 173). <br /><br />غياث‌الدين‌ كيخسرو: وي‌ به‌ روزگار پدر زمانى‌ نيابت‌ حكومت‌ فارس‌ را بر عهده‌ داشت‌ و با سركوب‌ گردنكشان‌ آرامشى‌ در آن‌ ناحيه‌ پديد آورد. در دوران‌ تبعيد برادر خود مسعودشاه‌، حكومت‌ همانجا را در دست‌ داشت‌. هنگامى‌ كه‌ مسعودشاه‌ به‌ فارس‌ بازگشت‌ (738ق‌)، غياث‌الدين‌ كيخسرو از تحويل‌ حكومت‌ به‌ او سر باز زد و همين‌ امر اختلافى‌ درميان‌ دو برادر پديد آورد كه‌ به‌ دنبال‌ آن‌ غياث‌الدين‌ دستگير شد و به‌حبس‌ افتاد.او در سال‌بعد (739ق‌/1338م‌)در زندان‌درگذشت‌ (فصيح‌، 3/55). <br /><br />ابواسحاق‌ اينجو: وي‌ از ناموران‌ خاندان‌ اينجو و ممدوح‌ حافظ بود (نك: ه د، 5/161- 165). <br /><br />شمس‌الدين‌ محمد (717-740ق‌): وي‌ چهارمين‌ پسر محمودشاه‌ بود كه‌ در شيراز مقام‌ داشت‌ و هنگامى‌ كه‌ مسعودشاه‌ به‌ شيراز بازگشت‌، با او نافرمانى‌ آغاز كرد. پس‌ در قلعة سفيد شولستان‌ به‌ بند افتاد (غنى‌، 1/34). در 740ق‌/1339م‌ كه‌ پيرحسين‌ چوپانى‌ از سوي‌ امير شيخ‌ حسن‌ چوپانى‌ مأمور حكومت‌ فارس‌ و مقابله‌ با مسعودشاه‌ شد، شمس‌الدين‌ محمد از زندان‌ گريخت‌ و به‌ او پيوست‌ (فصيح‌، 3/57). پيرحسين‌ به‌ ياري‌ وي‌ مسعودشاه‌ را از شيراز راند و حكومت‌ فارس‌ را در دست‌ گرفت‌. اما مردم‌ به‌ شمس‌الدين‌ بيش‌ از او توجه‌ داشتند و اين‌ امر حسادت‌ وي‌ را برانگيخت‌، تا آنكه‌ شمس‌الدين‌ را در 28 رمضان‌ 740 به‌ قتل‌ رساند (شبانكاره‌اي‌، 315؛ فصيح‌، 3/57؛ قزوينى‌، محمد و اقبال‌، 377، حاشية 3). پس‌ از اندكى‌ مردم‌ شهر، پيرحسين‌ را به‌ انتقام‌ خون‌ او از شيراز بيرون‌ راندند و بار ديگر مسعودشاه‌ به‌ شيراز بازگشت‌ (عبدالرزاق‌، 1/155؛ كتبى‌، 16-17). <br /><br />مآخذ: ابن‌ بطوطه‌، رحلة، بيروت‌، 1384ق‌/1964م‌؛ احمد زركوب‌، شيرازنامه‌، به‌ كوشش‌ اسماعيل‌ واعظ جوادي‌، تهران‌، 1350ش‌؛ اقبال‌ آشتيانى‌، عباس‌، تاريخ‌ مفصل‌ ايران‌ از استيلاي‌ مغول‌ تا اعلان‌ مشروطيت‌، تهران‌، 1347ش‌؛ همو، تاريخ‌ مفصل‌ ايران‌ از صدراسلام‌ تا انقراض‌ قاجاريه‌، به‌ كوشش‌ محمد دبيرسياقى‌، تهران‌، 1362ش‌؛ حافظ ابرو، عبدالله‌، ذيل‌ جامع‌التواريخ‌ رشيدي‌، به‌ كوشش‌ خانبابا بيانى‌، تهران‌، 1350ش‌؛ حمدالله‌ مستوفى‌، تاريخ‌ گزيده‌، به‌ كوشش‌ عبدالحسين‌ نوايى‌، تهران‌، 1362ش‌؛ همو، نزهةالقلوب‌، به‌ كوشش‌ محمد دبيرسياقى‌، تهران‌، 1336ش‌؛ رشيدالدين‌ فضل‌الله‌، مكاتبات‌ رشيدي‌، به‌ كوشش‌ محمد شفيع‌، لاهور، 1364ق‌/ 1945م‌؛ شبانكاره‌اي‌، محمد، مجمع‌ الانساب‌، به‌ كوشش‌ هاشم‌ محدث‌، تهران‌، 1363ش‌؛ صفا، ذبيح‌ الله‌، تاريخ‌ ادبيات‌ در ايران‌، تهران‌، 1366ش‌؛ عبدالرزاق‌ سمرقندي‌، مطلع‌ سعدين‌ و مجمع‌ بحرين‌، به‌ كوشش‌ عبدالحسين‌ نوايى‌، تهران‌، 1353ش‌؛ غفاري‌ قزوينى‌، احمد، تاريخ‌ جهان‌ آرا، تهران‌، 1343ش‌؛ همو، تاريخ‌ نگارستان‌، به‌ كوشش‌ مرتضى‌ مدرس‌ گيلانى‌، تهران‌، 1340ش‌؛ غنى‌، قاسم‌، بحث‌ در آثار و افكار و احوال‌ حافظ، تهران‌، 1366ش‌؛ فصيح‌ خوافى‌، احمد، مجمل‌ فصيحى‌، به‌ كوشش‌ محمود فرخ‌، مشهد، 1339ش‌؛ قزوينى‌، محمد، يادداشتها، تهران‌، 1346ش‌؛ همو و عباس‌ اقبال‌ آشتيانى‌، مقدمه‌ و حاشيه‌ بر شدالازار جنيد شيرازي‌، تهران‌، 1328ش‌؛ قزوينى‌، يحيى‌، لب‌التواريخ‌، تهران‌، 1363ش‌؛ كتبى‌، محمود، تاريخ‌ آل‌ مظفر، به‌ كوشش‌ عبدالحسين‌ نوايى‌، تهران‌، 1335ش‌؛ معين‌الدين‌ يزدي‌، مواهب‌ الهى‌، به‌ كوشش‌ سعيد نفيسى‌، تهران‌، 1326ش‌؛ منتخب‌التواريخ‌ معينى‌، منسوب‌ به‌ معين‌الدين‌ نطنزي‌، به‌ كوشش‌ ژان‌ اوبن‌، تهران‌، 1336ش‌. <br /><br />سيدعلى‌ آل‌داود <br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-3054904574029494480?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-38245876357681273782008-03-26T10:20:00.000-07:002008-03-26T10:21:20.283-07:00<div dir="rtl"> <br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>ايلات‌ خمسه</strong><br /><br />ايلات‌ِ خَمْسه‌، اتحادي‌ از 5 ايل‌ اينالّو (يا اينانلو)، بَهارْلو، نَفَر، عرب‌ و باصري‌ (ه م‌م‌) كه‌ بنابر برخى‌ مقاصد سياسى‌، اقتصادي‌ و نظامى‌، در 1278ق‌ به‌ فرمان‌ ناصرالدين‌ شاه‌ در منطقة فارس‌ تشكيل‌ شد (نك: فسايى‌، 1/823 -824؛ ابرلينگ‌، 72؛ بيات‌، 24). خاستگاه‌ قومى‌ اين‌ ايلها با يكديگر متفاوت‌ است‌. ايلهاي‌ اينانلو، بهارلو و نفر، ترك‌؛ ايل‌ عرب‌، عرب‌؛ و ايل‌ باصري‌، عمدتاً فارس‌ هستند. مردم‌، ايلات‌ خمسه‌ را كلاً عرب‌ مى‌شناختند (بك‌، كه‌ احتمالاً به‌ دليل‌ جمعيت‌ بيشتر مردم‌ ايل‌ عرب‌ در ايلات‌ خمسه‌ و نيروي‌ غالب‌ آنها بر عشاير ديگر بوده‌ است‌. <br /><br />ايلات‌ خمسه‌ دومين‌ گروه‌ ايلى‌ عمدة فارس‌، پس‌ از ايل‌ قشقايى‌، در اواخر سدة 13ق‌/19م‌ و نيمة نخست‌ سدة 14ق‌/20م‌ به‌ شمار مى‌رفتند (مسعود ميرزا، 129؛ سايكس‌، .(II/479 ايلهاي‌ خمسه‌ در منطقه‌اي‌ در شرق‌ قلمرو ايل‌ قشقايى‌ به‌ صورت‌ پراكنده‌ مى‌زيستند. اين‌ منطقه‌ بخشى‌ از نواحى‌ شمال‌ و مشرق‌ و جنوب‌ شرقى‌ استان‌ فارس‌ را در سوي‌ خاوري‌ راه‌ اصفهان‌ به‌ شيراز و شيراز به‌ جهرم‌ فرا مى‌گيرد. <br /><br />تمام‌ طايفه‌هاي‌ ايلات‌ خمسه‌ تا سالهاي‌ پايانى‌ سدة 13ق‌ كوچ‌ مى‌كردند و به‌ ييلاق‌ و قشلاق‌ مى‌رفتند. از آن‌ پس‌، به‌ تدريج‌ بخش‌ بزرگى‌ از آنها يكجانشين‌ شدند. بنابر آمار تيرماه‌ 1366ش‌، 768 ،4 خانوار از باصري‌، عرب‌، بهارلو، نفر و كُردشولى‌ (از قشقاييهايى‌ كه‌ به‌ ايلات‌ خمسه‌ پيوسته‌ بودند) كوچ‌ مى‌كردند ( سرشماري‌ ...، 15). ييلاقات‌ اين‌ عشاير در شهرستانهاي‌ آباده‌، اقليد، جهرم‌، داراب‌، شيراز، فسا، لار و مرودشت‌، و قشلاقات‌ آنها نواحى‌ ديگري‌ در همين‌ شهرستانها و شهرستانهاي‌ استهبان‌، فيروزآباد و نيريز فارس‌ بوده‌ است‌. 3/94% از خانوارهاي‌ عشاير كوچنده‌ در ييلاق‌، 3/80% آنها در قشلاق‌ زير سياه‌ چادر، و بقيه‌ در خانه‌هاي‌ گلين‌ زندگى‌ مى‌كنند (همان‌، 11). <br /><br />رهبري‌ هر يك‌ از ايلهاي‌ خمسه‌ و طايفه‌ها و تيره‌ها و اولادها را يك‌ خان‌ يا كلانتر و يا كدخدا برعهده‌ داشت‌ كه‌ امور اجتماعى‌، سياسى‌ و اقتصادي‌ عشاير زيرنظر آنها بود. هر اردو كه‌ متشكل‌ از چند سياه‌ چادر يا خانوار از يك‌ طايفه‌ يا تيره‌ بود، در زمان‌ كوچ‌، يك‌ كدخدا يا ريش‌سفيد داشت‌ كه‌ نمايندگى‌ سياسى‌ و اداري‌ اردو برعهدة او بود (بارث‌، .(26 اصطلاح‌ «خان‌» در خطاب‌ مؤدبانه‌ براي‌ همة سران‌ ايل‌ و طايفه‌ و تيره‌ به‌ كار مى‌رفت‌. با فروپاشى‌ اتحاد سياسى‌ ايل‌، عنوان‌ كلانتر نيز به‌ تدريج‌ منسوخ‌ شد و عنوان‌ خان‌ جاي‌ آن‌ را گرفت‌ (همو، .(72 <br /><br />عشاير كوچندة خمسه‌، اقتصادي‌ يك‌ پايه‌ و مبتنى‌ بر شيوة معيشت‌ شبانى‌ داشتند و عمدتاً از راه‌ پرورش‌ و توليد گوسفند و بز زندگى‌ مى‌گذراندند. برخى‌ از خانوارها نيز همراه‌ گله‌داري‌ به‌ زراعتى‌ محدود نيز مى‌پرداختند. گله‌، سرماية عشاير كوچنده‌ بود و شمار كم‌ و بيش‌ دام‌ هر خانواده‌ نشانى‌ از دارايى‌ و شخصيت‌ اجتماعى‌ خانواده‌ به‌ شمار مى‌رفت‌ (همو، .(103 برخلاف‌ عشاير كوچنده‌، يكجانشينان‌ خمسه‌ - كه‌ از اواخر سدة 13ق‌ ده‌نشين‌ شده‌ بودند - اقتصادشان‌ برپاية كشاورزي‌ بنياد نهاده‌ شده‌ بود. ده‌نشينان‌ در كنار فعاليتهاي‌ زراعى‌، دامداري‌ نيز مى‌كردند. شمار دام‌ خانواده‌ها زياد نبود و هر چندين‌ خانواده‌ با هم‌ گله‌اي‌ تشكيل‌ مى‌دادند كه‌ آن‌ را براي‌ چرا به‌ چوپان‌ يا خويشاوندان‌ خود مى‌سپردند. <br /><br />تاريخچه‌: طهماسب‌ ميرزا مؤيدالدوله‌ والى‌ فارس‌ با كمك‌ خاندان‌ با نفوذ قوام‌الملك‌ شيرازي‌ اتحاد عشايري‌ خمسه‌ را در 1278ق‌ تشكيل‌ داد (فسايى‌، 1/823 -824؛ ابرلينگ‌، 72؛ بيات‌، 24) تا هم‌ در برابر قدرت‌ روزافزون‌ ايل‌ قشقايى‌ در منطقه‌ مقابله‌ كنند و هم‌ امنيت‌ راههاي‌ بازرگانى‌ از بندرعباس‌ و بنادر خارك‌ و بوشهر به‌ شيراز را براي‌ حمل‌ كالا تأمين‌ نمايند (بارث‌، 130 .(88, نخستين‌ رئيس‌ و ابواب‌ جمعى‌ اتحاد خمسه‌، على‌ محمدخان‌ قوام‌، و آخرين‌ سرپرست‌ آن‌ ابراهيم‌خان‌ قوام‌ بود (همانجاها). ابراهيم‌خان‌ در 1311ش‌ پس‌ از شورشهاي‌ ايلى‌ در فارس‌ از ابواب‌ جمعى‌ و حكمرانى‌ مناطق‌ خمسه‌ و لار بركنار شد (براي‌ آگاهى‌ بيشتر، نك: هدايت‌، 283؛ بيات‌، 53، 69؛ شهبازي‌، 239). با بركناري‌ او حكومت‌ 73 سالة خاندان‌ قوام‌الملك‌ بر ايلات‌ خمسه‌ پايان‌ گرفت‌. از آن‌ پس‌، اتحاد خمسه‌ مفهوم‌ سياسى‌ - نظامى‌ پيشين‌ خود را از دست‌ داد و همبستگى‌ ساختگى‌ ناپايدار ميان‌ ايلهاي‌ پنجگانه‌ به‌ سستى‌ گراييد و يك‌ وحدت‌ و همبستگى‌ سنتى‌ ايلى‌ - عشايري‌ جايگزين‌ آن‌ شد. <br /><br />مآخذ: ابرلينگ‌، پير، «سياست‌ قبيله‌اي‌ انگليس‌ در جنوب‌ ايران‌»، ترجمة كاوة بيات‌، نامة نور، تهران‌، 1358ش‌، شم 4 و 5؛ بيات‌، كاوه‌، شورش‌ عشايري‌ فارس‌ (سالهاي‌ 1307-1309ش‌)، تهران‌، 1365ش‌؛ سرشماري‌ اجتماعى‌ - اقتصادي‌ عشاير كوچنده‌ (1366ش‌)، نتايج‌ تفصيلى‌، ايل‌ خمسه‌، مركز آمار ايران‌، تهران‌، 1368ش‌؛ شهبازي‌، عبدالله‌، ايل‌ ناشناخته‌، تهران‌، 1366ش‌؛ فسايى‌، حسن‌، فارس‌نامة ناصري‌، به‌ كوشش‌ منصور رستگار فسايى‌، تهران‌، 1367ش‌؛ مسعود ميرزا، تاريخ‌ مسعودي‌، تهران‌، 1362ش‌؛ هدايت‌، مهديقلى‌، خاطرات‌ و خطرات‌، تهران‌، 1363ش‌؛ نيز: <br /><br />, F., Nomads of South Persia, London, 1961; Beck, L., Nomad, a Year in the Life of a Qashq D i Tribesman in Iran, London, 1991; Sykes, P., A History of Persia, London, 1930.<br /> <br />على‌ بلوكباشى‌ <br /><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-3824587635768127378?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-59736078374112765602007-11-29T14:53:00.001-08:002007-11-29T14:53:21.745-08:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><br /><strong>نگاهي به تبار مردم شهر « بهار » ( باهار ) [آزربايجان]</strong><br /><br />نوشته‏ي : پروفسور زهتابي و دكتر علي كمالي<br /><br />چاپ شده درهفته نامه سينا مورخ 1/9/86<br /><br />آنچه ذيلا از نظر خوانندگان محترم مي گذرد، بخشهائي از كتاب "تئليم خان، حياتي و ياراديجيليغي" (صفحات 47، 48 و 49) تاليف استادان مرحوم دكتر محمد تقي زهتابي و دكتر علي كمالي است كه به مناسبت، از تركهاي باهارلي سخن گفته و تحقيقات ارزنده خود را در مورد مردم ترك باهار، ارائه كرده اند. كتاب مزبور توسط نشر اختر تبريز در سال 1382 به چاپ رسيده است.<br />لازم به ذكر است، اصل مطلب كه به زبان مادري مان تركي مي باشد، توسط سرويس تركي سينا ترجمه شده است.<br /><br />********<br /><br />بيوگرافي پروفسور زهتابي<br /><br />زبان شناس، تاريخدان، باستانشناس، شاعر و متفكر شهير ترك پروفسور دكتر محمد تقي زهتابي، در سال 1302 شمسي در شبستر واقع در استان آذربايجان شرقي چشم به جهان گشود. در سال 1320 وارد دانشسراي تبريز شد. در سالهاي 24-1320 زبان فرانسه را آموخت. در سال 325 وارد دانشكده اديبات دانشگاه تبريز شد. در سال 1327 براي ادامه تحصيلات عاليه به شوروي سابق رفت و در سال 1333 از دانشكده زبان و ادبيات تركي دانشگاه دولتي باكو فارغ التحصيل شد و همزمان در دانشكده شرق شناسي اين دانشگاه به تدريس زبان عربي پرداخت. در همين سالها از رساله خود بنام "ابو نواسين حيات و ياراديجيليغي" (زندگي و آثار ابونواس) براي اخذ درجه دكتري ادبيان عرب دفاع كرد. در سال 1350 به عراق رفته و در دانشگاه بغداد به تدريس "اسكي تورك ديلي" (زبان تركي باستان) پرداخت. در همين سالها بود كه دانشگاه بغداد لقب "پروفسوري" به وي اعطا نمود. پروفسور زهتابي در سال 1358 به ايران بازگشته و در دانشگاه تبريز به تدريس زبان تركي آذربايجاني و زبان عربي پرداخت و ... و بالاخره آن محقق بزرگ در ديماه سال 1377 در زمانيكه تركان ايران بيش از هر زمان ديگر به زبان و قلم او نياز داشتند، چشم از جهان فروبست اما آثاري بس گرانبها از خود به يادگار گذاشت كه تا سالها تركهاي ايران مديون آنها خواهند بود.<br /><br />بعضي از آثار آن استاد عبارتند از: ايران توركلرينين اسكي تاريخي (تاريخ ديرين تركهاي ايران) ـ جلد اول (از قديم ترين دورانهاي تا زمان اسكندر) در 865 صفحه ، ايران توركلرينين اسكي تاريخي ـ جلد دوم (از زمان اسكندر تا ظهور اسلام) در 675 صفحه ، علم المعاني ـ لكسيكولوژي ، قواعد الفارسيه ، آيا زبان فارسي به زبان ملل ديگير ايران برتريت دارد؟ ، بختي ياتميش (منظومه شعر) ، جنايات 2500 ساله شاهان ، ارك مجموعه سي (در 5 جلد) ، شاهين زنجيرده (منظومه شعر) و ... <br /><br />بيوگرافي دكتر علي كمالي<br /><br />دكتر علي كمالي نويسنده، فولكلور شناس، حقوقدان و محقق ترك، به سال 1323 در روستاي "بند امير" واقع در منطقه "قاراقان" ساوه در خانواده اي كشاورز متولد شد. وي تحصيلت مقدماتي را در روستا و شهر ساوه به پايان رسانيده و سپس به تهران رفت و موفق به اخذ درجه فوق ليسانس حقوق از دانشكده حقوق دانشگاه تهران شد و به كسوت وكالي دادگستري درآمد. آن مرحوم نخستين كسي بود كه با جديت و كوششي وصف ناپذير كه از عشق او به هويت تركي اش سرچشمه مي گرفت، به تحقيق و تدوين ادبيات شفاهي غني ترك هاي استان مركزي پرداخت و دهها اثر تحقيقي بصورت كتاب و مقاله در اين زمينه از خود به يادگار گذاشت. مرحوم كمالي از نويسندگان مجله تركي "وارليق" بود مه تحت مديريت دكتر جواد هيئت هم اكنون نيز در تهران به صورت فصلنامه به چاپ مي رسد. علي كمالي در سال 1375 ناباورانه چشم از جهان فروبست.<br /><br />بعضي از آثار آن مرحوم عبارتند از: تاپماجالار ، باياتيلار ، آتالار سوزلري ، كور اوغلو ، اصلي ـ كرم ، توفارقانلي عابباس ، شاه ايسماعيل ، سولجكلر و ... .<br /><br />********<br /><br />يكي از ايلهاي مشهور ترك، كه از زمانهاي قديم، بويژه از اسلام به بعد در اراضي بين "همدان" ـ "ساوه" ـ "اراك" و " زرند" سكونت گزيده ، ايل ترك "باهارلي" (=باهارلو= بهارلو= بهارلي) است. مكانهاي جغرافيايي بنام اين ايل، در تمامي اراضي منطقه "آزربايجان"، من جمله (استان) "همدان" موجود است كه از آن ميان مي توان به شهر "باهار" ( بهار) كه مركز ناحيه مسمي به " آق چاي " استان همدان مي باشد، اشاره كرد . شهر "باهار" ( بهار) در 14 كيلومتري شمال غرب شهر همدان قرار دارد. همچنين در ناحيه خوارزم واقع در آسياي ميانه (آسياي ميانه متشكل از كشورهاي ترك: تركمنستان، اوزبكستان، قزاقستان و قيرقيزستان مي باشد) قلعه اي بنام "باهار" وجود دارد. اينهمه حاكي از اين است كه ايلي بنام "باهار" از قديم الايام در ميان ملت ترك موجود بوده است. در قرون اخير، در ايالات جنوبي ايران، ايل بزرگي بنام "باهار" (باهارلي / بهارلو ) ساكن بوده است. نويسنده و مولف آزربايجاني "م. ن. وليلي" بر اين عقيده است كه در ميان 200 عائله (ترك) قشقائي، كه توسط هولاكوخان از آسياي ميانه به ايران كوچانده شدند، باهارلي‏ها هم بوده اند. <br /><br />باهاري‏ها ابتدائا در اراضي مراغه (واقع در آزايجان شرقي) سكونت گزيدند و بعدها به مناطق مختلفي از جمله "شوشا" و زنگه زور" (واقع در كشور آزربايجان) كوچيده يا كوچانيده شدند. بعضي از دانشمندان تُرك، باهارلي‏ها را از جمله ايل هاي قاراقويونلو دانسته اند .تاريخ نويس ايراني علي رزم آرا نوشته است كه شاه اسماعيل صفوي در سال 1508 ميلادي (برابر با سال 913 هجري قمري) شهر "باهار" ( بهار) واقع در نزديكي شهر همدان را آباد نموده و باهارلي‏ها را به آنجا كوچانيد و اين شهر از آن زمان بنام "باهار" ( بهار ) ناميده شد. باري ها در زمان قاراقويونلوها در اراضي (استان) همدان مي زيستند و پس از آنكه در جنگ با آق قويونلوها مغلوب شدند، عده اي از ايشان به خراسان رفتند، اما شاه اسماعيل آنها را (مجدادا) به استان همدان كوچانيد .<br /><br />در عصر قاراقويونلوها، رئيس ايل باهارلي، "علي شوكور" (امير عليشَكَر‏بيگ باهارلي) ، بر ولايت همدان ( و لرستان و كردستان ) حكومت مي كرد و مناطق تحت حاكميت وي، مدتها "منطقه علي شوكور" (منطقه‏ي عليشَكَر‏بيگ باهارلي) ناميده مي شدر جنگهاي طولاني بين قاراقويونلوها و آق قويونلوها ، باهاريها در رديف نخست و خط مقدم قاراقويونلوها، با آق قويونلوها نبرد مي كردند. پس از شكست قاراقويونلوها، (عده اي از ) باهاريها به خراسان رفته و به خدمت سلطان حسين بايقارا (از سلاطين سلسله ترك تيموريان) درآمدند. اوزون حسن (سلطان آق قويونلو) ، از بايقارا درخواست نمود كه باهارلي ها را تحويل وي نمايد، اما بايقارا درخواست وي را نپذيرفت . پس از مرگ اوزون حسن، باهارلي ها از راه سيستان به كرمان رفتند و در سال 1419 ميلادي (برابر با سال 821 هجري قمري) ، آق قويونلوها را از آنجا بيرون كرده و در صدد احياء مجدد دولت قاراقويونلو برآمدند، اما سلطانِ آق قويونلو يعني سلطان يعقوب (پسر اوزون حسن) اين امكان را از ايشان سلب كرد. <br /><br />بعدها سلطان بايقارا رئيس و امير باهارلي ها يعني "پيرلي" (پيرعلي) را كشت و در نتيجه، عده اي از باهاري ها به هندوستان رفتند و در آنجا دولت "قطب شاهي" را تاسيس كردند ( سلطان قلي باهارلي، در سال 1512 ميلادي برابر با 918 هجري قمري ، سلسله قطب شاهيان را در منطقه "دكن هندوستان" كه در جنوب اين كشور قرار دارد، تاسيس كرد . بهاري ها در سالهاي 1590 و 1591 ميلادي و در زمان سلطنت سلطان محمد قلي قطب شاه ، چهارمين سلطان سلسله قطب شاهيان ، شهر "حيدرآباد" مركز ايالت "آند هراپرادش" را ساختند كه يكي از پنج شهر بزرگ هند است . مترجم ) . بخشي از باهاري ها در دوره صفويان ، در اطراف همدان بوده و مناطق تحت حاكميت خود را حفظ كردند. امروزه شهر باهار ( بهار ) ، واقع در جوار همدان و نواحي اطراف شهر باهار (بهار) 240 هزار نفر جمعيت دارد كه زبان همه ايشان "تركي" است و فرزندان ايل باهارلي (ايل بهارلو) هستند . <br /><br /><strong>ايل باهارلي در ايالت فارس (استان فارس)</strong><br /><br />حدودا از اواخر قاجاريه (بخشي از) ايل باهارلي در ايالت فارس (استان فارس) ، بصورت كوچرو و در حال يايلاق ـ قيشلاق زندگي مي كردند. " س. م. كيهان" در سال 1932 ميلادي ، تعداد باهارلي ها (ي ايالت و استان فارس) را مركب از 8 هزار خانوار دانسته است. اگر هر خانوار را بطور متوسط 10 نفر در نظر بگيريم، مي توان گفت كه در سال 1932 ميلادي، تعداد باهاري هاي ساكن ايالت (استان) فارس تقريبا 80 هزار نفر بوده است .<br /><br />مورخ بزرگ "تقي شاهين" مي نويسد كه در دهه 30 قرن هجدهم ميلادي و در شرائطي كه پس از مرگ نادرشاه افشار (سلطان ترك از ايل قيرخلوي افشار) هرجاي ايران از جمله ايالت فارس، در هرج و مرج به سر مي برد ، سه ايل ترك : باهارلي ( بهارلو ) ، نَفَر و ايناللي (اينانلو) براي حفاظت از خود مجبور به متحد شدن با اتحاديه ايلي قشقائي كه در حال گسترش بود شدند. (نگاه كنيد به: مجله »گونئي آذربايجان« شماره اول، 1994، صفحات 18 و 18) لكن در اوسط قرن نوزدهم ميلادي، ميان كلانتر هاي مختلف اين اتحاديه، منجمله ميان كلانتر هاي (ايل) نفر، عدم تفاهم و اختلاف حادث مي شود. در سال 1852 ميلادي باهاري‏ها از اتحادي كه با طايفه (ايل) نفر داشتند خارج شده و مستقلا ادامه مسير دادند و در اين راه "ملا احمد" را به عنوان رئيس و حاكم خود انتخاب و لقب "خان"ي به وي اعطا كردند . احمد خان باهارلي ميان قسمتها و طائف مختلف ايل باهارلي ، وحدت و صلح ايجاد كرد ، لكن در سال 1858 ميلادي احمد خان كشته شد و ميان طوائف مختلف ايل باهارلي نزاع درگرفت . در سال 1863 ميلادي فردي لايق و توانا بنام "چراغعلي بگ" ، كلانتر باهارلي ها شد (1863 ـ 1892 ميلادي) .<br /><br />در سالهاي نخست قرن نوزدهم ميلادي، ايل (ترك) قشقائي قدرت گرفت كه اين امر به نفع و مطابق خواسته سلاطين قاجار و ماموران و واليان ايشان نبود و به همين جهت واليان ايالت فارس ، بين ايل‏هاي ترك ( آن ايالت ) ايجاد دشمني كرده و اختلافات را شدت بخشيدند . در نتيجه ان امر بين ايل‏هاي باهارلي و ايناللي (اينانلو) نزاع سختي درگرفت كه نتيجه آن ضرر و زياني بود كه به روستاها وارد شد . در سال 1876 فرهاد ميرزاي قاجار به عنوان والي به ايالت فارس آمد و به همراهي فئودال محلي يعني قوام الملك شيرازي و ديگر مامورين دولتي و اعيان واشراف و بزرگان فارس در صدد ايجاد يك (اتحاديه و فدراسيون) ديگر در مقابل قشقائيها برآمد . به همين منظور و پس از اينكه بين فرهاد ميرزا ، قوام الملك و ديگران رشوه هاي سنگيني رد و بدل شد ، با وارد نمودن ايل كوچرو "عرب" و طايفه لُر "باصري" به اتحادية سه ايل تُرك باهارلي، نفر و ايناللي، يك (اتحاديه) ايليِ ساختگي و تصنعي بنام "خَمسه" ايجاد نموده و "ايل بيگي" آن را به قوام الملك (شيرزاي) سپردند . عليرغم اين امر، (سه) ايل ترك خمسه، همچنان به همكاري با ايل (ترك) قشقائي ادامه داده و به آنها كمك مي كردند .<br /><br />در دهه 80 قرن نوزدهم ميلادي و در زمان كلانتري چراغعلي بگ ، ايل باهارلي به تدريج شروع به زندگي يكجانشيني نموده و در طول رود داراب ولايت فارس به كشاورزي و دامداري مشغول شدند . چراغعلي بگ در سال 1892 ميلادي توسط بيگ هاي احمدلي ، كشته شد و "حسين خان باهارلي" كه تربيت يافته وي (چراغعلي بگ) بود، به جاي او نشست . كلانتري حسين خان تا روي كار آمدن پهلوي ها ادامه يافت . در دهه 80 قرن نوزدهم ميلادي كه باهاريها به زندگي يكجانشيني روي آوردند ، طوائف نفر و ايناللي هم شروع به زندگي يكجانشيني كردند .<br /><br />باهاريها (ي ايالت فارس) از 16 طائفه تشكيل مي شدند . آنچنانكه م. ن. فسائي نشان مي دهد ، اين طوائف عبارتند از : پادكي، تاتيملي، چونغورلي، دَوه لي ، خانلي، زامان خانلي، ستارلي، سنجرلي، شولي، جه‏بيني، تاتيم، اراكلي، قادالي، قوبادلي، قاراباجاقلي، قئيدر، لور. ب اساس منابع تاريخي باهاريها در زمان هلاكوخان به همراه ايل هاي (ترك) افشار و قايي (كه امپراطوري ترك عثماني را تاسيس كردند) از آسياي ميانه به آزربايجان كوچانده شده اند . ( نگاه كنيد به : مجله‏ي »گونئي آذربايجان« ، 1994. شماره اول، صفحات 18 و 19) در ميان يلات "ساوه" ايلي بنام "باهارانلو" هم بوده است . ظاهرا اين ايل باهارانلي يا باهارلي به هنگام رفتن از مراغه به اطراف ساوه از ايل اصلي خود جدا شده و در اطراف ساوه با ايل "باغداد شاهسئون" متحد شده و در آنجا ماندند يا اينكه بعدها در جريان كوچ هاي ايل باهارلو ، از آنها جدا شده و در اين اراضي ساوه مسكن گزيدند . (نگاه كنيد به : كتاب » اسامي دهات كشور« . تهران 1323، صفحه 499 )<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-5973607837411276560?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-89275385531627231222007-10-11T14:06:00.001-07:002007-10-11T14:06:54.609-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>بیات</strong> <br /><br />قبیلة ترک از قبایل بیست و دوگانة اغز (غز * ) پراکنده در ایران افغانستان ترکمنستان ازبکستان جمهوری آزربايجان ارمنستان ترکیه سوریه و عراق . واژة بیات که به صورت «بایات » هم ضبط شده به معنای بادولت و پرنعمت است . اصل این قبیله در نسبنامه های افسانه ای ترکان به «بای آت » پسر دوم گون خان پسر اغوزخان می رسد (رشیدالدین فضل الله ج 1 ص 39 حمدالله مستوفی 1362 ش الف ص 566 تاریخ قزلباشان ص 24 قائم مقام ص 403). قبیلة بیات همچون سایر قبایل بزرگ ترک علامتی مخصوص داشته که شکل آن در منابع متفاوت است (کاشغری ص 172 رشیدالدین فضل الله ج 1 ص 40 اوزون چارشیلی ج 1 ص 113). بیاتها طبق بعضی اخبار از روزگاران قدیم و پیش از مهاجرتهای گستردة خود به غرب آسیا در اطراف رودخانة قراموران یا بنابر ضبط حمدالله مستوفی (1362 ش ب ص 218) قارامران واقع در شمال چین می زیسته اند (قائم مقام همانجا). از اشارات جامع التواریخ برمی آید که گروههایی از این قبیله مشهور به «بایاوت » دهها سال پیش از آغاز سلطنت چنگیزخان در زمرة طوایف مغول درآمده بودند. اینان در تقسیم بندی قومی مغولان از جملة طوایف درلگین بودند که معرف مغولان عام و بی اصل و نسب است . دو شعبة معروف این طایفه «جدی بایاوت » و «کهرون بایاوت » بودند. اولی نام خود را از رودخانة جدی مغولستان اخذ کرده و دومی به دلیل زندگی در صحرا به این عنوان موسوم شده بود. اینان در لشکرکشیهای چنگیزخان و هولاکوخان به ایران شرکت داشتند (رشیدالدین فضل الله ج 1 ص 111ـ112 136ـ 138).<br /><br />در قرون ششم و هفتم یک طایفة بزرگ ترک به نام «بیاووت » در صحرای خوارزم می زیستند که ظاهرا از طوایف یمک یا کیمک بودند (نسوی ص 38 329). به سبب انتساب ترکان خاتون مادر سلطان محمد خوارزمشاه و انتساب مادر ازلغ (اوزلاغ )شاه ولیعهد سلطان محمد به طایفة بیات امرای این طایفه در دربار خوارزمشاه صاحب نفوذ و قدرت شدند چنانکه قتلغ خان ] بیاووتی [ در رقابتی که بر سر جانشینی سلطان محمد خوارزمشاه پیش آمده بود به جانبداری ازلغ شاه قصد جان سلطان جلال الدین خوارزمشاه را کرد (همان ص 85 ابن خلدون ج 4 ص 754 اقبال آشتیانی ص 44). با این حال نمی توان قاطعانه بیات را با بیاووت و بایاوت یکی دانست . مجتبی مینوی در تعلیقات خود بر سیرت جلال الدین مینکبرنی (ص 329ـ330) تنها به طرح این سؤال قناعت کرده که آیا ارتباطی بین بیات و بیاووت هست یا نه . بعضی از پژوهشگران در سالهای اخیر تصریح کرده اند که «بایاوت »ها نه از قبایل مغول که همان بیاتهای ترک اند (قفس اوغلی ص 165 پانویس 21).<br /><br />تاریخ ورود قبیلة بیات به فلات ایران چندان روشن نیست اما از برخی منابع تاریخی برمی آید که این مردم ظاهرا در اوایل قرن پنجم و مقارن حملات غزان و سلجوقیان در فلات ایران پراکنده شده و در مسیر کوچ نظامی خود تا صحاری شام و سواحل مدیترانه پیش رفته اند. در این پیشرویهای پرماجرا گروههایی از این قبیله بتدریج در بعضی نواحی خراسان بزرگ عراق عجم کردستان و لرستان استقرار یافتند. چنانکه خبر انتصاب امیرسنقر بیاتی (مقتول 511) به نیابت حکومت بصره از جانب امیر آق سنقر بخاری اقطاع دار این ولایت از سابقة دراز حضور بیاتها در ایران و عراق عرب حکایت می کند (ابن خلدون ج 4 ص 93). استقرار قبیلة بیات در بعضی نواحی غربی ایران پس از چندی به تشکیل دولت محلی کوچکی در اراضی میان لرستان کوچک و عراق عرب انجامید اما خصومت حاکمان بیات و اتابکان لر سرانجام به انقراض حکومت بیات منجر شد و اتابک شجاع الدین خورشید شاه حاکم لرستان که از دست اندازیهای مکرر ترکان بیات به متصرفات خویش خشمگین بود بر سر آنان تاخت . در نتیجه آخرین حاکم بیات هزیمت یافت و قلمرو او که به ولایت بیات مشهور بود به تصرف سپاه خورشیدشاه درآمد (حمدالله مستوفی 1362ش الف ص 553 معین الدین نطنزی ص 54 ـ 55 بدلیسی ص 60). نام ولایت بیات در قرون بعد نیز در منابع دیده می شود. عطاملک جوینی در نیمة دوم قرن هفتم در گزارش کوتاهی راجع به اشتغالات دیوانی خود در تاریخ جهانگشای از برانداختن باجهای قدیم بلاد تستر و بیات سخن گفته است (ج 1 ص 25). نام ولایت بیات در اواخر قرن هشتم در ردیف نامهای ولایات معتبری چون بغداد عراق عرب خوزستان و لرستان قرار گرفت (شمس منشی ج 2 ص 170ـ171). در قرون بعد نام این ولایت بر حوزة محدودی اطلاق می شد که مشهورترین ناحیة آن قلعة بیات بر سر راه دزفول و عراق عرب بود (نویدی ص 101). نادرشاه هنگامی که از عراق عرب به سوی خوزستان می رفت تا شورش محمدخان بلوچ را سرکوب کند بر سر راه خود در این قلعه توقف کرد (استرآبادی ص 223). ویرانة این قلعه امروزه در کشور عراق برجاست (لسترنج ص 69ـ70).<br /><br />مشیرالدوله تبریزی (متوفی 1279) در شرح مأموریتش برای تشخیص و تعیین مرزهای ایران و عثمانی «قریة بیات » را از توابع پشتکوه لرستان دانسته و از پراکندگی بیاتها در توابع شوشتر و دزفول خبر داده است (ص 102).<br /><br />میدان فعالیت سیاسی طوایف بیات در تاریخ ایران محدود به پشتکوه لرستان نبود گروههایی از اینان در جنگهای شیخ ابواسحاق اینجو (متوفی 758) و امیر مبارزالدین محمد مظفری (ح 700ـ 765) شرکت داشتند (وزیری کرمانی ص 384ـ385). در حکومت زندیه نیز بیاتها صاحب نفوذ بودند و مهر علی خان بیات اسلاملو از جمله بزرگان شیراز در زمان کریم خان زند و علی مرادخان زند بود (غفاری کاشانی ص 165 188 191 476). بیاتهای شیراز که تا اوایل قرن چهاردهم در یکی از گذرهای محلة اسحاق بیگ به خریدوفروش اسب اشتغال داشتند احتمالا بازماندگان طوایف چادرنشین بیات فارس بودند که بتدریج از شیوة زندگی پدران خود دست کشیده و یکجانشین شده بودند (فسائی ج 2 ص 919).<br /><br />جمعی از بیاتها که در پایان مهاجرت طولانی خود به آناطولی و شام رسیده بودند در اواخر قرن هشتم و اوایل قرن نهم به قره عثمان فرمانروای آق قوینلوها پیوستند و ظاهرا در جنگ وی با امیر چکم والی شام شرکت کردند (طهرانی ص 60 64 65 روملو ج 11 ص 27ـ30). پس از انقراض سلسلة آق قوینلو بسیاری از طوایف تشکیل دهندة آن اتحادیه از جمله طایفة بیات به دولت صفوی پیوستند ( تاریخ قزلباشان ص 8 21ـ29 هینتس ص 96). احتمالا بسیاری از طوایف خاک آناطولی را ترک گفته و به ایران آمده اند اما آثار آنان هنوز در بعضی روستاهای آناطولی و شام برقرار است ( ایرانیکا ذیل ماده ). این گروه از طوایف بیات را بعدها قره بیات نامیدند تا از بیاتهایی که از قبل در ایران می زیستند متمایز شوند. بر همین اساس طوایف بیات ایران را آق بیات یا بیات مطلق می خواندند (قائم مقام ص 403ـ404). ظاهرا تیرة شام بیاتی از تیره های تشکیل دهندة ایل قاجار (خورموجی ص 3) و از بیاتهای شام یا قره بیاتها بوده که پس از استقرار در آزربايجان به طوایف قاجار پیوسته است . بزرگان این طایفه از جمله امرای دربار فتحعلی شاه به شمار می آمدند (قائم مقام همانجا).<br /><br />پیش از تشکیل دولت صفویه چندین طایفة چادرنشین ترک و مغول در دشتهای قزوین و ری و شهریار به سر می بردند (فریومدی ص 344 اولیاءالله ص 192ـ194 مرعشی ص 44). هر چند نام طوایف بیات در منابع اخیر نیامده است اما به نظر می رسد که این طوایف پیش از دولت صفوی در قسمتهایی از لرستان و عراق عجم سکونت داشته اند. این احتمال از آنجا تقویت می شود که شاه اسماعیل اول (حک : 905ـ930) در همان سالهای نخست سلطنت خود پس از آنکه آزربايجان و شیروان را از تصرف دولت عثمانی خارج کرد و آن نواحی را تحت حکومت خود درآورد جمعی از این طوایف را از عراق ] عجم [ به شابران و دربند تبعید کرد (باکیخانوف ص 93). بعدها بزرگان این طوایف با دربار روسیه پیوند یافتند و در جلب حمایت روسها کوشیدند (همان ص 165).<br /><br />رؤسای طوایف بیات عراق عجم که ظاهرا بزرگترین گروه از طوایف بیات مطلق یا آق بیات به شمار می آمدند در سالهای سلطنت شاه طهماسب اول (930ـ984) از جمله بزرگان دولت صفوی محسوب می شدند. سلیمان بیگ و برادرش حسن بیگ یوزباشی قورچیان بیات پیش از اینکه به سبب رفاقت با اسماعیل میرزا پسر شاه طهماسب اول مغضوب شوند از امرای بزرگ و مقرب شاه صفوی بودند (نویدی ص 111 تاریخ قزلباشان ص 24). حتی صدماتی که شاه صفوی بر این طوایف وارد آورد مانع از اطاعت و خدمتگزاری آنان نشد. هنگامی که القاص میرزا برادر شورشی شاه طهماسب با حمایت سلیمان قانونی پادشاه عثمانی از عراق عرب تا قم پیش آمد جمعی از طوایف بیات عراق عجم که در حدود قم می زیستند به مقابله با القاص میرزا شتافتند. جنگجویان این طایفه در جنگ مغلوب و به دستور القاص میرزا کلیة اسرای طایفة بیات اعدام شدند ( عالم آرای شاه طهماسب ص 109). طوایف بیات عراق عجم همچنین مدتی در ملازمت و خدمتگزاری سلطان مصطفی میرزا پسر شاه طهماسب بودند. سلطان مصطفی میرزا که از دوستداران سلطنت برادر خود سلطان حیدر میرزا بود پس از قتل برادر به دست هواداران اسماعیل میرزا برادر دیگر خود به امیدنجات به میان طایفة بیات گریخت . حاجی اویس بیگ بیات حاکم طایفه که در ظاهر پذیرای شاهزادة متواری شده بود بازداشت محترمانة او را به قزوین اطلاع داد و پس از ورود شاه اسماعیل دوم (حک : 984ـ 985) به قزوین او را به حضور شاه رسانید (اسکندرمنشی ص 143 منجم یزدی ص 29ـ30 حسینی استرآبادی ص 55). در اوایل سلطنت شاه عباس اول (995ـ 1037) که حکومت قلمرو علیشکر ـ همدان ـ به محمد باقر میرزا پسر خردسال شاه عباس تفویض شد اغورلو سلطان بیات حاکم طایفه بیات و نواحی کزاز و کرهرود به نیابت از او به حکومت همدان رفت . اما شاهوردی خان لر حاکم لرستان کوچک که از مدتها قبل قصد تصرف بعضی مناطق تابعة همدان را داشت قلت یاران اغورلوسلطان را مغتنم شمرد و به بروجرد مقر او حمله برد. در این جنگ اغورلو سلطان کشته شد و لشکریان بیات متفرق شدند. تا اینکه شاه عباس خود به جنگ شاهوردی خان رفت و پس از شکست دادن او متوجه ایل بیات شد و کلیة مناصب موروثی اغورلو سلطان را به برادر او شاهقلی سلطان بیات تفویض کرد. وی که از تأخیر ایل بیات در امداد به اغورلو سلطان خشمگین بود به خواهش شاهقلی سلطان از مجازات ایل بیات درگذشت و پس از دریافت سه هزار تومان پول و سه هزار کره اسب بیاتی نژاد که همواره مورد توجه قزلباشان بود به قزوین بازگشت (اسکندرمنشی ص 352ـ353 بدلیسی ص 81ـ82 تاریخ قزلباشان همانجا).<br /><br />گروهی از طوایف بیات دو قرن بعد به آقامحمدخان قاجار (حک : 1210ـ1211) پیوستند و سرانشان در زمرة بزرگان دربار قاجار درآمدند (سپهر ص 26 وکیلی طباطبائی تبریزی ص 373). یکی از مشهورترین بزرگان این طایفه که در عهد ناصرالدین شاه (1264ـ1313) می زیست علینقی خان بیات ملقب به نظام لشکر و صمصام الملک است که از مالکان بزرگ ایران و سرکردة یکی از افواج نظامی آن روزگار بود. فرزندانش به نامهای ذوالفقارخان (صمصام الملک ) و عباسقلی خان (سهم الملک ) همانند پدرشان از بزرگان آن سامان به شمار می آمدند (اعتمادالسلطنه 1367 ش ج 2 ص 1615 وکیلی طباطبائی تبریزی ص 388 453). مرتضی قلی خان بیات * ملقب به سهام السلطان که بارها به وکالت مجلس شورای ملی و یکی دو بار به وزارت و صدارت رسید پسر عباسقلی خان است (بامداد ج 4 ص 69). امروزه تمامی طوایف بیات عراق عجم در محال کزاز و کرهرود و بعضی دیگر از روستاهای اراک سکونت دارند و به زراعت و دامداری روزگار می گذرانند (وکیلی طباطبائی تبریزی ص 388). گروهی دیگر از طوایف بیات که در ماکو به سر می برند از اواخر سلطنت شاه عباس اول در این سامان استقرار یافته اند (اسکندرمنشی ص 793 فرامین فارسی ماتناداران ج 2 ص 507) و یا اینکه در اوایل سلطنت شاه عباس دوم (1052ـ1077) از ایروان به ماکو آمده اند. ریاست این مردم با مصطفی بیگ بیات جد حکام موروثی ماکو بود (نصرت ماکوئی ص 3ـ48). فرزندزادگان مصطفی بیگ در سلطنت قاجاریه و بویژه در صدارت حاج میرزا آقاسی (متوفی 1265) که خود از اعضای طایفة بیات ایروان بود حکومت چندین ناحیه از ایران را در دست گرفتند ( رجوع کنید به همان ص 16ـ 18). شاه عباس دوم در اواخر سلطنت گروههایی از طوایف ترک بیات منطقة قره باغ را به همراه طوایف دیگر به گرجستان انتقال داد. اینان اغلب در اطراف قلعه های اسلام آباد و شاه آباد و نصرت آباد که خود بنا کرده بودند اسکان یافتند. خصومت مذهبی و ستیزه جویی ترکان مهاجر سرانجام سبب جنگ میان آنان و گرجیان شد که در پی آن جمع کثیری از مهاجران ترک به قتل رسیدند (وحید قزوینی ص 288ـ289).<br /><br />گروهی دیگر از طوایف بیات در کردستان عراق عرب سکونت داشتند که شاه طهماسب دوم (حک : 1135ـ 1145) بسیاری از آنان را به حوالی تهران و ساوجبلاغ کرج تبعید کرد (حکیم ص 757). در 1144 نیز نادرشاه که هنوز وکیل السلطنة شاه طهماسب دوم بود پس از اینکه کرکوک را به تصرف در آورد گروهی دیگر از این مردم را به خراسان تبعید کرد. اینان به روایتی به هرات رفتند و به روایت دیگر به طوایف بیات نیشابور پیوستند (استرآبادی ص 193 مروی ج 1 ص 254). طوایف بیات منطقة کرکوک در اوایل قرن حاضر مشتمل بر هفت طایفه بودند که در بیست و چند روستا نزدیک جبل حمرین و قره تپه به سر می بردند (ادموندز ص 303). نادرشاه همچنین در دورة سلطنت خود گروههایی از طوایف بیات و افشار و جوانشیر و شاهسون و بختیاری را به افغانستان تبعید کرد. اغلب اینان که در کابل اسکان یافتند با عنوان عمومی قزلباش نامیده می شدند. بزرگان این مردم تا سالهای سلطنت امیر عبدالرحمان خان عهده دار بعضی مناصب و مقامات مهم اداری و لشکری افغانستان بودند (فیض محمد ص 143ـ144). محلة قزلباش کابل یادگاری از همین مردم است . <br /><br />گروه دیگر از طوایف بیات ایران که قدمت و سابقة حضور آنان در ایران به قبل از قرن دهم می رسد طوایف بیات نیشابورند که به قره بیات شهرت داشتند. وجه تسمیة قره بیاتها و تاریخ دقیق ورود آنها به خراسان روشن نیست . تشابه عنوان این طوایف با قره بیاتهای شامی این گمان را تقویت می کند که اینان احتمالا شعبه ای از قره بیاتهای شام بوده اند که پیش از قرن دهم به خراسان مهاجرت کرده اند. اما دلیل روشنی برصحت این مدعا در دست نیست تنها احتمال قابل اعتنا اخبار مهاجرت اجباری قره تاتارهای آناطولی است که در آغاز قرن نهم به دستور تیمور لنگ به سوی خراسان و ترکستان حرکت کرده بودند. گروههایی از این مردم هنگام مهاجرت از صفوف مهاجران گریختند و در گوشه و کنار مسیر مهاجرت پنهان شدند. اگر چه دربارة تاریخ ورود این طوایف به خراسان خبری در دست نیست اما از آنجا که اسکندر منشی این طوایف را در شمار طوایف جغتایی آورده است (ص 794) می توان گمان کرد که اینان نیز همانند گرایلیها و جلایرها و جمشیدیها پس از حملات مغولان به خراسان آمده باشند. شهرت و اعتبار این طایفه از سالهای آخر قرن دهم و مقارن اوایل سلطنت شاه عباس آغاز شد و تا اوایل قرن سیزدهم ادامه یافت . در سال 1000 قره بیاتها که از دو سه سال قبل پیشرویهای ازبکان را متوقف کرده و مانع سقوط تعدادی از شهرهای خراسان شده بودند سرانجام تسلیم قوای عبدالمؤمن خان ازبک شدند و بسیاری از بزرگانشان از جمله محمود سلطان پسر باباالیاس به قتل رسیدند اما سال بعد صفویان نواحی اشغالی خراسان را از دست ازبکان خارج ساختند. شاه عباس در ازای خدمات قره بیاتها املاک بزرگان بیات نیشابور را از جمیع مالیاتها معاف کرد و محمد سلطان پسر دیگر بابا الیاس را به حکومت اسفراین گماشت . حکومت اولاد باباالیاس به نیشابور هم کشیده شد و تا پایان سلطنت شاه عباس اول ادامه یافت (همان ص 333 337ـ339 794). طوایف بیات نیشابور در سالهای قدرت نمایی و سلطنت نادرشاه افشار (1148ـ1160) در اغلب جنگهای او شرکت داشتند و حکومت موروثی خوانین بیات بر نیشابور که تا اواسط سلطنت فتحعلی شاه (1212ـ 1250) ادامه یافت در همین سالها شکل گرفت (مروی ج 1 ص 81 109 ج 3 ص 961 1134). پس از قتل نادرشاه بعضی از رؤسای طوایف قره بیات نیشابور با استفاده از فرصت به دست آمده به قدرت نمایی پرداختند و به مقامات و مناصب عالی اداری و لشکری دست یافتند از جملة آنان صالح خان بیات بود که در 1160 از سوی عادلشاه افشار به حکومت فارس منصوب شده بود. وی تا 1168 که به دست شیخعلی خان زند کشته شد به همراه هاشم خان بیات سرکردة فوج بیات شیراز و حاکم فارس تا استقرار قطعی دولت کریم خان زند از جمله عوامل اصلی بحران و ناآرامی اوضاع و احوال فارس بود (مرعشی صفوی ص 121 کلانتر ص 48 فسائی ج 1 ص 583 ـ596). در سلطنت کوتاه مدت سید محمد صفوی متولی آستان قدس رضوی طایفة قره بیات نیشابور متحد او بود و صالح خان بیات با حفظ سمت عهده دار قورچی باشیگری و حاجی سیف الدین خان بیات نایب او بود (مرعشی صفوی ص 131). این طایفه در دفع حملات احمدخان ابدالی پادشاه افغانستان به نیشابور کوشید اما سرانجام در 1164 احمدخان بر نیشابور دست یافت و گروهی از طوایف بیات را به غزنه تبعید کرد (غبار ص 363). بازماندگان این مردم دست کم تا سالهای پایانی سدة سیزدهم در آن نواحی به سر می بردند (ریاضی ص 67 139). حکومت منطقة نیشابور در طول سلطنت شاهرخ افشار و آقامحمدخان و فتحعلی شاه قاجار در اختیار اولاد حسن خان بیات سردار معروف نادرشاه بود. عباسقلی خان بیات مختاری پسر حسن خان و جعفرخان پسر عباسقلی خان و علیقلی خان پسرجعفرخان تا اوایل سلطنت فتحعلی شاه به ترتیب حاکم نیشابور بودند. پس از شکست شورش علیقلی خان بیات و استقرار قدرت فتحعلی شاه در خراسان حکومت نیشابور از دست این خاندان خارج شد و پس از آن نفوذ و قدرت طایفة بیات نیشابور رو به کاستی نهاد و بتدریج از صحنة سیاسی و نظامی خراسان حذف شد. طوایف بیات نیشابور در قرنهای دوازدهم سیزدهم و چهاردهم بتدریج در روستاهای بلوک سرولایت و خرو اسکان یافتند و به زراعت و دامداری مشغول شدند (گلستانه ص 69 ـ71 75 طرب نایینی ص 107ـ 108 حکیم ص 757ـ 758 اعتمادالسلطنه 1362ـ1363 ش ج 3 ص 91 بامداد ج 1 ص 233ـ234 ج 5 ص 132ـ 135 ییت ص 343ـ344). یکی از آخرین قدرت نماییهای بزرگان بیات نیشابور شورش امام وردی خان بیات و پسرانش بود. وی که در آغاز سلطنت ناصرالدین شاه به حکومت نیشابور منصوب شده بود به حسن خان سالار بار پیوست و در جنگهای او با قوای دولتی شرکت جست . پس از پیروزیهای سلطان مراد میرزا حسام السلطنه بر قوای حسن خان سالار بار امام وردی خان از حسن خان جدا شد و شهر نیشابور را تسلیم حسام السلطنه کرد. وی در 1267 بر حاکم شهر یاغی شد و به اتفاق پسرانش در قلعه های حسین آباد و توزنده جان متحصن گردید اما شورش وی در هم شکست و قلاع حسین آباد و توزنده جان ویران شد (سپهر ج 3 ص 47 138).<br /><br />تا همین اواخر چندین تیره و طایفه چادرنشین بیات در میان ایلات خمسه و قشقایی فارس و همچنین در میان ترکمنهای شمال ایران به سر می بردند (فیلد ص 256 264 کیهان ج 3 ص 80 376 پیمان ص 221 224 233 کتابچة نفوس استرآباد ص 238). غیر از این مردم هزاران خاندان شهری و روستایی دیگر در زنجان و تهران و کرج و شیراز و زرند و کرمان و مشهد و نیشابور و اراک و نهاوند و دیگر شهرهای ایران به سر می برند که با عنوان خانوادگی بیات شناخته می شوند.<br /><br />منابع : ابن خلدون العبر: تاریخ ابن خلدون ترجمة عبدالمحمد آیتی تهران 1363ـ1370 ش سیسیل جان ادموندز کردها ترکها عربها ترجمة ابراهیم یونسی تهران 1367 ش محمدمهدی بن محمد نصیراسترآبادی جهانگشای نادری چاپ عبدالله انوار تهران 1341 ش اسکندرمنشی تاریخ عالم آرای عباسی چاپ اسماعیل برادران شاهرودی تهران 1364 ش محمدحسن بن علی اعتمادالسلطنه مرآة البلدان چاپ عبدالحسین نوائی و میرهاشم محدث تهران 1367 ش همو مطلع الشمس چاپ سنگی تهران 1301ـ1303 چاپ تیمور برهان لیمودهی چاپ افست تهران 1362 ـ1363 ش عباس اقبال آشتیانی تاریخ مغول : ازحملة چنگیز تا تشکیل دولت تیموری تهران 1364 ش اسماعیل حقی اوزون چارشیلی تاریخ عثمانی ترجمة ایرج نوبخت تهران 1368ـ1370 ش محمدبن حسن اولیاءالله تاریخ رویان چاپ منوچهر ستوده تهران 1348 ش عباسقلی آقا باکیخانوف گلستان ارم چاپ عبدالکریم علیزاده ... ] و دیگران [ باکو 1970 مهدی بامداد شرح حال رجال ایران در قرن 12 و 13 و 14 هجری تهران 1357 ش شرف الدین بن شمس الدین بدلیسی شرفنامه : تاریخ مفصل کردستان چاپ محمد عباسی چاپ افست تهران 1343 ش حبیب الله پیمان توصیف و تحلیلی از ساختمان اقتصادی اجتماعی و فرهنگی ایل قشقایی تهران 1347 ش تاریخ قزلباشان چاپ میرهاشم محدث تهران 1361 ش عطاملک بن محمد جوینی کتاب تاریخ جهانگشای چاپ محمدبن عبدالوهاب قزوینی لیدن 1329ـ 1355/ 1911ـ1937 چاپ افست تهران ] بی تا. [ حسن بن مرتضی حسینی استرآبادی تاریخ سلطانی : از شیخ صفی تا شاه صفی چاپ احسان اشراقی تهران 1364 ش محمدتقی حکیم گنج دانش : جغرافیای تاریخی شهرهای ایران چاپ محمدعلی صوتی و جمشید کیانفر تهران 1366 ش حمدالله بن ابی بکر حمدالله مستوفی تاریخ گزیده چاپ عبدالحسین نوائی تهران 1362 ش الف همو کتاب نزهة القلوب چاپ گی لسترنج لیدن 1915 چاپ افست تهران 1362 ش ب محمدجعفربن محمدعلی خورموجی حقایق الاخبار ناصری چاپ حسین خدیوجم تهران 1363 ش رشیدالدین فضل الله جامع التواریخ چاپ بهمن کریمی تهران 1338 ش حسن روملو احسن التواریخ چاپ عبدالحسین نوائی ج 11 تهران 1349 ش ج 12 تهران 1357 ش محمدیوسف ریاضی عین الوقایع : تاریخ افغانستان در سالهای 1207ـ1324 ق چاپ محمدآصف فکرت هروی تهران 1369 ش محمدتقی سپهر ناسخ التواریخ چاپ جهانگیر قائم مقامی تهران 1337 ش محمدبن هندوشاه شمس منشی دستورالکاتب فی تعیین المراتب چاپ عبدالکریم علی اوغلی علیزاده مسکو 1964ـ1976 محمدجعفربن محمدحسین طرب نایینی جامع جعفری چاپ ایرج افشار تهران 1353 ش ابوبکر طهرانی کتاب دیاربکریه چاپ نجاتی لوغال و فاروق سومر تهران 1356 ش عالم آرای شاه طهماسب چاپ ایرج افشار تهران 1370 ش غلام محمدغبار افغانستان در مسیرتاریخ قم 1359 ش ابوالحسن غفاری کاشانی گلشن مراد چاپ غلامرضا طباطبایی مجد تهران 1369 ش فرامین فارسی ماتناداران ایروان 1956 غیاث الدین فریومدی ذیل مجمع الانساب شبانکاره ای چاپ میرهاشم محدث تهران 1363 ش حسن بن حسن فسائی فارسنامة ناصری چاپ منصور رستگار فسائی تهران 1367 ش فیض محمد نژادنامة افغان مقدمه تحشیه و تعلیقه از کاظم یزدانی چاپ عزیزالله رحیمی قم 1372 ش هنری فیلد مردم شناسی ایران ترجمة عبدالله فریار تهران 1343 ش ابوالقاسم بن عیسی قائم مقام منشات قائم مقام فراهانی چاپ بدرالدین یغمایی تهران 1366 ش ابراهیم قفس اوغلی تاریخ دولت خوارزمشاهیان ترجمة داود اصفهانیان تهران 1367 ش محمودبن حسین کاشغری نامها و صفتها و ضمیرها و پسوندهای دیوان لغات الترک ترجمه و تنظیم و ترتیب الفبائی محمد دبیرسیاقی تهران 1375 ش کتابچة نفوس استرآباد در سال 1296 هجری قمری در گرگان نامه به کوشش مسیح ذبیحی چاپ ایرج افشار تهران 1363 ش محمدبن ابوالقاسم کلانتر روزنامه میرزامحمد کلانتر فارس شامل وقایع قسمتهای جنوبی ایران از سال 1142ـ 1199 هجری قمری چاپ عباس اقبال آشتیانی تهران 1362 ش مسعود کیهان جغرافیای مفصل ایران تهران 1310ـ1311 ش ابوالحسن بن محمدامین گلستانه مجمل التواریخ چاپ مدرس رضوی تهران 1356 ش گی لسترنج جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی ترجمة محمود عرفان تهران 1364 ش ظهیرالدین بن نصیرالدین مرعشی تاریخ طبرستان و رویان و مازندران چاپ محمدحسین تسبیحی تهران 1345 ش محمدخلیل بن داود مرعشی صفوی مجمع التواریخ چاپ عباس اقبال آشتیانی تهران 1362 ش محمدکاظم مروی عالم آرای نادری چاپ محمدامین ریاحی تهران 1364 ش جعفربن محمدتقی مشیرالدوله تبریزی رسالة تحقیقات سرحدیه چاپ محمد مشیری تهران 1348 ش معین الدین نطنزی منتخب التواریخ معینی چاپ ژان اوبن تهران 1336 ش جلال الدین محمد منجم یزدی تاریخ عباسی یا روزنامة ملا جلال چاپ سیف الله وحیدنیا تهران 1366 ش محمدبن احمد نسوی سیرت جلال الدین مینکبرنی چاپ مجتبی مینوی تهران 1365 ش محمدرحیم نصرت ماکوئی تاریخ انقلاب آزربايجان و خوانین ماکو قم 1373 زین العابدین عبدالمؤمن نویدی تکملة الاخبار : تاریخ صفویه از آغاز تا 978 هجری قمری چاپ عبدالحسین نوائی تهران 1369 ش محمدطاهربن حسین وحید قزوینی عباسنامه یا شرح زندگانی 22 سالة شاه عباس ثانی ( 1052ـ1073 ) چاپ ابراهیم دهگان اراک 1329 ش احمدعلی وزیری کرمانی تاریخ کرمان چاپ محمدابراهیم باستانی پاریزی تهران 1352 ش رضاوکیلی طباطبائی تبریزی تاریخ عراق ( اراک ) چاپ منوچهر ستوده در فرهنگ ایران زمین ج 14 (1345ـ1346 ش ) والتر هینتس تشکیل دولت ملی در ایران : حکومت آق قوینلو و ظهور دولت صفوی ترجمة کیکاووس جهانداری تهران 1361 ش چارلز ادوارد ییت خراسان و سیستان ترجمة قدرت الله روشنی زعفرانلو و مهرداد رهبری تهران 1365 ش Encyclopaedia Iranica، s.v. "Baya ¦t" (by G. Doerfer)<br /><br />/ علی پورصفر قصابی نژاد/<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-8927538553162723122?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-29169523899503157832007-10-11T13:43:00.001-07:002007-10-11T13:43:54.077-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>بهارلو </strong><br /><br />ایلی ترک متفرق در آزربايجان خراسان کرمان و فارس . به گفتة سرجان ملکم این ایل در اصل شاخه ای از طایفة شاملو * بود «که تیمور آنان را از بلاد شام به ایران آورد» (ج 1 ص 237). هوتم ـ شیندلر نیز بر همین عقیده بود و می گفت که «بهارلوها در فارس به طورکلی به ایل «عرب » معروف اند شاید به علت اینکه از سوریه ] = شام [ آمده اند» (ص 48). اما هیچیک از این دو محقق اسنادی برای تأیید ادعای خود به دست نداده اند. شاید بتوان چنین استدلال کرد که ایل بهارلوی فارس را غالبا به سبب پیوستگی آنان با ایل عرب در اتحادیة ایلات خمسه عرب می خوانند. از سوی دیگر میان ایل بهارلو و ایل قراگزلو * که شاخه ای از ایل شاملو شناخته می شود پیوند نزدیکی وجود داشته است ( د. اسلام چاپ دوم ذیل «قراگزلو»). در 25 کیلومتری شمال غرب میاندوآب روستایی به نام قراگزلو وجود دارد (رزم آرا ج 4 ص 365) که به محل سکونت بهارلوها واقع در شمال غرب مراغه بسیار نزدیک است . در غرب همدان نیز روستاهایی به نام بهارلو و قراگزلو یافت می شود (همان ج 5 ص 60 321). تیره ای از بهارلوهای فارس هم به قراگزلو مشهورند (مصاحبه های شخصی نویسنده با ابراهیم خان بهارلو و امیرآقاخان بهارلو شیراز 1336 ش ).<br /><br />مینورسکی بهارلو را نام دیگری برای ایل بارانی (یا بارانلو) یعنی ایل سلسلة حکام قراقوینلو می داند که شاخه ای از ایل ایوا (یا یوا کاشغری ج 3 ص 23) یکی از شعبه های اساسی اغز (اغوز/ غز * ) بوده است (مینورسکی 1955 ص 391 د.اسلام چاپ دوم ذیل ماده ). بااینهمه سومر نشان داده است که برای اثبات دلالت نامهای بهارلو و بارانی بر یک ایل گواهی وجود ندارد (ص 23ـ24). در زمان حکومت سلسلة قراقوینلو ایل بهارلو در مجاورت همدان می زیست و این امر باعث شد که مینورسکی این نام را برگرفته از نام دژ بهار در چهارده کیلومتری شمال غربی آن شهر بداند (1955 ص 392 د.اسلام چاپ دوم ذیل ماده ). اما این واقعیت که در سدة دوازدهم قبیله ای به نام بهارلو در آناطولی مرکزی (نیبور ج 2 ص 415) وجود داشته حاکی از آن است که چون نیاکان بهارلوهای ایران به نواحی همدان کوچیدند بخشی از این قبیله در آناطولی باقی ماندند و همچنین نام بهارلو پیش از این کوچ رایج بوده است . بنابر اطلاعات موجود ظاهرا ایل بهارلو هنگامی به اتحادیة عشایر قراقوینلو پیوسته که این اتحادیه به احتمال زیاد در پی تسخیر همدان به دست قرایوسف در 811 تشکیل یافته بود. به هر حال رهبران ایل بهارلو در عهد سلطنت جهانشاه (841 ـ872) به مقامی رسیدند. در آن دوره علی شکربیگ از عشیره بلال یا بولالو ایل بیگی (رئیس ایل ) بهارلو بود. به قول عبدالباقی نهاوندی شکربیگ یکی از تواناترین سرداران قراقوینلو بود و بیشتر نواحی غربی و جنوب غربی ایران در 861 به دست او فتح شد (ج 1 ص 46ـ 49). علی شکربیگ با خاندان قراقوینلو که حکومت را در دست داشتند پیوندهای زناشویی برقرار کرد اما چگونگی این پیوندها هنوز روشن نیست . به گفتة بابر * جهانشاه پاشابیگم دختر علی شکربیگ را به همسری برگزید (ص 49) اما به قول فضل الله روزبهان پسر جهانشاه محمدمیرزا بود که با آن زن ازدواج کرد (مینورسکی 1957 ص 42). <br /><br />پسر علی شکربیگ پیرعلی بیگ (که گاه شیرعلی بیگ نیز خوانده شده است ) پس از پدر ایل بیگی بهارلو شد. وی یکی از صاحب منصبان جهانشاه بود و هنگامی که جهانشاه در 872 از اوزون حسن آق قوینلو شکست خورد به اتفاق ابراهیم بیگ نوة جهانشاه و چهار یا پنجهزار خانوار بهارلو به تیموریان خراسان پناه برد. در آنجا رهبران تبعیدی وارد خدمت ابوسعید * گورکان (متوفی 873) شدند. ابوسعید بازپسین فرمانروای تیموری بود که کوشید تا دوباره حکومت تیموری را از کاشغر گرفته تا ماوراء قفقاز به چنگ آورد (بابر همانجا). پس از اینکه ابوسعید نیز از اوزون حسن در 873 شکست خورد پیرعلی بیگ و ابراهیم بیگ به سلطان حسین بایقرا (حک : 875ـ912) که فرمانروای تیموری خراسان بود پیوستند. اوزون حسن بارها به حسین بایقرا نامه نوشت و بازگرداندن رهبران تبعیدی را خواستار شد (یکی از این پیامها در استانبول محفوظ است کتابخانة نورعثمانیه 4031 ش 51 مجموعة منشآت گ 3 پ ـ 7 پ ) اما چون پاسخی به اوزون حسن نرسید او سه سپاه به خراسان گسیل کرد (میرخواند ج 7 ص 16ـ17 وودز ص 125). بعدها پیرعلی بیگ از حسین بایقرا برید و به خدمت سلطان محمود سومین پسر ابوسعید درآمد که خود را در حصار شادمان (در تاجیکستان کنونی ) بر اریکة قدرت استوار کرده بود. در آنجا پاشابیگم ـ که بیوه شده و به دنبال برادرش پیرعلی بیگ به تبعید رفته بود ـ با سلطان محمود ازدواج کرد ( بابر همانجا مینورسکی 1957 ص 42).<br /><br />پس از مرگ اوزون حسن در 882 پیرعلی بیگ کوشید تا دوباره قدرت پیشین خود را در ایران به چنگ آورد پس به اتفاق برادرش بیرام بیگ و یکی از برادران سلطان محمود به نام ابوبکر در رأس نیرویی مرکب از سپاهیان بهارلو و چغتای از راه سیستان و بم به ایالت کرمان حمله کرد. این سپاه عشایری کرمان و سیرجان را که چندان دفاعی از آنها نشد تصرف کرد و سپس به سوی فارس رفت . اما نیروی اعزامی پادشاه جدید آق قوینلو سلطان یعقوب * (حک : 883 ـ 896) آن سپاه را شکست داد. پیرعلی بیگ و بیرام بیگ و ابوبکر خانواده های خود را در سیرجان رها کردند و به گرگان گریختند. در آنجا نیرویی که حسین بایقرا فرستاده بود به آنان تاخت ابوبکر کشته شد و سران بهارلو گرفتار آمدند. آنها پیرعلی بیگ را کور کردند و بیرام بیگ را کشتند (مینورسکی 1957 ص 42ـ43).<br /><br />پس از پیرعلی بیگ پسرش جان علی بیگ ایل بیگی بهارلو شد (بابر به اشتباه او را یارعلی خوانده است ). وی در بدخشان مستقر شد و در اواخر دهة 900 به خدمت بابر درآمد ( بابر ص 91). جان علی بیگ هنگامی که در 905 به نمایندگی از طرف بابر در ناحیة اندیجان می جنگید سنگی چنان محکم به سرش خورد که ] برای معالجه [ ناگزیر از شکافتن کاسة سر شدند (همان ص 109). با وجود این صدمه ها همچنان در خدمت بابر بود و به دنبال او تا کابل و سپس به هندوستان رفت (همان ص 546).<br /><br />پسر جان علی بیگ سیف علی بیگ نیز در دربار بابر خدمت کرد پس از مرگ بابر به خدمت همایون (حک : 937ـ 963) درآمد و خود به هنگام مرگ حاکم غزنی بود. پسر سیف علی بیگ بیرام خان (متوفی 968) یکی از دولتمردان مشهور هندوستان در عهد مغول شد. وی خانبابای (محافظ و نگهبان) اکبر و نخستین خان خانان (وزیر اعظم ) او بود. بیرام همچنین دانشمند و شاعری برجسته و از حامیان هنر بود (رجوع کنید به بیرام خان * ).<br /><br />سلطانقلی قطب الملک ـ ماجراجوی ترک که در 901 سلسلة قطب شاهی را در گلکنده در دکن بنیاد نهاد ـ نیز بهارلو بود (فرشته ص 167). این سلسله در طی تقریبا دو قرن فرمانروایی خود (901ـ 1098) فرهنگ هندی ـ اسلامی بارزی پدید آورد (رجوع کنید به قطب شاهیه * ).<br /><br />در خلال دورة پس از سقوط قراقوینلوها بهارلوهایی که در غرب ایران مانده بودند بتدریج با چندین طایفة دیگر قراقوینلو در آزربايجان ساکن شدند. ظاهرا آنها با آق قوینلوها همکاری می کرده اند زیرا در 907 که شاه اسماعیل اول صفوی (حک : 905ـ930) در نخجوان به الوند بن یوسف از حکام آق قوینلو حمله کرد کسی به نام حسن بیگ شکر اوغلو از هم پیمانان الوندبن یوسف بوده است (روملوج 12 ص 80ـ81 خواندمیر ج 4 ص 463).<br /><br />در دورة صفوی بهارلوها نقش عمده ای بر عهده نداشتند. به عقیدة ملکم ایل بهارلو یکی از هفت ایلی بوده است که تکیه گاه اصلی نخستین شاهان صفوی را تشکیل می دادند (ج 1 ص 326) اما هیچ منبع موثقی این ادعا را تأیید نمی کند. حسن روملو (ج 12 ص 211 602) تنها به دو تن بهارلوی سرشناس در آن دوره اشاره می کند یکی محمد بهارلو که در 922 فرمانده دژ بلخ بوده و دیگری ولی بیگ بهارلو که پس از مرگ شاه طهماسب در 984 به اتفاق بسیاری دیگر از سران قزلباش از اسماعیل میرزا برای رسیدن به تاج و تخت حمایت کرده است . از این گذشته در فهرست منجم باشی ـ که شامل نامهای هشت ایل عمدة قزلباش است ـ اسم بهارلوها نیامده است ( تذکرة الملوک ص 194).<br /><br />امروزه بازماندگانی از ایل بهارلو در ترکیه و روسیه و ایران پراکنده اند. روستایی به نام بهارلو در شهرستان دیار بکر واقع در شرق آناطولی وجود دارد ( > فرهنگ جغرافیایی < ش 46 ص 69). در جمهوری آزربايجان افرادی از ایل بهارلو در ناحیة شوشا و زنگه زور یافت می شوند (ولیلی بهارلو ص 61). سه روستا نیز به نام بهارلو در جمهوری آزربايجان وجود دارد ( > فرهنگ جغرافیایی < ش 42 ج 1 ص 238). گروه دیگری از بهارلوها را می توان در آزربايجان ایران سراغ کرد. دانشمند فرانسوی اوژن اوبن که در 1324/ 1906 در آزربايجان سفر می کرد با بهارلوهایی برخورد کرد که در دشت دیزج رود واقع در شمال شرقی مراغه سکونت داشتند (ص 101). اینان می بایست همان گروهی باشند که شیل پیشتر عدة آنها را به دو هزار خانوار تخمین زده بود (ص 396). امروز این بهارلوها هویت ایلی خود را از دست داده اند و نامشان در هیچیک از فهرستهای ایلات آزربايجان نیامده است . اما منطقه ای که در آن به سر می برند شامل روستاهایی است که نامهایشان بسیار پرمعنی است مانند بولالو نام طایفة اصلی بهارلو در سده های نهم و دهم و آغاچ اری نام طایفة دیگری از قراقوینلوها. در آن حوالی روستاهایی هست به نامهای آلپاوت و بارانلو که نام دو طایفة دیگر از قراقوینلوهاست (رزم آرا ج 4 ص 37 41 72 99). در نقطه ای جنوبی تر (در ناحیة سنندج ) نیز روستایی به نام بهارلو وجود دارد (همان ج 5 ص 60).<br /><br />در مشرق ایران برخی از بهارلوها در روستای بهارمرز دوازده کیلومتری جنوب درمیان نزدیک مرز افغانستان در جنوب خراسان زندگی می کنند. روستایی به نام بلال نیز در سه کیلومتری شمال غربی همان استان وجود دارد (همان ج 9 ص 60 65). به گفتة حسن فسایی (1312ـ1313 ج 2 ص 310) در خوارزم (خیوه ) نیز ایلی به نام بهارلو وجود دارد. <br /><br />در استان کرمان عشیرة کوچکی به نام بربهارلو وجود دارد که محل سکونت آنها بین رابر و بزنجان است و در اواخر دورة قاجاریه متشکل از تقریبا چهل خانوار بوده است (فیلد ص 235). <br /><br />سرانجام باید از ایل بهارلو در فارس یاد کرد. بنابر روایات ایلی این بهارلوها از شمال غرب ایران به این خطه آمده اند (مصاحبه های شخصی نویسنده با ابراهیم خان بهارلو و امیر آقاخان بهارلو شیراز 1336 ش ) اما این واقعیت که یکی از تیره های آنان مشهدلو خوانده می شود دال بر آن است که آنان از جملة بهارلوهایی هستند که پس از برافتادن حکومت قراقوینلو به خراسان گریختند. به عقیدة فیلد آنان در سده های دوازدهم و سیزدهم در فارس مستقر شده اند (ص 216) اما اگر آنها از خراسان آمده باشند این نظر نمی تواند درست باشد. شاید بتوان بربهارلوهای کرمان و بهارلوهای فارس را اخلاف بهارلوهایی به شمار آورد که پس از شکست علی بیگ و برادرش بیرام بیگ از قوای سلطان یعقوب آق قوینلو (در 883) در سیرجان رها شدند زیرا بربهارلوهای سیرجان و بهارلوهای فارس در ناحیه ای درست در جنوب غربی آن منطقه ساکن شده اند.<br /><br />بهارلوهای فارس تا دهة 1280 کاملا چادرنشین بودند. ییلاق آنان نواحی رامجرد و مرودشت و کمین در شمال شیراز و قشلاق آنها در حوالی داراب و دشت ایزدخواست لارستان ] که بخش حاجی آباد در آن واقع است [ در جنوب شرقی استان فارس بود (فسایی همانجا). شیل شمار آنان را در 1266/ 1849 230 1 خانوار (ص 399) و ابت در 1267/ 1850 دو هزار خانوار تخمین زده است (ص 153). آخرین رهبر مهم آنان ملااحمدخان بزرگی از تیرة احمدلو بود که از 1268 تا 1275 منصب ایل بیگی داشت (فسایی 1312ـ1313 ج 2 ص 310ـ 311). پس از مرگ او کشمکشی خونین برای دستیابی به قدرت رخ داد قتل عامهای مکرری صورت گرفت و تلفات انسانی به حدی زیاد بود که ایل دیگر نتوانست قدرت سابق را بازیابد و افراد ایل چنین تشخیص دادند که دیگر شمارشان چندان نیست که بتوانند در کوچهای طولانی فصلی ـ که بدان خو گرفته بودند ـ شرکت جویند. بهارلوهای بازمانده در قشلاقهای خود سکونت کردند و با تحصیل درآمدی از کشاورزی و شبانی و نیز راهزنی امرار معاش می کردند. پلی که آنان را در فاصلة سالهای 1276ـ1286/ دهة 1860 دیده است می نویسد که ایشان «بسیار شریر و مشتی راهزن اند که با کشتن یکدیگر خود و کدخداهایشان را نابود کرده اند و آنچه از آنان باقی مانده معدودی سوار است که از اینجا به آنجا می روند و در راه خود به هرکس برخورند او را غارت می کنند» (ص 183). در نوشته های وان (ص 97) ویلسون (ص 47) دمورنیی (ص 103) سایکس (ج 2 ص 479) و دیگران ملاحظاتی مشابه مطالب مذکور می توان یافت . وصف راهزنیهای آنها در وقایع اتفاقیه نیز آمده است . <br /><br />در 1278 ایل بهارلو جذب ایلات خمسه شد. این اتحادیه را والی فارس سلطان مراد میرزا برای مهار کردن نفوذ روزافزون اتحادیة ایلات قشقایی تشکیل داده بود (اوبرلینگ ص 65). ایل بهارلوی فارس در 1311 ش بالغ بر هشتهزار خانوار و متشکل از بیست تیره بود: ابراهیم خانی احمدلو اسماعیل خانی بوربور بکله جام بزرگی جرگه جوقه حاجی ترلو حاجی عطارلو حیدرلو رسول خانی سقز صفی خانی عیسی بیگلو کریملو کلاه پوستی مشهدلو ناصر بیگلو ورثه (کیهان ج 2 ص 86).<br /><br />از جنگ جهانی دوم (1939ـ 1945) به این سو بهارلوها کاملا یکجانشین شده اند و در تمام سال در دهستانهای فسارود و خسویه و قریة الخیر در بخش داراب به سر می برند (رزم آرا ج 7 ص 88 165 171). به گفتة گرود پزشک انگلیسی که در اواخر جنگ به فارس سفر کرده بهارلوها «سازمان و خصایص ایلی را بسرعت از دست می دهند» (ص 44) «آنان که روزگاری بهترین سوارکاران و هول انگیزترین جنگجویان و راهزنان شرق فارس بودند متأسفانه در نتیجة ابتلا به مالاریا و بیماریهای ناشی از کثافات فزایندة مساکن خود رو به نیستی و انحطاط نهاده اند» (همانجا).<br /><br />جمعیت ایل در 1336 ش به چهار هزار تن کاهش یافته بود (مصاحبة شخصی با امیر آقاخان بهارلو).<br /><br />منابع : ابوبکر تهرانی کتاب دیار بکریه چاپ لوگال و سومر تهران 1356 ش غیاث الدین بن همام الدین خواندمیر تاریخ حبیب السیر چاپ محمد دبیرسیاقی تهران 1362 ش حسینعلی رزم آرا فرهنگ جغرافیائی ایران ( آبادیها ) تهران 1328ـ1332 ش حسن روملو احسن التواریخ چاپ عبدالحسین نوائی ج 12 تهران 1357 ش محمد قاسم بن غلامعلی فرشته تاریخ فرشته کانپور 1884 حسن بن حسن فسایی تاریخ فارسنامة ناصری چاپ سنگی تهران 1312ـ1313/ 1989ـ1896 مسعود کیهان جغرافیای مفصل ایران تهران 1310ـ 1311 ش محمدبن خاوندشاه میرخواند روضة الصفا لکهنو 1874 عبدالباقی نهاوندی مآثر رحیمی کلکته 1924 وقایع اتفاقیة : مجموعه گزارشهای خفیه نویسان انگلیس در ولایات جنوبی ایران از سال 1291 تا 1322 قمری چاپ سعیدی سیرجانی تهران 1362 فهرست ذیل ماده <br /><br />K. E. Abbott، "Notes taken on a journey eastwards from Shira ¨z ... in 1850"، Journal of the Royal Geographical Society ، 27، 1857; Eugةne Aubin، La Perse d'aujourd'hui ، Paris 1908; Ba ¦bur، Emperor of India، The Ba ¦bur-na ¦ma ، English trans. by Annette Susannah Beveridge، London 1969; G. Demorgny "Les rإformes administrative en Perse"، pt. 1، Revue du monde musulman ، 12 (March 1913); EI 2 ، s.vv. "Baha ¦rlu ¦"، (by V. Minorsky)، "Bayra ¦m Khan"، (by A. S. Bazmee Ansari)، "K ¤ara ¦Gخzlد"، (by F. Sدmer)، "K ¤ut ¤b Sha ¦h ¦â" (by R. M. Eaton); Hasan Ibn H ¤asan Fasa ف ¦â، History of Persia under Qa ¦ja ¦r rule ، tr. H. Busse، New York 1972، 208ff.، 219، 221، 307، 336، 340ff.، 360ff.، 363ff.، 387، 388n.، 390، 391 n.، 418; H. Field، Contributions to the anthropology of Iran ، Chicago 1939; O. Garrod، "The nomadic tribes of Persia to-day"، Journal of the Central Asian Society ، 33، 1946; Gazetteer no. 42: U.S.S.R.، 2nd ed.، Washington D. C. 1970; Gazetteer no. 46: Turkey ، Washington D. C. 1960; A. Houtum- Schindler، Eastern Persian Irak ، London 1896; M. S. Ivanov، Plemena Farsa ، Moscow 1961، 50-52; Mah ¤mu ¦d b. Hدseyin Ka ¦ىg ¦ar ¦â، Div a ¦nد Lأgat-it-Tدrk Tercemesi ، tr. Besim Atalay، Ankara 1985-1986; J. Malcolm، The history of Persia ، London 1829; V. Minorsky، "The clan of the Qara-Qoyunlu rulers"، in Mإlanges Fuad Kخprدlد ، Istanbul 1955; idem، Persia in A. D. 1478-1490 ، London 1957; C. Niebuhr، Reisenbeschreibung nach Arabien und andern umliegenden Lجndern ، Copenhagen 1774; P. Oberling، The Qashqa ¦ Ýi nomads of Fa ¦rs ، The Hague، 1974; L. Pelly، "Brief account of the province of Fa ¦rs،" Transactions of the Bombay Geographical Society ، 17، 1963; M. L. Sheil، Glimpses of life and manners in Persia ،London 1856; F. Sدmer، Kara Koyunlular I ، Ankara 1967; P. M. Sykes، A history of Persia ، 3rd ed.، London 1951; Tda ¢kerat al-molu ¦k: a manual of S ¤afavid administration (ca. 1137/ 1725)، ed. & tr. by V. Minorsky، London 1943; M. H. Valili Baharlu، Azerbaycan، cog §rafi، tabii، etnograf i ve iktisadi mدlہhazہt ، Baku 1921; H. B. Vaughan، "A journey through Persia، 1887-1888"، Royal Geographical Society، supplementary papers ، III/2، 1892; A. T. Wilson، South west Persia ... 1907-1914 ، London 1941; John E. Woods، The Aqqoyunlu: clan، confederation، empire ، Minneapolis 1976.<br /><br />/ اوبرلینگ ( ایرانیکا ) /<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-2916952389950315783?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-69194808200762880722007-10-11T13:36:00.001-07:002007-10-11T13:36:27.141-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>بوز ابه </strong><br /><br />حکمران فارس در دورة سلجوقیان . یکی از امیران منگوبرس والی فارس بود و به نیابت او ادارة امور ولایت خوزستان را در دست داشت . هنگامی که منگوبرس با همدستی سایر امرا بر سلطان مسعود سلجوقی خروج کرد بوز ابه در سپاه او بود. منگوبرس در نبرد کرشنبه دستگیر شد (منابع دیگر محل آن درگیری را «پنج انگشت » نوشته اند) و سپس در 532 به قتل رسید. چون سپاهیان سلطان پس از آن پیروزی به تاراج اردوگاه دشمن پرداخته بودند بوز ابه بر ایشان تاخت و غارتگران را تار و مار کرد. چند امیر نامدار که در لشکر سلطان بودند اسیر شدند و خود سلطان با اتابک قره سنقر که همراهش بود با دشواری بسیار موفق به فرار شد. بوز ابه که از قتل سرور خود خشمگین شده بود به کشتن همة اسیران که پسر قره سنقر نیز در میان آنها بود فرمان داد. سال بعد اتابک برای خونخواهی فرزند خویش به فارس لشکر کشید و شاهزادة سلجوقی را با لقب سلجوقشاه بر تخت نشاند. اما هنوز از بازگشت قره سنقر چندی نگذشته بود که بوز ابه که در آن اثنا به سپیددز (قلعة البیضاء) پناه برده بود بازگشت و سلجوقشاه بی پناه را در 534 شکست داد. سلطان مسعود از آن پس ایالت فارس را ناگزیر در دست او رها کرد. بوز ابه فرصتی یافت که با همدستی دو امیر دیگر یکی عباس حاکم ری و دیگری عبدالرحمان طغان یرک موقعیت خود را محکم کند. سلطان یک چند قیمومت آن امیران را تحمل کرد اما سرانجام با کشتن آن دو امیر خود را از شر آنها خلاص کرد. بوز ابه به جنگ با سلطان برخاست لیکن در 542 در نبرد مرج قراتکین که تا همدان یک روز راه است گرفتار شد و به قتل رسید. از قرار معلوم بوز ابه در ادارة امور شیراز سابقة خوبی از خود به جا گذاشت و به روش همة سرداران و امیرانی که طبق سنتهای عصر سلجوقی تربیت یافته بودند مدرسه ای با موقوفات سرشار بنا کرد. این مدرسه نخست به تعلیم مذهب حنفی اختصاص داشت ولی بعدها در آن گرایش به مذهب شافعی پدید آمد.<br /><br />منابع : ابن اثیر کتاب الکامل چاپ تورنبرگ لیدن 1851ـ1876 ج 11 فهرست ] فتح بن علی بنداری تاریخ سلسله سلجوقی زبدة النصرة و نخبة العصرة ترجمة محمدحسین خلیلی تهران 1356 ش فهرست [ احمدبن ابی الخیر زرکوب شیرازی شیرازنامه چاپ بهمن کریمی تهران 1310 ش ص 45ـ46 ظهیرالدین ظهیری نیشابوری سلجوقنامه تهران 1332 ش فهرست .<br /><br />/ کلود کاهن ( د. اسلام ) /<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-6919480820076288072?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-39594396459057969512007-10-11T12:58:00.000-07:002007-10-11T12:59:59.884-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=4><br /><strong>باصری</strong></FONT><br /><br />ایل از ایلات خمسة * فارس (جمعیت طبق سرشماری اجتماعی ـ اقتصادی عشایر کوچنده در 1366 : 868 7 تن ). در نواحی آباده اقلید مرودشت جهرم شیراز لار (در استان فارس ) در منطقة باریکی در جهت شمالی ـ جنوبی به طول 320 کیلومتر و عرض 40 تا 80 کیلومتر زیست می کنند. قشلاق آنان در منطقة لار و ییلاقشان در دامنة کوهستان بل (در مشرق اقلید) است . این ایل مشتمل است بر 14 تیره یا طایفه و 41 بنکو یا اولاد. هر بنکو شامل 4 تا 9 خانوار است که در سیاه چادر زندگی می کنند و از هر چند سیاه چادر یک اردو تشکیل می شود. سرپرست اردوها در قدیم از طرف خان تعیین می شد و در غیاب او ریش سفیدان بنکو مسئولیت اردو را بر عهده داشتند. ریاست ایل تا پیش از انقلاب با خان یا کلانتر (از تیرة کلمبه ای ) و منصب او موروثی بود (امان اللهی بهاروند ص 191). تیره های ایل باصری عبارت اند از: فرهادی ننه عرب آل قلی ظهرابی ایلخاص علی قنبری کرمی لبوموسی علی شاه قلی کلمبه ای حنایی عبدلی (عبدالهی ) میر جوچین . گاهی بنکوها از یک تیره به تیرة دیگر منتقل می شوند. در دورة قاجاریه تیره های مهم ایل باصری عبارت بودند از: چاربنیچه (یا: تربرچاربنیچة ) ترک زبان شکاری علی قنبری علی میرزایی ویسی . این تیره ها مشتمل بر 000 3 خانوار بود (فسایی ج 2 ص 1577 کیهان ج 2 ص 87). باصریها عمدتا شیعه و فارسی زبان اند. برخی تیره ها مانند شاه قلی و حنایی به زبان عربی و برخی دیگر مانند آل قلی به ترکی قشقایی سخن می گویند. شغل باصریهای آبادی نشین زراعت و کار عمدة چادرنشینان دامداری (پرورش گوسفند و بز و اسب ) است . صنایع دستی آنها جاجیم بافی و گلیم بافی است . بافت قالی و قالیچه بیشتر در تیره های آبادی نشین باصری در برخی ا ز دهکده های دهستان خنگشت رایج است . رنگ نارنجی قالیها مشخصة آنهاست (پرهام ج 1 ص 43 232). در گذشته قالیچه های مرغوبی می بافتند (ادواردز ص 322). چادرنشینان باصری از 15 اسفند از ییلاق به قشلاق حرکت می کنند و نوروز را که با آغاز کوچ بهاره کمابیش مطابقت دارد جشن می گیرند. 15 روز تا یک ماه در کوچراه اند. حرکت از قشلاق به ییلاق از نیمة دوم شهریور آغاز می شود و باصریها در مسیر خود به زیارت امامزاده ها می روند.<br /><br />پس از انقلاب اسلامی ایران در 1357 باصریها مانند بسیاری از عشایر از دبستان عشایری و دیگر امکانات آموزشی و همچنین از مراکز خدمات بهداشتی و ایستگاههای سیار دامپزشکی و از فروشگاههای تعاونی عشایری بیشتر بهره مند شدند.<br /><br />پیشینه . منابع دست اول موثقی دربارة ایل باصری پیش از دورة قاجاریه در دست نیست . ظاهرا بر طبق نوشتة فسایی از زمان صفویه حکومت و ضابطی ایل باصری ضمیمة حکومت ایل عرب بود و در 1279 ضابطی این ایل از دست خوانین باصری و عرب خارج شد (ج 2 ص 1576 1577). از دورة قاجاریه اطلاعات فراوانی دربارة باصریها در متون تاریخی دیده می شود. در 1291 قوام الملک امور ایل باصری را به حاجی نصرالله خان سرتیپ واگذار کرد. در 1292 باصریها از سنگینی مالیات به مرکز شکایت کردند. در 1301 اسماعیل خان یکی از خوانین ایل در نزدیکیهای ده بید به دست چند تن کشته شد. در 1308 باصریها همراه نیروهای دولتی در سرکوب شورش بهارلوها به رهبری حسین خان بهارلو شرکت داشتند. در 1312 سرپرستی ایلات اربعه متشکل از ایلات عرب و اینانلو * و فیلی * و باصری به نواب عین الملک داده شد ( وقایع اتفاقیه ص 9 28 217 382 481). تشکل ایلات اربعه مانند ایلات خمسه * نمودار نوعی اتحاد سیاسی است و نه متاثر از ساختار عشیره ای . در 1319 ضابط ایلات عرب و باصری امیر آقاخان بود (همان ص 663). ده سال بعد در 1329 هنگام وقوع حوادث جنوب (نورزاده بوشهری ص 3ـ5) آقاخان کلانتر باصری و دیگر خانهای فارس و بختیاری با مخابرة تلگراف به مجلس شورای ملی به تجاوزات دولت روسیه اعتراض کردند و آمادگی خود را برای فداکاری اعلام داشتند (شریف کاشانی ج 3 ص 696ـ697). در 1335 پس از تشکیل پلیس جنوب باصریها همراه دیگر عشایر فارس با آن درگیر شدند (سفیری ص 139ـ141). در 1336 باصریها و قشقاییها با قشون انگلیس در 41 کیلومتری مغرب ده بید در دهکدة کافتر به نبرد پرداختند (مابرلی ص 317ـ319). پس از کودتای 3 حوت 1299 باصریها مانند دیگر عشایر جنوب رفته رفته زیر نفوذ دولت و نظامیان قرار گرفتند. در 1309 ش بزور تخته قاپو (آبادی نشین ) شدند و در مناطق سردسیر تلفات سنگینی به آنان وارد آمد. پس از شهریور 1320 تحرک آنان دوباره آغاز شد. در 1323 ش مصطفی علی قوام برادرزادة قوام به سرپرستی ایل خمسه منصوب شد (بک ص 158). در 1325 ش شورشیان قشقایی محمد ضرغامی رئیس ایل را به دلیل خودداری از همراهی با نهضت جنوب دستگیر کردند و برادر دیگر او خواه ناخواه حاضر به همراهی شد و تفنگچیان باصری بر ضد ارتش وارد عمل شدند (نورزاده بوشهری ص 7 8 23). در 1327 ش دهات ایلات خمسه از جمله ایل باصری زیر نظر قوای انتظامی قرار گرفت . سرپرست ایل از طرف دولت منصوب شد و او در مقابل فرمانده لشکر فارس مسئول بود. بعدا یکی از افسران ارتش به جای او نشست . سرانجام یکی از خانها عهده دار این مقام شد و مقدار محدودی اسلحه و مهمات در اختیار وی گذاشتند تا بتواند نظم را در منطقه برقرار کند (لمتون ص 503). پس از سقوط دولت دکتر مصدق در 1332 محمدخان ضرغامی رئیس ایل باصری چند بار به زندان افتاد و آزاد شد و به همکاری با نظامیان تن درداد. پس از اصلاحات ارضی 1341 تیره های مختلف باصری رفته رفته آبادی نشین شدند چنانکه امروز ساکنان آبادیهای دهستان خنگشت از باصریها هستند. پس از انقلاب اسلامی ایران محمدخان ضرغامی در درگیری با قوای انتظامی کشته شد. پس از 1365 شورای عشایر استان و شورای عشایر شهرستان در همة سازمانهای ایل سهم اساسی پیدا کرد و در رأس هرم قدرت قرار گرفت (سازمان امور عشایر ایران ص 48ـ50). در سطوح پایینتر ادارة بنکوها همچنان با ریش سفیدان است که در جامعة عشایری موجه و محترم اند.<br /><br />منابع : آرتور سسیل ادواردز قالی ایران ترجمة مهین دخت صبا تهران ] بی تا. [ سکندر امان اللهی بهاروند کوچ نشینی در ایران تهران 1367 ش ایران . وزارت دفاع . اداره جغرافیایی ارتش فرهنگ جغرافیایی آبادیهای کشور جمهوری اسلامی ایران ج 93: اقلید تهران 1361 ش سیروس پرهام دستبافتهای عشایری و روستایی فارس تهران 1364 ش حسینعلی رزم آرا فرهنگ جغرافیایی ایران (آبادیها) ج 7 استان هفتم (فارس ) تهران 1355 ش سازمان امور عشایر ایران عشایر و دولت جمهوری اسلامی ایران تهران ] بی تا. [ فلوریدا سفیری پلیس جنوب ایران : اس . پی . آر. ترجمة منصوره اتحادیه (نظام مافی ) و منصوره جعفری فشارکی (رفیعی ) تهران 1364 ش محمدمهدی شریف کاشانی واقعات اتفاقیه در روزگار چاپ منصوره اتحادیه (نظام مافی ) و سیروس سعدوندیان تهران 1362 ش حسن بن حسن فسائی فارسنامة ناصری چاپ منصور رستگار فسائی تهران 1367 ش مسعود کیهان جغرافیای مفصل ایران تهران 1310ـ1311 ش ان کاترین سواین فورد لمتون مالک و زارع در ایران ترجمة منوچهر امیری تهران 1362 ش جیمز فردریک مابرلی عملیات در ایران ترجمة کاوه بیات تهران 1369 ش مرکز آمار ایران سرشماری اجتماعی ـ اقتصادی عشایر کوچنده : 1366 نتایج تفصیلی ایل خمسه تهران 1368 ش اسمعیل نورزاده بوشهری اسرار نهضت جنوب : سیاسی و تاریخی تهران 1327 ش وقایع اتفاقیه چاپ علی اکبر سعیدی سیرجانی تهران 1362 ش <br /><br />Lois Beck، The Qashqa ف i of Iran ، New Haven 1986.<br /><br />/ خسرو خسروی /<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-3959439645905796951?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-51682963749669761152007-08-05T00:00:00.001-07:002007-08-05T00:00:55.494-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><strong>سٶزوموز</strong><br /><br /><strong>ظلم مثلث</strong><br /><br /><strong>٢٠٠٧- اوراق آيي (جولاي)</strong><br /><br />در ادبيات سياسي فارسي تعبير عربي به شكل ظلم مضاعف براي توصيف وضعيت برخي از گروههاي اجتماعي مانند زنان، ملتها و ... وجود دارد. مراد از ظلم مضاعف آن است كه اين گروهها علاوه بر معروض بودن به تضييق برخي از حقوق توسط دولت كه همه شهروندان ايران به صرف ايراني بودن از آنها محرومند، داراي برخي محروميتهاي ويژه خود نيز هستند.<br /><br />هنگامي كه از ملل ايراني سخن گفته مي شود، اين اصطلاح براي تاكيد بر حقوقي كه اين گروهها در مقايسه با قوم فارس توسط دولت جمهوري اسلامي از آنها محروم نگاه داشته مي شوند بكار ميرود. اين حقوق شامل رسمي و دولتي نبودن زبان اين ملل، نام برده نشدن از اين ملل و زبانشان به اسم در قانون اساسي (بر خلاف قوم فارس)، عدم اداره امور سياسي و فرهنگي خود، معروض بودن به تبعيض دولتي در تخصيص اعتبارات و عدم برخورداري از امكانات برابر رشد و توسعه اقتصادي در مناطق غيرفارس.... است. از اين جنبه ها همه ملل ايران به جز فارسها تحت ستم مضاعف ملي قرار دارند.<br /><br />اما هنگام بررسي گروههاي منسوب به ملت ترك در ايران، به مواردي برخورد مي شود كه نمي توان آنرا با اصطلاح ظلم مضاعف توصيف نمود. در اين موارد گروههاي ترك از محروميت و تضييق حقوق ديگري نيز رنج ميبرند كه شايسته است آنرا به عنوان ظلم ثلاثي و يا ظلم مثلث ناميد.<br /><br /> <strong>ظلم مثلث در استان همداني آزربايجان</strong><br /><span class="fullpost"><br />اخيرا در مطلبي از نشريه سينا چاپ استان همدان، گفته مي شود كه اهالي ترك اين استان كه اكثريت جمعيت استان را نيز تشكيل مي دهند، به تبعيضات اعمال شده توسط سازمان صدا و سيماي استاني اعتراض نموده و خواستار تاسيس شبكه تلويزيوني خاص خود، و يا الحاق خود به پوشش تلويزيوني استان مجاور زنجان كرده اند: "براي نيمه شمالي استان همدان كه بيش از يك ميليون نفر ترك در آن ساكن اند نيز يك شبكه راديو و تلويزيوني محلي مستقل از شبكه راديو و تلويزيون مركز همدان داير شود يا اينكه نيمه شمالي استان همدان (مناطق ترك نشين) زير پوشش شبكه استاني راديو و تلويزيون استان زنجان قرار گيرد. .... سهم يك ميليون ترك استان همدان از شبكه استاني راديو و تلويزيون همدان، فقط يك ساعت برنامه اخبار تركي (البته تركيفارسي!) است و ديگر هيچ! نه تنها هيچگونه برنامه و سريال و فيلم و ... به زبان تركي پخش نمي شود و از موسيقي تركي همدان و در مجموع موسيقي آزربايجاني در آن خبري نيست بلكه حتي در برنامه هاي اندكي هم كه با زبان فارسي در مورد مردم ترك نيمه شمالي استان همدان است تلاش مي شود كه فضاي آن برنامه ها غير تركي شود. .... به تقاضاها و اعتراضات مكرر مردم ترك استان همدان در طي اين چند سال توجهي نمي نمايند".<br /><br />البته محروم بودن تركان استان همدان از حقوق ملي خود از جمله همين حق داشتن تلويزيون استاني تركي، بي شك مي تواند در مقوله ظلم مضاعف گنجانده شود. اما هنگامي كه وضعيت تركان شمال استان همدان كه اكثريت جمعيت اين استان را تشكيل ميدهند با كردان جنوب استان آزربايجان غربي كه اقليتي در اين استانند را مقايسه كنيم در مي يابيم كه اين محروميت نه با ظلم مضاعف بلكه با ظلم مثلث قابل توجيه است. كردان جنوب استان آزربايجاني غربي- در حاليكه اقليتي ملي در اين استان اند- داراي مركز تلويزيوني استاني ويژه خود و مستقل از مركز استان اورميه اند: "در استان آزربايجان غربي، اقليت كردي ساكن مناطق جنوبي آن استان، داراي شبكه تلويزيوني و راديوئي محلي به مركزيت مهاباد و مستقل از شبكه استاني مركز اروميه هستند". اما تركان شمال استان همدان در حاليكه اكثريت ملي در اين استان را تشكيل مي دهند نه تنها از تسلط بر مركز تلويزيون استاني محرومند (اين مركز به اقليت قومي فارس اين استان تعلق دارد)، بلكه حتي از داشتن مركز تلويزيوني استاني ويژه خود مانند آنچه كردان استان آزربايجاني از آن برخوردارند، نيز محرومند.<br /><br /><strong>بيش از نيمي از آزربايجان معروض به ظلم مثلث است</strong><br /><br />اين وضعيت شرم آور در شمال غرب كشور منحصر به استان آزربايجاني همدان نيست. در استانهاي آزربايجاني قزوين، مركزي، تهران و قم و نيز بخشهاي آزربايجاني استانهاي كردستان، كرمانشاهان و گيلان نيز وضعيتي مشابه حتي اسف انگيزتر وجود دارد. بر اساس بعضي ويژگيهاي مشترك اين استانها را مي توان به سه دسته "همدان-قزوين-مركزي"، "تهران-قم" و "گيلان-كردستان-كرمانشاهان" تقسيم نمود.<br /><br />در دسته همدان-قزوين-مركزي، اكثريت مطلق جمعيت اين استانها را تركان تشكيل مي دهد، اما اكثريت جمعيت مراكز استانها يعني شهرهاي همدان، قزوين و سلطان آباد (اراك) در دهه ها و يا سده اخير فارس زبان شده است. بنابر اين در اين استانها اكثريت ترك استان، تحت حاكميت اقليت عمدتا فارس ساكن در مركز استان قرار دارد. اين نمونه كلاسيك ظلم مثلث است.<br /><br />در دسته تهران-قم علاوه بر بخشهاي ترك نشين غربي اين استانها، اكثريت جمعيت مركز استان يعني شهرهاي تهران و قم نيز ترك است. اما به سبب آنكه تهران پايتخت سياسي كشور و قم پايتخت مذهبي آن بشمار ميرود اين مراكز از پايگاههاي قوميتگرائي فارسي در كشور شمرده مي شوند و سياست غليظ فارسگرائي و ناديده گرفتن خشن حقوق ملي تركان ساكن در اين دو شهر و بخشهاي ترك نشين غرب اين استانها از طرف دولت تعقيب مي شود. در نتيجه اكثريت ترك اين دو شهر نيز، مانند بقيه اهالي ترك استان از كليه حقوق ملي خود محروم نگاهداشته شده اند و البته در مراكز صدا و سيماي اين استانها هم كوچكترين حضوري ندارند.<br /><br />در دسته سوم يعني گيلان-كردستان-كرمانشاهان، تركان اقليتي كوچك در استانند. در استان گيلان بخشهاي آزربايجاني و ترك نشين در شهرستانهاي آستارا، هشتپر، انزلي... در شمال استان و رودبار در جنوب استان؛ در استان كردستان عمدتا در شهرستانهاي بيجار و قروه و در استان كرمانشاهان در شهرستان سنقر قرار دارد. اين تركان كه در مراكز استاني نيز حضور قابل ملاحظه اي ندارند، و بويژه در استان كردستان توسط مقامات استاني از همه حقوق ملي خود محروم از جمله حضور در صدا و سيماي استاني محروم نگاه داشته شده اند (مقايسه كنيد حقوق كردان در جنوب استان آزربايجان غربي مثلا داشتن مركز صدا و سيماي مستقل را با حقوق تركان در استان كردستان كه از داشتن چنين حقي محرومند). اينها نيز نمونه بارز ظلم مثلثند.<br /><br /><strong>ظلم مثلث در استان خراسان شمالي از افشار يورد</strong><br /><br />افشار يورد منطقه ترك نشين شمال شرق كشور است و از مناطق ترك نشين استان خراسان شمالي، كه اكثريت مطلق جمعيت آن ترك است و استان خراسان رضوي تشكيل ميشود. مركز استان خراسان شمالي شهر ترك نشين بجنورد است. در اين شهر ترك نشين و مركز استان، راديو داراي برنامه هائي به زبانهاي كردي و تركمني است اما عليرغم خواست و اعتراض مكرر مردم داراي هيچ گونه برنامه اي به زبان تركي، زبان اصلي و عمده بجنورد و خراسان شمالي نيست. علي اكبر سراجي محقق و شاعر ترك و سراينده منظومه ياد اولسون در اين باره مي گويد: "راديو بجنورد به زبانهاي كرمانجي و تركمني برنامه دارد ولي به زبان تركي كه زبان اصلي بجنورد است٬ برنامه اي ندارد. در اين مورد بارها به راديو بجنورد اعتراض شده است". در باره وجود برنامه هاي تلويزيوني به زبان تركي بنده شخصا معلوماتي ندارم اما گمان نمي كنم كه وضع تلويزيون بهتر از راديو بوده باشد.<br /><br /><strong>ظلم مثلث در استانهاي فارس، اصفهان و .... از قاشقاي يورد</strong><br /><br />قاشقاي يورد منطقه ترك نشين متراكم در جنوب ايران است. اين منطقه بخشهاي وسيعي از استانهاي فارس، اصفهان و برخي از استانهاي مجاور را در بر مي گيرد. قاشقاي يورد شامل همه مناطق ترك نشين جنوب ايران است و منحصر به مناطق صرفا قاشقاي نشين نيست، بلكه اصطلاح قاشقاي يورد، علاوه بر اتحاديه ايلات ترك قاشقاي، همه تركان فريدن، ابيورد، تركان داخل در اتحاديه ايلي خمسه (بئش اويماق)، گروههاي افشار، شاهسئوه ن، قاراگٶزلو و همه ديگر تركان ايلي و غير ايلي كوچك و بزرگ ساكن در جنوب ايران را نيز در بر مي گيرد. (در واقع قاشقايي نامي اختياري براي اتحاديه ايلي تركان بوده كه در طول زمان گروههاي ايلي ترك مختلفي به آن ملحق و يا از آن جدا شده اند. امروز نيز مصلحت است كه – به دليل كثرت قشقائيان، تاريخ سياسي برجسته شان، وجود تقسيماتي اداري بنام ولايت قشقائي در سابق و نيز شعور ملي تركي بالاي ايلات تركي داخل در اين اتحاديه، تمام تركان جنوب ايران، بويژه گروههاي ايلي مانند تركان اتحاديه ايلي خمسه بهارلو، ايناللو، نفر و... ، افشار، بوچاقچي، شاهسئوه ن، قاراگٶزلو .... داوطلبانه به اتحاديه تركي قاشقاي ملحق شوند و در سايه اين اتحاديه به روند ادغام انساني، فرهنگي، ايلي، زباني و سياسي و سرزميني بين تركان جداسر در جنوب ايران شتاب بخشند).<br /><br />امروز هم در استان فارس و هم در استان اصفهان جمعيت بسيار قابل ملاحظه اي از اهالي را -حتي طبق برخي از منابع اكثريت جمعيت را - تركان ايلي و غيرايلي تشكيل مي دهند. اما اين تركان بر خلاف وضعيت استانهاي ديگر كه گروههاي ملي در آنها داراي اكثريت اند مانند استان كردستان و ..... از هيچگونه حضور قابل ملاحظه اي در سيما و صداي استان برخوردار نيستند. از اينرو تركان اين استانها نيز استحقاق آنرا دارند كه در گروه معروض به ظلم مثلث جاي داده شوند.<br /><br /><strong>روش تقليل ظلم مثلث به ظلم مضاعف</strong><br /><br />به نظر ميرسد علاوه بر اهتمام براي نيل به اهداف عمومي كه دير يا زود محقق خواهند شد مانند رسمي و دولتي شدن زبان تركي، ايجاد راديو و تلويزيونهاي تركي سراسري و تصحيح مرزهاي استاني فعلي بر اساس بافت ملي ساكنين و ... تركان هر استان و شهرستان مي بايست بر اساس شرايط ويژه خود اهداف مشخصي را تبيين و براي تحقق آنها به طور پيگير و متشكل اقدام نمايند. مي بايد فرهنگيان و روشنفكران و مردم خواستار تاسيس و يا افزايش برنامه هاي راديو تلويزيوني اعم از فيلم، خبر، موسيقي،... به زبان تركي شوند، اين خواستها را پي در پي در نشريات و سايتهاي اينترنتي منعكس نمايند و به گوش مسئولين محلي و مخصوصا نمايندگان مجلس برسانند، براي تحقق هر چه سريعتر اين خواستهاي دمكراتيك، آنها را به ميان مردم برده، افكار عمومي توده ترك در حمايت از آنها را شكل دهند، در صورت مساعد بودن شرايط همانگونه كه در نمونه استان همدان ديده مي شود، خواستار تاسيس مراكز راديو تلويزيوني مختص خود در استان شوند و يا قرار گرفتن تحت پوشش استان مجاور ترك نشين با برنامه هاي تركي بخواهند. و يا مانند نمونه بيجار و آستارا اساسا خواهان انتزاع از استانهاي مطبوع و الحاق به استانهاي آزربايجاني مجاور مانند اردبيل و زنجان شوند. <br /><br /><strong>گئرچه يه هو!!!</strong><br /></span><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-5168296374966976115?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1161793595835878232006-10-25T09:26:00.000-07:002006-10-25T09:26:35.850-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong>بررسي زبان و لهجه‌‏هاي تركي جنوب ايران در انجمن ايران‌‏شناسي فرانسه در ايران</strong> </FONT><br /><br />تهران- خبرگزاري كار ايران<br /><br />زبان و لهجه‌‏هاي تركي جنوب ايران در انجمن ايران‌‏شناسي فرانسه در ايران بررسي مي‌‏شود . <br />به گزارش خبرنگار گروه فرهنگ و انديشه ايلنا، انجمن ايران شناسي فرانسه در ايران، ساعت 17 روز شنبه اول مهرماه نشستي با عنوان بررسي زبان و لهجه‌‏هاي تركي جنوب ايران برگزار مي‌‏كند . <br />"ژيل اوتيه" , استاديار موسسه ملي زبان و تمدن شرق از پاريس، سخنران اين نشست است . <br /><br />همچنين در اين انجمن , روز چهارشنبه 5 مهرماه نشستي با عنوان "تاريخ كتاب هاي سربي در دور قاجار" با سخنراني پروفسور "اولريش مارزلف" از آكادمي علوم گوتينگن برگزار مي شود .<br />لازم به ذكر است , علاقمندان مي توانند براي شركت در اين نشست ها در روزهاي ياد شده به انجمن ايران شناسي فرانسه در ايران واقع در خيابان فلسطين جنوبي , خيابان شهيد نظري , كوي اديب , پلاك 52 مراجعه كنند . <br /><br />پايان پيام<br />کد خبر: 349137<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-116179359583587823?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1154731290440636152006-08-04T15:28:00.000-07:002006-08-04T15:44:40.623-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong>یا شاهچيراغ آتما قیراق</strong></FONT><br /><br />شیراز سفرنامه سی <br /><br />سيد حيدر بيات<br /><br />heydarbayat@yahoo.com<br /><br /> بیرینجی بؤلوم<br /><br />شیراز`ین آدی فارسلارلا ایلگیلی بیر آد اولسا دا آنجاق تورک مدنیيتینین ائتگیيسی بو شهه رده دانیلمازدیر. بو شهه ر یوز ایللر بویو تورک سولطانلارینین حاکميیتی آلتیندا ايداره اولوبدور. ايسلامدان سونرا ایلک تورک حؤکومتینین باش کندی ده شیراز اولوبدور.(باخین: دولت سبکری نخستین حکومت ترکان در ایران)<br /><br />سعدی، حافيظ کیمی شاعیرلر ده بوردا تورک شاهلارینین مدحینی دئییبلر. و سعدی اؤز تخللوصونو ابوبکر سعد زنگی , تورک حاکیمیندن آلمیشدیر. بو دؤنه ایکینجی دؤنه دیر شیراز`ا گلیره م. موردادین اؤن دؤردو مشروطه گونونون یوز ایل لی یی و اوغلوم ارسلانین بیر ایل لی یی دیر. خانیمین اؤنه ری اوزره ارسلان´ین دوغوم گونون شیراز`دا خالاسی گیلده قوتلایاجاییق. صوبح ساعات 6/5 قوم`دان یولا دوشوروک، بیر جیلیکس، ايصفاهان`ا کیمی بیزی یئتیریر، سوروجو ايصفاهانلی بیر فارسدیر، آمما نه ایسه چوخ محببتلی، اینسان سئوه ر بیر گنجدیر، و ايصفاهان`ا کیمی بیزدن باشقا موسافیر ده آلماییر و ايصفاهان`ا یئتیشدیکده کاوه تئرمینالی نین پارکینگینه گیریب، بیز شیراز بیلیتی تاپینجا بیزدن آیریلماییر، نهایتده پارکینگ قبضینی حئساب ائتمک ایذینی ده وئرمه ییر. من بوندان اؤنجه ده ايصفاهانلی وطنداشلاریمیزدان بئله محببتلر گؤرموشه م. شیراز بیلیتینی ساعات10/5 آلساق دا ساعات 12 ده وولوو اتوبوس یولا دوشور. ارسلان همیشه کی کیمی هئی شئیطنت ائدیر و اونا بونا قاش گؤز آتیر، اوردا بیر 25 یاشیندا گنج آرتیق ارسلان`لا ایلگی قورور، و نهایت ارسلان`ی اؤز یانینا آپاریر. بو گنج سفرداشلا آرتیق دانیشدیقدا پاسدار اولماسی اوزه چیخیر, نه ایسه من بو سفرداشی آرتیق کؤنول ائویندن منیمسه یه بیلیره م. <br /><br />ماشین گئدیر, ارسلان دیل آچماسا دا من اونلا تورکجه دانیشیرام, پاسدار سفرداشیم دیله گلیب و تورک اولماغین سؤیله ییر. دئییر: من بورا تورکلریندنه م. من ایسه اونون قاشقایلاردان سانیرام, ائل سؤزو درگیسیندن سؤز آچیرام دئییر: هه یئشیدیبه م, دئییره م سیزین دانیشغینیز آرتیق قوم - ساوه شاهسئونلرینه بنزه ییر, سونرا بیر آز دانیشدیقدا اونون دانیشغیندا باشقا دیل اؤزه للیکلرینه ده اوغراشماق اولور. البته من ارینگج بیریسی اوردا اونلاردان نوت گؤتورمه دیکدن هامیسی اونودولور گئدیر. یادیمدا قالان تورکيیه ده قوللانیلان «سیجاق» سؤزجویون بونلاردا قوللانیرلار و دئییر: بندر ده یییر چوخ سیجاقدیر. یادیمدان چیخمامیش دئییم کی بیزیم بو سفرداشیمیز شیراز`ین یئرلی تورکلریندن اولاراق قاشقای ساییلماییر, بلکه شیراز`دا قاشقایلاردان باشقا خمسه طایفاسی دا واردیر من آلا بیلدیيیم بیلگی یه گؤره بو طایفا ییغجام شکیلده «فسا»نین قره بولاق ماحالیندا 20 کند حودودوندا اولاراق یاشاییرلار. سفرداشیم دئییر: شهه رلرده داها تورکجه اونودولور, آمما کندلرده دوروم یاخشیدیر, سفرداشیم بیر یاشیندا بیر اوغلوم وار دئییبدیر منه اؤنجه دن, او اساس ایله سوروشورام: «سن اؤز اوشاغینلا نه دیلده دانیشیرسان» دئییر: «من اؤزوم تورکجه دانیشیرام, آناسی ایسه فارسجا»» <br /><br />سؤز آرتیق ایرانی`ن آسیمیله سیاستیندن سورور و سونرا سيپاهدا اولان تحلیللرین پامبیغین آتماق و.... بئله لیکله آتابابالار دئمیشکن یولا نردووان قویوروق.<br /><br />ساعات 7/5 آرغین یورغون شیراز`ا چاتیریق. بالدیزیم اوغلو ایله ایکیسینه قارشییا چیخیب تئرمینالدا بیزی آلیرلار, یولدا گله گله بالدیزیمین اوغلو قاشقایلارلا قونشو اولدوقلارین سؤیله ییر. ائعتیياددان سؤز گئده نده تئز سوروشورام «قاشقایلارین دا موعتادی وار؟» بالدیزاوغلوم «یوخ» سؤیله یه نده درین بیر سئوینج جانیما چؤکور, «گؤی تانری یا شوکور اولسون» دئییره م. دئمه لی یم کی شیراز`ین موعتادی داها چوخدور و موعتاد گنجلرین خییاوانلاردا دیله نمه یی و پارکلاردا تزریق ائتمه سی هامییا آیدیندیر..<br /><br />قاشقایلاردان داها آرتیق سوروشوارام, بالدیزیم دئییر: بیزیم قونشو خانیم, لاپ سنین تاییندیر» من نئجه دئمه میش آرتیریر: «اوشاقلارینا فارسجا اؤیره تمیر, اوشاقلاردان کیمسه فارسجا بیر زاد سوروشاندا اوشاقلار هامیسی تورکجه جاواب دئییرلر» یئنه گؤی تانرییا شوکور اولسون دئییره م. گئجه یاریدان سووشور, اینتیرنئته بیر باش ووروم دئییره م. یا للعجب بورا داها قوم`دان دا بتر بوتون سیته لریمیز فیلتئردیرلر. یاهو مسئنجئری آچیب بوتون اد اولانلار مسئج گؤندریره م منه بیر فیلتئرقیران گؤنده رسینلر, اونلار فیلتئرسیندیران منه گؤنده ریرلر آمما بوتون فیلتئرقیرانلار اؤزلری ده فیلتئردیرلر. نهایتده سونونجو فیلتئر قیران دادیما چاتیر, سیته لری آچیرام, بای بک سیته سینده کئیهان قزئته سینین دیلینجه یازیب: گره ک اینتئرنئته بیر دوزگون فیکیر ائده ک. و احمدی نژاد`ین ایلک گونلری یادیما دوشور, او گونلرده بهار زنجان درگیسی زنگ ائدیب مندن بیر موصاحیبه آلدی. ایلک سورغوسو بوایدی کی میللی حرکتین دورومو احمدی نژاد`دان سونرا نئجه اولاجاق؟ من میشیل فوکو`نون «بو زامان گوج ايرتيباطات و ایلگیله شمه لرده دیر» سؤزون نقل ائده ره ک, اینتئرنئتی باغلاماسالار حرکت دایانان دئییل جاواب وئرمیشدیم.. <br /><br />یاری گئجه سوووشور و من ساعات بیریاریم جومعه گونو بیر اوزون سفردن سونرا یوخویا گئدیره م. سفرنامه نین بیرینجی قيسمتین بیتیرمه دن باشلیقدا گله ن «یا شاهچيراغ آتما قیراخ» تومله جین آچیقلامالییام. بیزیم کندده پاییز و قیش گئجه لرینده تویلاردا به ی الینه خینا یاخدیقدان سونرا «اوزوک اوزوک» آدلی بیر اویون اویناردیلار, و اوردا گول = پوچ آلاندا بو تومله جی بیر دوعا کیمی قوللانیردیلار. سونرالار شاه چيراغین شیراز`دا بیر ایمامزادا اولدوغون بیلدیم. آمما اؤنه ملی بودور کی هم شاه هم چیراغ کلمه سی ایکیسی ده تورکجه یوخسا تورکجه - موغولجا بیر کلمه دیر, و منجه بو ایمامزایا تورکلر بو لقبی وئرمیشلر, دئمه لی چیراع بوردا اوجاق و حاجت وئره ن اوجاق آنلامیندا اولاجاغدیر و شاهچيراغ یانی حاجت وئره نلرین شاهی, بؤیويو( باب الحوائجلرین بؤیويو» بورادا تکجه سؤزجوکلر یوخ بلکه سؤزجوکلره باغلی ایناملار دا بوسبوتون تورک ایناملاریندان آسیلی اولدوغو بلله نیر. بو ایمامزادانین اصلی عربجه آدی «احمد بن موسی الکاظم (ع) دیر. <br /><br />آردی اولاجاق....<br /><br />شیراز <br /><br />جوما/ 85/5/13<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-115473129044063615?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1150318831408748792006-06-14T13:34:00.000-07:002006-06-14T14:29:41.216-07:00<p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://www2.flickr.com/photos/kelleyo_photo/tags/baharloo/">Collection of photos of Baharlu (Baharloo) tribe.</a></strong></FONT><br /><br />Unique collection of photos that represent the artistic impulses of a rural notable from the Baharlu (Baharloo) tribe. The photos give us an intimate glimpse of the multiple dimensions of tribal life, including economic and cultural, as well as documenting the many changes that occurring in the region, and the country, during the 1950-60s.<br /><br />The Baharlu (Baharloo) tribe lived in the Southern Zagros Mountains near Shiraz, Iran.<br /><br />Please note that many of these photos are still being developed and so do not represent the final product of my restoration and preservation efforts.<br /><br />40 photos <br /><br />man with hat-young bride (A Baharloo tribe bride, Zagros Mts, Iran, circa 1960) <br />scarf dance-3 hatted men<br />traveling musicians-wedding tent + dancers<br />2 walkers-wheatchaff<br />man & family-five standing men <br />2 fetching water-fighting w/ sticks<br />4 dudes in cotton-gyps<br />cotton trek-clan Meeting<br />hunt antalope-resting <br />girls waiting with cotton- 4 plus donkey <br />bride-dancers 3<br />5 men standing-6 <br />transactors-dancers at camp<br />dance at the oasis-passing beauty<br />gypsy 2-encampment<br />sort dates 2-village feast <br />girl 1-4 cotton pickers<br />10 dancers-waiting<br />hagglers-weighers<br />circle Dance-drinks 2<br /><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><br /><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><img src="http://www2.flickr.com/images/spaceball.gif" align="center"><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-115031883140874879?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1150316922811236162006-06-14T13:25:00.000-07:002006-06-14T14:30:46.636-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://www.iran-newspaper.com/1385/850207/html/horizon.htm">استاد محمد بهارلو، از ايل ترك بهارلو در استان فارس</a></strong></FONT><br /><br /><strong>در باره محمد بهارلو</strong><br /><br />راه طولانى<br /><br /><img src="http://www.iran-newspaper.com/1385/850207/html/255861.jpg" align="left">* محمد بهارلو: ويولونيست، معلم و مؤلف در موسيقى ايرانى؛ متولد ۱۳۰۷<br />* بهره گرفته از كارل يان زوبك (ويولون كلاسيك)، سيدمحمد بحرينى پور، على اكبر شهنازى، ابوالحسن صبا و... (موسيقى ايرانى)<br />* مؤلف شش جلد كتاب براى آموزش موسيقى ايرانى با ويولن و تحقيق درباره فرم هاى سازنده موسيقى ايرانى (از ۱۳۳۳ تا ،۱۳۳۹ با مقدمه استاد ابوالحسن صبا)<br />* همكار با استاد موسى معروفى و لطف الله مفخم در گردآورى رديف موسيقى ايرانى (۱۳۴۱)<br />* مؤسس و سرپرست قديمى ترين آموزشگاه فعال در موسيقى ايرانى از ۱۳۲۵ تا به حال.<br />* دارنده لوح تقدير از طرف وزير فرهنگ و ارشاد اسلامى و مديريت اداره كل آموزش هاى هنرى به مناسبت شصت سال سرپرستى كلاس آموزش موسيقى ايرانى با درجه ممتاز.<br /> <br /> <br />سيدعليرضا ميرعلى نقى: گاه اتفاقى مى افتد كه در انسانى با استعداد و با فرهنگ، پرداختن به وجهى از علاقه ها و استعدادها، وجوه ديگر را از نظر مى اندازد و يا معطل مى گذارد. هر انسانى در شرايط دشوار انتخاب قرار مى گيرد و بايد مسؤوليت انتخاب هاى خويش را بپذيرد. گاه مجموع شرايط فرد و اجتماع پيرامون او، اين انتخاب را به او تحميل مى كند و گاه، اين تصميم به صلاحديد و تمايل كاملاً فردى صورت مى گيرد. در مورد بديع الزمان فروزانفر و پرويز ناتل خانلرى گفته اند كه اگر به جاى تحقيق و تدريس، قواى خود را يكسره در شعر و شاعرى متمركز مى كردند، از شاعران بلند مرتبه روزگار خود نظير بهار و شهريار، كم نداشتند. اشعارى كه از آنها باقى مانده، گواه اين گفته است.<br /><br />در موسيقى نيز چنين اتفاقاتى كم نيست. استاد فرامرز پايور مى توانست برجسته ترين مدير ادارى و هنرى زمان خود در فضاى موسيقى باشد، اما انتخاب او نوازندگى و آهنگسازى و سرپرستى اركستر بود و بر همان هم پايدار ماند. استاد سيدحسين ميرخانى، از استعداد شگفت آورش در كمانچه نوازى چشم پوشيد و خود را وقف خوشنويسى و كتابت قرآن كرد. استاد علينقى وزيرى قبل از ورود به موسيقى، يك نابغه نظامى بود و منصب كلنلى را به نفع موسيقى رها كرد و زنده ياد عباس شاپورى، آهنگساز و نوازنده معروف دهه ،۱۳۳۰ در ساخت و تعمير ويولون در حد استادى بود؛ ولى از اين هنر او كمتر مطلع بودند. درباره استاد محمد بهارلو نيز چنين است. اكثر موسيقيدانان امروز، يعنى آنها كه اوج جوانى و خلاقيت او را نديده اند، تنها وجهه معلمى او را مى بينند و نمى دانند كه بهارلو در زمان خود، نوازنده اى با تكنيك بالا و نغمه پردازى با ذوق لطيف و سرپرستى توانا براى اركسترش بوده است. حتى از تحصيلات كلاسيك او در رشته مهندسى مخابرات نيز كمتر كسى خبر دارد و اين حد از تحصيل در تهران شصت سال پيش، حد كمى نبود. محمد بهارلو، تمام اين قابليت ها را داشت و هر كدام از آنها را در زمان مناسب خود نشان داد و مدارك نسبتاً كم اما گويايى كه از آن سال ها باقى مانده، گواه اين توانايى ها هستند.<br /><br />استاد محمد بهارلو، در خانواده اى قديمى متولد شده و ريشه دار در ايل معروف بهارلو در استان فارس و تنها فرزند خانواده است كه داخل وادى هنر است. برادر بزرگ او (عبدالله بهارلو) با موسيقى آشنايى داشت و محمد كوچك را با نغمه هاى زيبا آشنا كرد. او خيلى زود پدرش را _ كه از مشروطه خواهان بنام و مردى داراى استعداد فنى فوق العاده بود _ از دست داد و ذيل تربيت مادرش كه بانويى با بصيرت و با فرهنگ بود، قرار گرفت. نواختن ويولون را از نوجوانى آغاز كرد و از زنده ياد سيدمحمد بحرينى پور (از شاگردان حسين خان اسماعيل زاده) بهره گرفت. او مى خواست نزد حسين خان يا حتى ابوالحسن صبا برود كه آوازه خيلى بيشترى داشتند، ولى برادر، صلاح ديد كه محمد نوجوان نزد بحرينى پور برود. وى در مدرسه موسيقى شهنازى (در خيابان ناصرخسرو، كوچه خدابنده لوها) درس مى داد و ارتباط او با بهارلو تا سال ۱۳۷۴ كه جهان را بدرود گفت، ادامه داشت.<br /><br />محمد بهارلو براى آشنا شدن با تكنيك بين المللى نوازندگى ويولون نزد كارل يان زوبك رفت. يان زوبك يكى از دوازده استاد اعزامى از پراگ به هنرستان عالى موسيقى در تهران بود و صفحات متعددى از اجراهاى خود را در اروپاى شرقى انتشار داده بود.<br /><br />بعد از اينكه يان زوبك به چكسلواكى برگشت، بهارلو تعليم را با روبيك گريگوريان، ويولونيست بزرگ ارمنى _ ايرانى ادامه داد. انديشه تحقيق درباره فرم هاى سازنده موسيقى ايرانى از آن زمان در ذهن بهارلوى نوجوان، جوانه زد، ولى هرچه از اساتيد وقت در اين باره سؤال مى كرد، راه به جايى نمى برد و تصميم گرفت به تنهايى اين راه را برود. راهى كه پانزده سال بعد به انتشار شش جلد كتاب هايش انجاميد.<br /><br />بهارلو از استاد حسين ناصحى، در آموختن آهنگسازى استفاده شايان برد و دوستى اين دو تا آخر عمر كوتاه ناصحى ادامه يافت. به طور همزمان، در مدرسه صنعتى ايران و آلمان نيز درس خواند و دانشنامه خود را در رشته برق و ماشين را از آنجا گرفت و به دوره عالى مهندسى مخابرات وارد شد. معلم زبان آلمانى او در اين مدرسه نورعلى برومند بود كه در آن زمان، هنوز در جامعه موسيقيدانان، نامى نداشت و به تدريس زبان آلمانى پرداخته بود. بهارلو خيلى زود وارد فعاليت حرفه اى شد و انرژى سرشار جوانى را در راه عشقش گذاشت. موسيقى براى او اسباب انتفاع مادى نبود و او از صرف كردن ماترك پدرى اش در اين راه، ابا نداشت. يكى دو تن از دوستان دوره جوانى او كه بعدها در جامعه موسيقى اسم و رسمى پيدا كردند، دوره سخت جوانى و فقر امكانات را با يارى هاى بى شائبه بهارلو و مادر فداكارش، براحتى طى كردند و از امكاناتى كه با سخاوت در اختيارشان گذاشته شده بود، بهره گرفتند.<br /><br />بهارلو در سال ۱۳۲۴ بعد از گذراندن آزمونى دشوار، اركستر كوچكى را به راه انداخت و تكنواز و آهنگساز آن اركستر نيز شد. ارتباط و دوستى او با دو استاد «ابوالحسن صبا» و «ابراهيم منصورى» از همين زمان آغاز شد. حسين خواجه اميرى (ايرج) و امين الله رشيدى، خوانندگانى بودند كه بيشتر از ديگران با اركستر بهارلو همكارى كردند. مطالعه گسترده بهارلو در موسيقى ايرانى نيز در همين سال ها بود و موضوعات آن به حدى متنوع است كه حيرت و تأمل را برمى انگيزد: تحقيق ميدانى درباره فرم هاى سازنده موسيقى ايران با استفاده از محضر اساتيد بزرگى چون حاج آقا محمد (دوامى)، صبا، حسين ياحقى، مرتضى محجوبى، موسى معروفى و... تحقيق عملى در تكنيك اجراى رديف هاى ويولون صبا با حضور و نظارت علاقه مندانه استاد صبا، جمع آورى و نت نويسى تصنيف هاى قديمى، نت نويسى رديف حسين خان اسماعيل زاده با استفاده از آموزه هاى سيدمحمد بحرينى پور و عليرضاخان چنگى كمانچه نواز ارزنده آن زمان، تصحيح دقت نويسى دوره هاى چهارگانه رديف سنتور و كتاب و رديف تار و سه تار صبا با نظارت استاد صبا و همكارى شاگردانش (داريوش صفوت و فرامرز پايور)، تصحيح و چاپ ويراسته جلد سوم از رديف ويولون صبا، همكارى با استاد موسى معروفى در نگارش كتاب رديف موسيقى ايران، فراگيرى كامل رديف مهجور و ارزنده حسين خان اسماعيل زاده، فراگيرى آثار علينقى وزيرى (كه نوازندگى بهارلوى جوان را ديده و تشويق كرده بود)، آهنگسازى و سرپرستى اركستر و اجرا در تلويزيون تازه تأسيس ثابت پاسال (شبكه سه) در سال هاى ۱۳۴۰ _ ۱۳۴۲ به خوانندگى احمد ابراهيمى و حضور نوازندگانى چون هوشنگ ظريف، محمد حيدرى، عباس خوشدل، حسن ناهيد و رضا ياورى. تأسيس كلاس موسيقى در خيابان لاله زار تهران در سال ۱۳۲۵ كه تا امروز، از لاله زار به خيابان صفى عليشاه و از آنجا به خيابان حقوقى و بالاخره به خيابان شريعتى فعلى منتقل شده و شصت سال بى وقفه به كار خود ادامه داده است. او در مدت شصت سال تدريس، استعدادهاى درخشانى چون ماجرا سمندرى و شهرزاد حيدرى را تعليم داد كه هم اكنون در اركسترهاى معتبر خارج از كشور به نوازندگى و در دانشگاه ها به تدريس پرداخته اند.<br /><br />محمد بهارلو، نخستين موسيقيدان ايرانى است كه در پروژه اى مستقل و با انگيزه اى كاملاً فردى و بديع در زمان خود، با همان روش و مختصاتى كه در محيط هنرى تهران پنجاه سال پيش مطرح بود، به تحقيق درباره فرم هاى سازنده موسيقى ايرانى پرداخت. در زمان او هيچ موسيقيدانى چنين انديشه اى را نداشت، تنها روح الله خالقى و زنده ياد احمد فروتن راد (ويولونيست توانا و آموزگار مطلع در هنرستان موسيقى ملى)، اشاراتى در مقالات خود به اين موضوع داشتند، اما كار بهارلو در حد مقاله و اشاره نبود. تحقيقى يك تنه و بدون ابزار و امكانات بود. در عصر او، آثار قديم موسيقى ايرانى به فراوانى امروز در دسترس نبود. اساتيد قديمى گوشه گير و ديرجوش بودند و از اين مباحث استقبال نمى كردند، پشتوانه ذخاير نوشتارى در اين زمينه، هيچ بود و از طيف وسيع جامعه موسيقيدانها كسى به اين موضوعات علاقه نداشت. با اين وصف محمدبهار لو توانست شش جلد كتاب را در اين زمينه بنويسد و با هزينه سنگين، با خرج كردن از مايملك پدرى خود، آنها را انتشار دهد. اين كتابها، از محتواى جالب توجه آنها گذشته، از حيث كيفيت چاپ و زيبايى در كتاب آرايى نيز در زمان خود نمونه و مثال زدنى بودند. جلد اول، به كلياتى درباره آموزش موسيقى، اهميت عواملى چون دقت و تشخيص، طريقه صحيح دست گرفتن ويولن (كه بهار لو در كلاسهايش بر آن سخت اصرار دارد) و مقدارى تمرين است. جلد دوم راجع به فرم پيش درآمد، كتاب سوم راجع به فرم رنگ، كتاب چهارم راجع به فرم نغمه دو ضربى، كتاب پنجم راجع به فرم تصنيف و انواع آن، و كتاب ششم راجع به فرم چهار مضراب و اجراى آنها با تكنيك صحيح روى ويولون است. اكنون كه پنجاه سال از انتشار كتاب هاى بهار در گذشته و با اين همه امكانات تحقيق و انتشار، هنوز كتاب مستقلى راجع به فرم هاى موسيقى ايرانى نوشته نشده، مى توان به اهميت افكار و اقدامات او پى برد و ازاو با احترام بسيار ياد كرد. اكنون كه رنگ و نغمه دو ضربى دو عنوان فرم از فرم هاى قديمى و منسوخ است، ارزش نوشته هاى بهار لو را بهتر مى توان دريافت. بويژه دو مقاله بلند او درباره تصنيف و چهار مضراب، هنوز هم قابل استفاده و شايسته ارجاع است. اين كتاب ها با ويرايش مختصرى هم اكنون در مرحله تجديد چاپ هستند. لازم به گفتن اين كه مؤلف در هر كتاب بعد از شرح فرم موسيقايى، دوازده قطعه از ساخته هاى خود در آن فرم ها را نيز به عنوان نمونه كار كلاسيك آورده كه مورد استفاده نوازندگان ويولون واقع مى شود. توجه به مقوله مهم تكنيك در اجرا و رعايت نكات سازنده فرم در آثار بهارلو، مى تواند موضوع يك مقاله پژوهشى باشد.<br /><br />محيط اجتماع و شرايط زمان زندگى محمدبهارلو، پاسخ دلگرم كننده اى به فعاليت هاى او نداد و زندگى او را در مسيرى انداخت كه مطابق با ايده آل هاى دوره جوانى او نبود. ده سال در محيط راديو كاركرد (۱۳۳۴ _ ۱۳۲۴) و نابسامانى محيط هنرمند آزار آنجا كه به امثال صبا و تهرانى نيز حرمتى نمى گذاشت، او را از آن محيط دلزده كرد، بهارلو زمانى راديو را ترك گفت كه دوره سخت و عُسرت بار اين سازمان به پايان رسيده بود و با تجديد ساختار ادارى، تخصيص بودجه، دعوت از هنرمندان و راه اندازى اركسترهاى كوچك و بزرگ، زمينه را براى كار و فعاليت مهيا كرده بود. بهارلو، كتاب هايش را بدون هيچ حمايت بخش خصوصى يا دولتى چاپ كرد. محيط موسيقيدانان كه درگير گره ها و پيچيدگى هاى رفتارى و اخلاقى خود بودند، بر خورد شايسته اى با حاصل كار او نكردند. تنها استاد ابوالحسن صبا بود كه با انسانيت فطرى و بلند طبعى ذاتى خود، ارزش كار او را فهميد و با اهداى دستخطى تشويق آميز، او را به ادامه كار دلگرم كرد. استاد بهارلو مى گويد: همان چهار سطر تشويق استاد صبا بود كه تا سالها بعد از آن مرا در آن راه نگهداشت. گفتنى است كه چاپ و نشر كتاب هاى آموزش هنر در زندگى تأليف منتخب صبا (همسر استاد) نيز با مساعى بهارلو بوده است، ناكامى در زندگى او بيش از يكى دو مورد بود: نمك نشناسى دوستان عهد جوانى كه در اجتماع قدرت گرفته بودند و مانع مطرح شدن نام و آوازه او مى شدند، مرگ مادر، ستم آشكار اولياى وزارت فرهنگ و هنر وقت در ارتباط با چاپ كتاب رديف موسيقى ايران و تملك بى استحقاق حاصل كار سى ساله استاد موسى معروفى و زحمات چند ساله بهارلو، سياست هاى جديد راديو و تلويزيون و وزارت فرهنگ و هنر كه موسيقيدانانى چون بهار لو را مطابق فضاى چاكرمنش و بله قربان گو نمى ديد همه دست به دست هم دادند و او را منزوى كردند. در چهل سال گذشته، بهارلو صرفاً به تدريس پرداخت، از رسانه ها كناره گرفت، تحقيقاتش را به كمد و گنجه سپرد و دل به خانواده و تربيت فرزندانش داد. از اقبال خوش، همسر او كه از فرهنگيان قديمى است، نهايت همكارى و اهتمام را در تربيت فرزندانش با او به كار بست. <br /><br />سه دختر استاد محمد بهار لو، هر سه از تحصيلات عالى در موسيقى برخوردارند. با موسيقى كلاسيك اروپا و موسيقى سنتى ايران به خوبى آشنا هستند و تحصيلات كلاسيك خود را نيز ادامه داده اند.<br />* سال گذشته، استاد محمد بهارلو به خاطر شصت سال فعاليت بى وقفه در تدريس صحيح موسيقى ايرانى در آموزشگاه خود ( با درجه ممتاز)، از سوى دو تن از مقامات دولتى موفق به دريافت لوح تقدير شد. ماهنامه مقام موسيقيايى براى او ويژه نامه مفصلى در نظر گرفت و بيش از چهار برنامه راديويى در مدت يك ماه به مناسبت حضور او پخش شد. شنوندگان با شنيدن نوارهايى قديمى از سالهاى ۱۳۴۷- ۱۳۳۵ صداى درخشان ويولون محمد بهار لو همراه با تنبك استاد حسين تهرانى را شنيدند، جوانان اهل موسيقى با نام و آوازه و تحقيقات ارزنده او آشنا شدند و او را تا حدى كه حوصله زمانه اجازه مى داد، شناختند. با اين حال، هنوز در نهانخانه دل اين استاد سپيد موى و مهربان، بسيار نكته هاست همه آموختنى و ماندنى و به خاطر سپردنى، كه قرار است در سال جارى به روى صفحه كاغذ و لوح فشرده صوتى بيايد و ثبت شود و دستنوشته ها، نت ها و نواخته ها ثابت مى كند كه محمد بهار لو از استعدادهاى قابل توجه در عصر خود بوده ومقام او از يك معلم ارزنده موسيقى، بالاتر است؛ او در موسيقى و آموزش، به حدى از بصيرت رسيده كه رسيدن به آن براى نسل هاى آينده شايد مسيرى دشوارتر از مسير هنرمندان نسل گذشته را ترسيم مى كند. اگر چه هر راهى رونده خود را بالاخره پيدا مى كند.<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-115031692281123616?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1145643374219327412006-04-21T11:16:00.000-07:002006-06-02T08:00:52.226-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><img src="http://www.turkishculture.org/images/folkloric43.jpg" align="left" border="0" width="440" height="500"><FONT size=5><strong>تورک گؤزه لی قاشقای قیزی</strong></FONT><br /><br /><strong>سید جلیل حسینی.</strong> <br /><br />جننت ائدن او شیراز'ی<br />تورک گؤزه لی قاشقای قیزی<br />سووروشدو مندن تبریز'ی<br />تورک گؤزه لی قاشقای قیزی<br /><br />آدی مارال، اوزو مارال<br />سوزگون باخیش، درین خیال<br />یاناقدا خال، دوداقدا بال<br />تورک گؤزه لی قاشقای قیزی<br /><br />باخ یئریشه، عیشوه، نازا <br />حئیران قالدیم خوش آوازا<br />سؤز قوشوردو خان آیواز'ا<br />تورک گؤزه لی قاشقای قیزی<br /><br />قیرخ اوچو ده اؤتسه یاشیم<br />مارگونا دؤندو گؤز یاشم<br />باخ قوشا چایلی قارداشیم<br />تورک گؤزه لی قاشقای قیزی<br /><br />بو گؤزه له وئره ن هانی<br />سمرقند'ی، بوخارا'نی<br />«سئیید جلیل» وئره ر جانی<br />تورک گؤزه لی قاشقای قیزی<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-114564337421932741?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1144170014563964582006-04-04T09:53:00.000-07:002006-04-04T10:00:14.586-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://iraneman2005.persianblog.com/1384_5_IRANEMAN2005_archive.html#3943717">ايل بزرگ قشقايي :</a></strong></FONT><br /><br />ايل قشقايي در استان فارس سكونت دارد و يكي از ايلهاي بزرگ كشور است . قشقاييان معروف ترين قبايل كوچنده هستند كه در واقع كنفدراسيون بزرگي از طوايف مختلف را تشكيل داده اند .<br /><br /><strong>۱ – وجه تسميه و سابقه تاريخي :</strong><br /><br /><strong>الف – وجه تسميه :</strong><br /><br />بنا به روايت بزرگان ايل قشقايي كه سينه به سينه نقل گرديده است ، براي نخستين بار نام قشقايي از اسم "جاني آقا قشقايي " نامي از صاحب منصبان شاه عباس كه به سرپرستي ايلات و عشاير و حكومت فارس مامور ميشود ماخوذ گرديده است ( ۱۶۲۹ – ۱۵۸۷ ميلادي ۱۰۰۸ – ۹۶۶ شمسي ) (۱)<br /><br />نُصرَت الله فَتحي ، كه در سال ۱۳۲۳ شمسي به عنوان مامور و نماينده وزارت دارايي به استان فارس رفته است در باب وجه تسميه قشقايي مي نويسد :<br /><br /> براي وجه تسميه قشقايي چند روايت است اما اخيرا از يك تن پيرمرد شيرازي مطلبي شنيده ام كه برايم تازگي دارد و آن اين است كه قشقايي در بدو امر قاچ قويي يا قاچ قوي بوده ، يعني بگذار و فرار كُن و تدريجا از كثرت استعمال قشقايي شده است و به همين جهت بين ساير ايلات شيراز خاصه بويراحمدي ها معروف است كه " ترك پاشنه ندارد " . يعني استقامت نميكند و مي گذارد يا ميريزد و فرار مي كند." (۲)<br /><br />ميرزا حسن فسايي صاحب فارسنامه ناصري درباره نام قشقايي معتقد است كه : " كلمه ريشه اي اين نام واژه تُركي " قاچ قايي " به معناي گريخته بوده است . و در اين باره چنين مي نويسد : چون " ايل خَلَج " از اراضي ممالك " روم " به خاك عَراقِ عَجَم آمدند ، گروهي از آنها فرار كرده در مملكت فارس توقف نمودند و مردمان خَلَج اين گروه را " قاچ قايي " گفتند . يعني گريخته و بعد از تغييراتِ لفظي قشقايي شد . (۳)<br /><br />هنري فيلد دانشمند مردم شناس مي نويسد : <br /><br />روايت براين است كه در موقع حمله مغول وقتي تركمنها به ايالت " عراق عجم " رسيدند ، گروهي از آنان فرار كردند و در فارس مستقر گرديدند و تركمنها اين گروه راقشقايي يعني آنهايي كه فرار كرده اند ناميده اند( قشماك ، يعني فرار كردن ) بعدا تغيير و تحول در تلفظ نام آنها قشقايي شد .(۴)<br /><br />قاشقه ، در گويش تُركي به چهارپايان ، مخصوصا به اسبي كه در پيشاني نشان سفيد داشته باشد گفته ميشود .<br /><br />در" جُغَتايي " قاشقه به وسيله اي گفته ميشود كه در هنگام جنگ به پيشاني اسبها ميبستند .<br /><br />همانطور كه اسامي بعضي از ايلها همانند : آق قُويُونلُو و دَوّلو به نام يكي از چهارپايان اهلي منسوب است . از اين رو نام قشقايي نيز از واژه قشقا كه تُركان به " اسب پيشاني سفيد " ميگويند گرفته شده است .<br /><br />از آنجا كه در ميان روستاييان آذربايجان به فرد بي باك ، دلير و جسور ، قاشقا ،مينامند و از طرفي ميتوان در زبان " تُركي " حرف " الف " را در بعضي كلمات وارد و از بعضي كلمات خارج نمود بنابراين ، قشقا و قشقه ، هر سه درست است و يكي هستند.<br /><br />ميرزا جعفر خورموجي ملقب به " حقايق نگار " در كتاب حقايق الاخبار خود ذيل وقايع سال ۱۲۶۷ هجري قمري چنين مي نويسد : وجه تسميه ايشان به قشقايي آنچه از آثار و سير ظاهر و آشكار ميشود اين است كه اين طايفه از تركمانان " دشت قُبچاق " بوده و با " اتابكان سُلغُري " به اين مرز و بوم به اتفاق آمده اند ، چون از تيره " طايفه يَموت " كه مسمي به " قشقه " ميباشند لهذا به قشقايي مسمي شدند .<br /><br />در كتاب خلاصه عباسي ، ميرزا مهدي خان استرآبادي در معني كلمه قاشقه چنين آمده است :<br /><br />" قاشقه ، حيواني پيشاني سفيد است و قاشقه اختايي ، در پيش مغول ، امير آخور اسبان پيشاني سفيد بود ."<br /><br />با توجه به مراتب بالا ميتوان گفت ايل قشقايي كه امروز در فارس ساكن و به زبان تُركي صحبت ميكنند اصلا از تُركمانان دشت قُبچاق و آن حدود بوده كه بعدها به نواحي بين هندوستان و سيستان كوچ كرده و از آنجا به عراق عجم راه يافته و بالاخره براي هميشه در فارس اقامت نموده اند . (۵)<br /><br /> <strong>ب – سابقه تاريخي :</strong><br /><br />ناصرخان قشقايي رئيس ايل قشقايي درباره تاريخچه ايل گفته است : اسناد كتبي در دست نداريم ، اما آنچه سينه به سينه به ما رسيده است ، اينكه اجداد ما به دنبال " چنگيزخان " كه در سايه جنگهاي خويش لقب جهانگشاي گرفت و فرمانفرماي آسيا شد آمده اند . ابتداء در دامنه هاي " جبال قفقاز " استقرار يافتند . اما اندكي بعد به حوالي اردبيل ، نقل مكان كردند . از نژاد تُركند و از اولاد طايفه " آق قوينلو " يعني صاحب گوسفند سفيد . تنها ايلي كه توانست سپاه " تيمور " را بشكند ، همين ايل بود .<br /><br />چند قرن پس از آن شاه اسماعيل صفوي از ايل استمداد كرد تا جنوب ايران را حفظ كند و نگذارد " پرتقاليها " مراكز تجاري تاسيس نمايند و به داخله ايران راه يابند . به اين جهت ايل در مكان فعلي مستقر گشت . (۶)<br /><br />در تاريخ ايران تا پيش از روي كار آمدن سلسله صفويه از حضور قشقاييان مدارك مستندي وجود ندارد . ولي طايفه اي تُرك زبان به نام " فارسيمدان " در منطقه فارس زندگي مي كرده اند . از اين رو نميتوان باور داشت كه مردم قشقايي به صورت يك واحد كلي ايلي ترك زبان به شكل امروزي خود به فارس كوچ كرده باشند ، بلكه اين مهاجرت در طي دوران بعد به تدريج صورت گرفته است .<br /><br />بهر حال حركت آرام و تدريجي طوايف پراكنده قشقايي ( كه بعدها به اين نام خوانده شدند ) به منطقه فارس كه از حدود ۶۰۰ سال پيش آغاز شده بود نزديك به سه قرن و تا اواخر دوره زنديه ادامه يافت .<br /><br />شاه عباس صفوي ( ۱۲۶۹ – ۱۵۸۷ نيلادي ۱۰۰۸ – ۹۶۶ شمسي ) ، " جاني آقا قشقايي " نامي را به حكومت ايلات منطقه فارس مامور نمود .<br /><br />جاني آقا ، پس از اين انتصاب تا آنجا كه توانست در راه ايجاد يك اتحاد سياسي به ظاهر مستحكم كوشش كرد و توانست همه ساله خراجهاي جمع آوري شده را به دربار صفويه به اصفهان بفرستد .<br /><br />وحدت ايل قشقايي به همت و تدبير جاني آقا قشقايي امكان پذير شد كه ظاهرا نام ايل ماخوذ از كنيه نياي او "امير شاهلو قشقايي " است .<br /><br />نادرشاه ، اين اتحاديه را درهم ريخت و گروهي از مردم ايل قشقايي را به خراسان كوچاند كه با به قدرت رسيدن " كريم خان زند " همگي به موطن اصلي خود ( فارس ) بازگشتند .<br /><br />از اواخر حكومت " زنديه " ايل قشقايي تحت سرپرستي " جاني خان " از اعقاب جاني آقا قشقايي كه در سال ۱۲۳۴ هجري قمري از سوي فتحعلي شاه قاجار به لقب ايلخاني مفتخر شده بود به صورت يك نيروي سازمان يافته و با نفوذ درآمد كه در امور سياسي و نظامي جنوب ايران منشاء اثر بود . <br /><br />در سال ۱۲۳۶ هجري قمري ، ميان ايل قشقايي و بختياري نزاعي در گرفت . از اين رو فتحعلي شاه قاجار " امير محمدقاسم خان ظهيرالدوله " داماد خود را به منظور پايان دادن به اين جنگ و صلح بين آنان مامور فارس نمود .<br /><br />قشقاييان در جنگ " هرات " و لشكر كشي انگليس به جنوب ايران ( ۱۲۷۴ هجري قمري ) مردانه ايستاده و دليرانه جنگ كردند .<br /><br />در سال ۱۲۶۳ هجري قمري " محمد قلي خان " پسر جاني خان ايلخاني قشقايي كه در دارالخلافه بسر مي برد بدون اجازه دولت ، تهران را به سوي فارس ترك مي كند . از اين روي " حسين خان نظام الدوله " والي فارس براي گوشمالي او به منطقه قلمرو ايل قشقايي مي رود . پس از چند روز كه در گرم آباد و چمن حَنا ، توقف مينمايد ، محمد قلي خان توسط يكي از افرادش مبلغي وجه نقد به عنوان پيش كش براي نظام الدوله مي فرستد . والي به محض دريافت وجه ، محمد قلي خان را مي بخشد و به شيراز مراجعت مينمايد . (۷)<br /><br />محمد جعفر خورموجي مولف كتاب حقايق الاخبار ناصري ضمن وقايع سال ۱۲۶۴ هجري قمري درباره قيام مردم فارس و عشاير قشقايي عليه حسين خان نظام الدوله حاكم فارس كه بلافاصله پس از مرگ محمدشاه قاجار اتفاق افتاد چنين مي نويسد :<br /><br />" از آن جمله انقلاب مملكت فارس و شورش اهل شيراز بر حسين خان نظام الدوله و جماعت سرباز بود . . . در اين اثنا محمدقلي خان ايلخاني كه به تازگي از نظام الدوله آزرده و دلگراني داشت با هزار و پانصد نفر قشقايي و خِشتي وارد خارج شهر و در اين باب با اهل شهر همراز و انباز گشت . ارگ سلطاني شيراز به محاصره عشاير قشقايي در آمد و اين محاصره مدت چهل روز بطول انجاميد و چند نفر از ماموران حكومت نيز كشته شدند . سر انجام امير اصلان خان از سوي ناصرالدين شاه به فارس آمد و به اين غايله خاتمه داد .<br /><br />پس از چند روز احمدخان نوايي ( = عميد الملك ) نيز به شيراز آمد و به موجب فرماني كه داشت نظام الدوله را زنداني نمود تا بالاخره در همين سال " بهرام ميرزا معزالدوله " پسر دوم " عباس ميرزاي نايب السلطنه " به ايالت فارس تعيين و اعزام گرديد .<br /><br />ايلخاني قشقايي به تدريج قدرتي به هم زدند و در مواردي منافع دولت انگليس را در فارس به خطر انداختند ، تا اينكه در اثر فشار آن دولت مورد بي مهري و غضب ناصرالدين شاه قرار گرفته و سران ايلات خَمسه را در مقابل آنان تقويت كردند .<br /><br />پس از قتل ناصرالدين شاه ، سهراب خان و داراب خان كه از سران مشهور ايل قشقايي بودند هر از گاهي به قواي انگليسي مستقر در جنوب ايران شبيخون زده و تلفات غير قابل جبراني به آنان وارد مي ساختند .<br /><br />پس از داراب خان ، پسر او اسماعيل خان كه به " صولت الدوله " سردار عشاير معروف بود به ايلخاني و رياست ايل قشقايي منصوب مي گردد . وي مردي شجاع ، مديري كاردان و سياستمداربا هوشي بود .<br /><br />صولت الدوله ، در جنگ بين الملل اول عليه انگليسي ها و وابسته هاي آنان و در فارس مبارزات پي گيري را رهبري مي كرد كه در تاريخ محلي فارس از ارزش ويژه اي برخوردار است . " (۸)<br /><br />صولت الدوله ، سرانجام توسط زضاشاه دستگير و زنداني شد و در زندان جان سپرد .<br /><br />خلع رضاشاه پهلوي در سال ۱۳۲۰ شمسي = ۱۹۴۱ ميلادي و حضور قواي خارجي در ايران و تضعيف دولت مركزي ، به روساي ايلات از جمله ايل قشقايي فرصت داد كه در تحكيم موقعيت خويش بكوشند و ذخيره كافي از سلاح و مهمات از طريق غير مستقيم به دست آورند .<br /><br />از اين رو ايلخاني قشقايي كه در تبعيد بسر مي برد به فارس بازگشت و بار ديگر ايل قشقايي به قدرت رسيد و مقام اجتماعي و سياسي گذشته خود را بدست آورد و در سال ۱۳۲۲ شمسي = ۱۹۴۳ ميلادي به سرپرستي ناصرخان قشقايي سر به شورش برداشت و از دولت خواست كه املاك و دارايي ايل را كه در زمان رضاشاه به عنوان گوشمالي از آنان گرفته شده بود به ايشان بازگرداند .<br /><br />دولت سپاهي براي سركوب ايل مذكور به منطقه فرستاد . قواي دولتي در سال ۱۳۲۲ از ايل قشقايي يه سختي شكست خورد . <br /><br />قشقاييان " پادگان سميرم " را اشغال نمودند و ۲۰۰ ارتشي را به قتل رساندند . در ميان مقتولين سه نفر سرهنگ نيز وجود داشت . به دنبال اين جنگ دولت مركزي از طريق مذاكره با سران ايل قشقايي توانست با آنان توافق نمايد . در پي اين توافق قشقاييان دست از شورش برداشتند و موقتا منطقه آرام گرديد .<br /><br />اين وضع تا سال ۱۳۲۹ شمسي = ۱۹۵۰ ميلادي كه دولت مركزي در فكر تحكيم قدرت خود برآمد برقرار بود تا سرانجام در ستاد ارتش سازماني به نام دايره مستقل ايلات به رياست سرهنگ عبدالمجيد كافي ، بوجود آمد و در نتيجه امور داخلي ايل قشقايي نيز همانند ديگر ايلات به دست قواي دولتي افتاد و تحت رياست سرهنگ پياده رضاقلي اقدسي شيرازي رئيس شعبه ايلات ناحيه جنوب رسما اداره ميشد . (۹)<br /><br />شورايعالي عشاير ايران نيز در اول آبان ماه سال ۱۳۳۲ شمسي تشكيل گرديد .(۱۰) <br /><br />و بالاخره در سال ۱۳۳۵ شمسي = ۱۹۵۶ ميلادي مقام ايلخان ، ايل بيگي و كلانتر رسما ازز سوي حكومت مركزي ملغي اعلام گرديد و به دنبال آن بسياري از خوانين و كلانتران بازداشت و تبعيد شدند . (۱۱)<br /><br /><strong>۲ – جمعيت ايل قشقايي :</strong><br /><br /><br />از سال ۱۲۲۳ شمسي = ۱۸۴۴ ميلادي جمعيت ايل قشقايي ، بنا به مناسبتي توسط افراد و سازمانهاي مختلف به شرح زير محاسبه و برآورد گرديده است كه نوساناتي تا حدود چند برابر در آنها مشاهده مي شود .<br /><br />تعداد- سال شمسي- سال ميلادي- نام آمارگر<br /> <br />۳۰۰۰۰ تا۴۰۰۰۰ خانوار (۱۲)- ۱۲۳۲- ۱۸۴۴- ليدي شل<br />۶۰۰۰۰ خانوار(۱۳)- ۱۲۵۰- ۱۸۷۱- لرد گرزن<br />۲۵۰۰۰ خانوار(۱۴)- ۱۲۷۰- ۱۸۹۱- لرد گرزن<br />۱۳۰۰۰۰ خانوار(۱۵)- ۱۳۰۹- ۱۹۳۰- سايكس<br />۳۷۶۳۰ خانوار (۱۶)- ۱۳۱۱- ۱۹۳۲- دكتر مسعود كيهان<br />۵۵۰۰۰ خانوار(۱۷)- ۱۳۱۵- ۱۹۳۶- احمد احتسابيان <br />۳۳۰۴۵ خانوار(۱۸)- ۱۳۱۷- ۱۹۳۸- هنري فيلد<br />۳۰۰۰۰ خانوار(۱۹)- ۱۳۴۱- ۱۹۶۲- حسين كسبيان <br />۲۳۱۶۴ خانوار(۲۰)- ۱۳۴۲- ۱۹۶۳- سازمان ملي يونسكو <br />۳۴۰۸۳ خانوار(۲۱)- ۱۳۵۲- ۱۹۷۳- محمدحسن سهامي <br />۱۴۱۰۰۰ خانوار(۲۲)- ۱۳۵۸- ۱۹۷۹- فرهنگسرا نياوران <br />۲۸۷۰۶ خانوار(۲۳)- ۱۳۶۰- ۱۹۸۱- سازمان امور عشاير<br />۱۳۷۵۲ خانوار (فقط كوچرو) (۲۴)- ۱۳۶۱- ۱۹۸۲- جهاد سازندگي فارس<br /> <br /><strong>۳ – سردسير ، گرمسير :</strong><br /><br /> ايل قشقايي داراي دو منطقه سردسيري است . نخست منطقه بين شيراز و دشت اَرژَن تا پيرامون كازرون ميباشد ، ديگري در شمال شرقي شيراز واقع شده كه از " اردكان " فارس تا مرزهاي كهگيلويه و از شمال آباده تا قُمشه ( شهرضا ) ادامه مييابد و به سرحد بزرگ معروف است .<br /><br />گرمسير ايل قشقايي در گذشته از مناطق كم ارتفاع جلگه اي و پست جنوب شرقي فارس ( لار ، جهرم ، فيروزآباد ، كازرون تا حدود ، بهبهان و گَناوه ) تشكيل ميشده ولي امروز گرمسير آنان به بيش از دو برابر وسعت يافته است . (۲۵)<br /><br /><strong>۴ – ساخت ايلي :</strong><br /><br /> ايل قشقايي از شش شاخه : دره شوري ، شش بلوكي ، كشكولي بزرگ ، كشكولي كوچك ، عمله و فارسيمدان ، تشكيل گرديده است ولي در ساختمان ايلي هريك از شاخه هاي مزبور را اصطلاحا " طايفه " مي نامند .<br /><br />هر طايفه از چندين تيره و هر تيره از چندين " بُنكو يا ايشوم " و هر " بُنكو" از شاخه هايي به نام " بيله " و هر " بيله " از چند " خانوار " تشكيل شده است . بنابر اين ساختمان سنتي ايلي از ايل تا خانوار به صورت زير طبقه بندي شده است :<br /><br />ايل --------- طايفه --------- تيره ---------- بُنكو (ايشوم ) ----------- بيله --------- خانوار<br />چون در بخشهايي كه آمد تعريف مربوط به ايل ، طايفه ، تيره و خانوار يادآوري شد لذا در اينجا به تشريح اصطلاحات ديگري كه در ساختمان ايل قشقايي وجود دارد مي پردازيم .<br /><br />الف – بُنكو : بُنكو ، از اجتماع چند سياه چادر در منطقه محدودي به نام " يورت " كه در داخل مرتع مستقر ميشوند تشكيل گرديده است .افراد مستقر در اين واحد اغلب خويشاوند و در مسايل مربوط به دامداري و كشاورزي باهم توافق نزديك دارند . <br /><br />قشقاييان علاوه بر اصطلاح " بُنكو" واحدهاي اجتماعي خود را " ابه ، بولك و يا ايشوم " مينامند . كليه افراد ساكن در " بُنكو " از تيره خاصي بوده داراي نياي مشترك هستند ، مرتع آنان مشترك و تصميمات ايشان نيز مشترك است . " بُنكو " واحدي اقتصادي و هم اجتماعي بشمار مي رود . سرپرست هر " بُنكو " ريش سفيد ناميده ميشود كه از بين افراد همان " بُنكو" انتخاب شده و كليه مسايل مربوط به بُنكو را زير نظر دارد .<br /><br />ب – بيله : بيله ، كوچكترين واحد اجتماعي در سلسله ساخت ايلي است كه از گردهم آيي چند خانوار خويشاوند تشكيل ميگردد ، در بعضي از طايفه هاي قشقايي " بُنكوها " به شاخه هاي متعددي به نام " بيله " تقسيم ميگردند .<br /><br />بيله ، واحد اساسي تعاون زراعي و دامداري را تشكيل ميدهد و از لحاظ فعاليتهاي روزمره از اهميت بسياري برخوردار است . زيرا كه واحدي از افراد به وجود مي آورد كه هنگام كوچ تواما حركت كرده ياري و همكاري هاي مفيدي را سبب ميشود .<br /><br />آخرين رده ايلي طوايف كشكولي كوچك، كشكولي بزرگ ،و دره شوري ، بُنكو ، ميباشد وداراي " بيله اي " نيستند . اما طوايف فارسيمدان و عمله ، داراي بيله هاي اندكي ( حدود ۱۳ درصد كل بيله هاي ايل) ميباشند ولي طايفه شش بلوكي داراي بيشاز ۱۸۰ بيله ( ۸۷ درصد كل ) است . (۲۶)<br /><br /><strong> ج – طوايف و تيره هاي ايل قشقايي :</strong><br /><br /><strong>الف – طايفه دَره شوُري :</strong><br /><br />دره شوري ، يكي از طوايف نيرومند و مشهور ايل قشقايي است كه طبق آخرين آمار دولتي ( ۱۳۶۰ ) داراي ۶۴ تيره و ۵۱۶۹ خانوار (۲۷۳۹۶ نفر) بوده است . (۲۷)<br /><br />تعدادي از مردم اين طايفه " تخته قاپو" گرديده و بقيه هم در حال " اِسكان" ميباشند . امرار معاش آنان از گله داري و زراعت غلات است . منطقه سردسير آنان پيرامون سميرم ، دردشت ، خسروشيرين،سوليجان ، سِميرم عليا ، قورتپه ، سياه وكلك سِميرم و كرمآباد است .<br /><br />گرمسيرشان دوگنبدان ، حسين آباد ، سر مشهد ، جَرِه ، خِشت ، باشت و بابوئي ، مَمَسَني ، گوراِسپيد ، هفت دشت ماهور ، كوهمره توران ، كوه براق ، بشارگان ، كوه سرخ ، پيرامون كازرون ، هفت دشت ، پير سرخ باشت ، كوه سياه و قره دشت براق است . (۲۸)<br /><br />مهمترين تيره هاي اين طايفه عبارتند از : كيخايي ، خاني ، جانبازلو ، شبانكاره ، بهرام كيخايي ، چهار پنجه ، ايمانلو ، چهار پنجه نره اي .(۲۹)<br /><br /> <strong>ب – طايفه عَمَلِه :</strong><br /><br />طايفه عَمَلِه ، يكي از بزرگترين طوايف ايل قشقايي است كه در زمان ايلخاني صولت الدوله ( پدر ناصرخان و خسروخان قشقايي ) براي رسيدگي به كارهاي شخصي ايلخان ، جمع آوري حق مالكانه ، رسيدگي به امور كشاورزي ، گله داري و تنظيم امور ايلي از تيره هاي مختلف ايل قشقايي و سران آنها تشكيل گرديد . طايفه عمله يا عمال اجراي دستوران و فرمانهاي ايلخاني بزرگ با اينكه اكنون سمت و وظايف قبلي خود را از دست داده است هنوز هم به اسم " عَمَلِه " خوانده ميشود .<br /><br />خوانين هر طايفه نيز داراي عده اي خدمتگزار و كارگزار مخصوص بوده اند كه آنان را " عَمَلِه دور و بَرِ خان " ميناميدند و از افراد " طايفه بزرگ عمله " نبوده اند . (۳۰)<br /><br />گرمسير طايفه عمله ، منطقه وسيعي از شهرستان لار ، فيروزآباد و جهرم است و سردسيرشان اطراف شهرستان شيراز ، بعضي از روستاهاي شهرستان آباده و حومه سميرم از شهرستان قُمشه ( شهرضا ) ميباشد . (۳۱)<br /><br />طايفه عمله ، داراي يك تيره به نام " صفي خاني " است كه اين تيره از ۷۲ زير تيره تشكيل گرديده است . جمعيت طايفه عمله در سال ۱۳۶۰ شمسي ۸۰۱۱ خانوار ( ۴۲۴۶۱ نفر ) بوده است . (۳۲)<br /><br /><strong> ج – طايفه فارسيمدان :</strong><br /><br />اين طايفه زمستانها در دهستان "جَرِه " و حدود روستاهاي ، فامور ، دادين ، سرمشهد ، جدول تُركي ، پل آبگينه از شهرستان كازرون و ناحيه " پشت پرو جميله " گيسگان ، رود فارياب ، از شهرستان دَشتي و دشتستان ميگذرانند و تابستانها در پيرامون شهرستانهاي آباده ، قُمشه (شهرضا) بروجن ، بسر مي برند . اين طايفه در سال ۱۳۶۱ داراي ۵۶ تيره ، ۲۷۱۵ خانوار يا (۱۲۳۹۴ نفر ) بوده است .<br /><br /> <strong>د – طايفه شش بلوكي :</strong><br /><br />چون مردم اين طايفه در اصل از ناحيه " شش بلوك خلجستان " به اين منطقه آمده اند به " شش بلوكي" ناميده شده اند . مردم شش بلوكي از راه زراعت و گله داري امرار معاش ميكنند و گرمسير آنان بوشكان دشتي ، كوه سياه دشتي ، حومه ، فراشبند ، دَهرَم ، ميباشد و سردسيرشان حومه ، اقليد ، ايزد خواست و كوه آران از شهرستان آباده است . (۳۳)<br /><br />اين طايفه در سال ۱۳۶۱ داراي ۶۰ تيره ، ۶۴۰۳ خانوار(۳۳۹۳۸ نفر ) بوده است .(۳۴)<br /><br /> <strong>ه – طايفه كشكولي بزرگ :</strong> <br /><br />اين طايفه از حدود ۴۰ تيره تشكيل گرديده ، زمستانها در ماهور ميلاتي ، چنار شاهيجان ، پيرامون كازرون و باباكلان ، بسر ميبرد و ييلاق آن ، كوه آبنو ، خرك ، چهل چشمه ، دشت ارژن ، ايزد خواست ، زنگنه ، كهره ، كوه ميشان و اََردِكان است . مردم طايفه كشكولي بزرگ به زراعت و گله داري اشتغال دارند . عده اي از آنان تخته قاپو شده اند و بقيه نيز در حال اسكان هستند . جمعيت اين طايفه در سال ۱۳۴۲ حدود ۴۸۶۲ خانوار (۳۵) و در سال ۱۳۵۲ شمسي ۳۶۷۶ خانوار (۳۶) و در سال ۱۳۶۰ ، بالغ بر ۵۲۷ خانوار (۲۷۹۳۵ نفر) بوده است . (۳۷)<br /><br /><strong> و – طايفه كشكولي كوچك :</strong><br /><br />اين طايفه از ۱۲ تيره تشكيل گرديده و در سال ۱۳۶۱ داراي ۱۱۳۸ خانوار ( ۶۰۳۷ نفر ) بوده است .<br /><br />منطقه سردسير آنان پيرامون ، كاكان ، درگينه ، ساران ، تُل خاني و گرمسير ايشان حوالي " هنگام " پيرامون فيروزآباد ، خاردان ، زتردان و مشرق دشت لار است .<br /><br /><strong> ۵ – ساخت قدرت :</strong><br /><br />در گذشته طوايف مختلف ايل تحت سرپرستي ايلخان بزرگ اداره ميشد . ايلخان به ظاهر از سوي دولت مركزي انتخاب ميگرديد . اما در عمل از تيره " شاهي لوي " طايفه " عمله " اين قدرت را بدست مي گرفت . <br /><br />ايلخان مسئول برقراري نظم و قانون و همچنين جمع آوري خراج بود . وي براي هر طايفه يك " كلانتر " تعيين مينمود كه بتواند كنترل اداره املاك و امور " كوچ " را زير نظر داشته باشد و مجري دستورات و خواستهاي ايلخان باشد . هر تيره توسط " كدخدا " اداره مي شد . كدخدا بر طبق نظام سنتي ايل مسئول جمع آوري خراج و مجري دستورات كلانتران هستند . <br /><br />سلسله مراتب قدرت در ايل قشقايي در گذشته به شرح زير بوده است (۳۸) . *<br /><br />شبكه قدرت- ساخت اجتماعي<br /> <br />ايلخان- ايل<br />كلانتر- طايفه <br />كدخدا- تيره <br />ريش سفيد- بُنكو <br />ريش سفيد- بيله <br />رئيس خانوار- خانوار<br /> <br /> <strong>يادداشت هاي بخش ۷</strong><br /><br />۱ – نامه نور ، شماره ۴و۵ دهم آذرماه ۱۳۵۸ صفحه ۵۷ .<br />۲ – مجله وحيد ، دور نهم شماره ۹۹ اسفند ۱۳۵۰ ص ۱۷۳۴.<br />۳ – تاريخ فارسنامه ناصري ، گفتار دوم ، ص ۳۱۲ .<br />۴ – مردم شناسي ايران ، ص ۲۵۹ .<br />۵ – مجله يادگار، سال ۴ ، شماره ۸۰ ص ۷۰ – ۷۱ .<br />۶ – مجله يغما ، سال ۷ ، شماره ۱۲، ص ۵۵۹ – ۵۶۰ .<br />۷ – شرح حال رجال ايران ، جلد سوم ، ص ۴۶۴ و سفرنامه ميرزل فتاح خان گرمرودي ، ص ۹۱ .<br />۸ – حقايق الاخبار ناصري ، ص ۳۹ – ۴۰ و مردم شناسي با تكيه بر ايلات و عشاير ، ص ۲۸ و شرح حال رجال ايران ، جلد سوم ، ص ۴۷۱ .<br />۹ – ايل ها و چادرنشينان و طوايف عشايري ايران، جلد دوم ،ص۶۲۳ .<br />۱۰ – سي سال رقابت غرب و شوروي در ايران ، ص ۳۱۱ – ۳۱۳ و سالنامه كشور ايران ، سال نهم ۱۳۳۳ ، ص ۳۵۰ .<br />۱۱ – ايرانشهر، جلد اول ، ص ۱۱۴ .<br />۱۲ – نامه نور ، شماره ۴ و ۵ ، ص ۶۴ .<br />۱۳ – ايلات و عشاير آگاه ، ص ۲۲۳ .<br />۱۴ – ايران و قضيه ايران ، جلد دوم ، ص ۱۳۷ .<br />۱۵ –" ايران و قضيه ايران جلد دوم ، ص ۱۳۸ " لرد گرزن كه جمعيت قشقايي را در سال ۱۸۷۱ ميلادي ۶۰۰۰۰ خانوار و در سال ۱۸۹۱ ميلادي حدود ۲۵۰۰۰ خانوار ذكر نموده است علت اين كاهش را چنين توصيف نموده است : پس ازمرگ ايلخاني مزبور ( محمدقلي خان ) زمام اختيارات در دست خان هاي كوچكتر افتاد كه به اختلاف و نقار داخلي منجر شد . با اين ترتيب ۵۰۰۰ خانوار به بختياري ها ملحق شدند و همين مقدار هم به ايلات خمسه پيوستند و در حدود ۴۰۰۰ خانوار نيز در دهات مختلف پراكنده و ساكن شدند . اين جريان جمع كل آنها را به ۲۵۰۰۰ خانوار كنوني رسانيد .<br />۱۶ – تاريخ ايران سايكس ، جلد دوم ، ص ۶۷۰ .<br />۱۷ – جغرافياي مفصل كيهان ، جلد دوم ، ص ۷۹ – ۸۵ .<br />۱۸ – جغرافياي نظامي ايران ، احتسابيان ، ص ۳۳۳ .<br />۱۹ – مردم شناسي ايران ، ص ۲۵۳ .<br />۲۰ – مجله هنر و مردم ، شماره ۴ ، ص ۱۹ .<br />۲۱ – ايرانشهر ، جلد اول ، ص ۱۴۴ – ۱۴۷ .<br />۲۲ – عشاير متحرك استان فارس – كهگيلويه و بوير احمد ، ص۱۲ – ۴۷ .<br />۲۳ – نامه نور ، شماره ۴ و ۵ ، ص ۵۸ .<br />۲۴ – مجموعه اطلاعات و آمار ايلات و طوايف عشايري ايران ، ص ۸۶ .<br />۲۵ – آمارگيري عشاير كوچرو استان فارس ، ص ۳۰ .<br />۲۶ – مردم شناسي با تكيه بر ايلات و عشاير ، ص ۳۰ .<br />۲۷ – مردم شناسي با تكيه بر ايلات و عشاير ، ص ۳۵ – ۳۶ .<br />۲۸ – مجموعه اطلاعات و آمار ايلات و طوايف عشايري ايران ، ص ۸۶ .<br />۲۹ – ايرانشهر ، جلد اول ، ص ۱۴۴ .<br />۳۰ – عشاير متحرك استان فارس – كهگيلويه و بوير احمد ، ص ۱۶ .<br />۳۱ – هنر و مردم ، شماره ۴ ، ص ۱۹ .<br />۳۲ – عشاير متحرك استان فارس – كهگيلويه و بوير احمد ، ص ۲۷ .<br />۳۳ – مجموعه اطلاعات و آمار ايلات و طوايف عشايري ، ص ۸۶ .<br />۳۴ – ايرانشهر ، جلد اول، ص ۱۴۵ .<br />۳۵ – مجموعه اطلاعات و آمار ايلات و طوايف عشايري ايران ، ص ۸۶ .<br />۳۶ – ايرانشهر ، جلد اول ، ص ۱۴۵ .<br />۳۷ – عشاير متحرك استان فارس و . . . ص۸۶ .<br />۳۸ – مجموعه اطلاعات و آمار ايلات و . . ص ۸۶ .<br />* - مقدمه اي برشناخت ايل ها ، چادرنشينان و طوايف عشايري ايران .<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-114417001456396458?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1144169610629320102006-04-04T09:49:00.000-07:002006-04-04T09:53:30.636-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://iraneman2005.persianblog.com/1384_5_IRANEMAN2005_archive.html#3943790">ايلات خَمسِه</a></strong></FONT><br /> <br />عشاير خَمسِه ، از پنج ايل بزرگ : اينانلو ( آيين لو ) ، بهارلو ، عَرَب ، باصِري و نَفَر ، تشكيل گرديده و وجه تسميه عشاير " خَمسِه " نيز به همين مناسبت است .<br /><br />ايلهاي مذكور بجز ايل عَرَب، بيشتر از قشقاييان هستند كه به مرور زمان تخته قاپو گرديده اند و در مشرق و جنوب شرقي منطقه فارس زندگي ميكنند . <br /><br />جمعيت ايلات خَمسِه از سال ۱۳۱۱ شمسي به شرح زير بوده است :<br /><br /> تعداد- سال شمسي<br /> <br />۳۲۵۰۰ خانوار(۱۱)- ۱۳۱۱<br /> ۳۵۰۰۰ خانوار(۱۲)- ۱۳۱۵<br /> ۱۸۳۳۰ خانوار(۱۳)- ۱۳۱۷<br />۱۵۰۰۰(۱۴)- ۱۳۶۰<br /> <br /><strong>۱ – ايل عَرَب:</strong> <br /><br />مردم اين ايل در اصل از عربستان ، يَمَن و عُمان به فارس مهاجرت كرده اند . <br /><br />عشاير عَرَب ، در قرون نخستين اسلامي به ايران آمده و در جنوب ايران گروهي در سرزمين فارس و گروه ديگر در خاك خوزستان اقامت نموده اند .طوايفي كه به فارس آمده اند با مردم بومي آنجا اختلاط و پيوند نموده اند و امروزه همانند ساكنان بومي اين سرزمين بشمار مي آيند . گويش مردم ايل عَرَب ، مخلوط است . زيرا در آن واژه هاي " عربي ، تركي ، لُري و فارسي " وجود دارد . (۱۵)<br /><br /> جمعيت اين ايل از سال ۱۳۱۱ شمسي تا كنون بشرح زير بوده است :<br /><br />تعداد- سال شمسي<br /> <br />۱۳۰۰۰ خانوار(۱۶)- ۱۳۱۱<br />۴۳۹۵ خانوار (۱۷)- ۱۳۴۲ <br />۷۳۲۵ خانوار(۱۸)- ۱۳۵۲<br />۶۸۲۰ خانوار(۱۹)- ۱۳۶۰<br /> <br /><strong>۱ – ايل عَرَب :</strong> <br /><br />ايل عرب، از سه طايفه، عرب باصري ، عرب شيباني و عرب جباره ، تشكيل گرديده است .<br /><br />الف – طايفه عرب باصري : اين طايفه داراي تيره هاي زير است : فرهاد قلندري ، بهمني ، عبدلي ، لبوموسي ، جوپيني ، كلبه اي ، ايلخاني ، ظهرابي ، علي قنبري ، علي شاهقلي ، حنايي ، الطللي ، آل قلي ، كرمي .<br /><br />ب – طايفه عرب شيباني : طايفه عرب شيباني از تيره هاي زير تشكيل گرديده است : آل سعدي ، الواني ، تكريتي ، عبدالهي ، حساني ، درازمي ، عمادي ، عبداليوسفي ، عَمَلِه ، فارسي ، لبوحاجي ، ميركي ، وليشاهي ، خوشنامي ، يوسف بگي ، تيكدلي .<br /><br />ج – طايفه عرب جباره : تيره هاي اين طايفه از اين قرارند : غني ، لورداني ، شيري ، ابوالحمدي سهامپور ، ابوالحمدي خسرواني ، مزيدي ، عزيزي ، عبدالضايي ، علي مرادي ، لُر ، لُر بيگ ، ميرزايي ، كوچي صفري ، جابري ، پيز اسلامي ، هندمي ، گاوميشي . (۲۰)<br /><br /> <strong>سردسير ، گرمسير :</strong><br /><br />الف – منطقه گرمسير : تيره هاي اين ايل زمستان در روستاهاي پيرامون شهرستان لار و آباديهاي ايزدخواست و حاجي آباد از توابع شهرستان داراب و برخي از روستاهاي پيرامون شهرستان جهرم ، فسا و ني ريز و اطراف سروستان ساكن هستند .<br /><br />ب – منطقه سردسير : نواحي ييلاقي مردم ايل عرب عبارتند از : چهار راه ، گردنه گُدار خالص و بِشنِه از توابع ني ريز ، كُربال ، اطراف سروستان ، خَفرَك ، ارسنجان ، سَر پَنيران قصرالدشت ، پاسارگاد و سعادت آباد از توابع شيراز و بَوانات ، باغ سياه ، حومه ده بيد ، خُنجِشت و آب باريك از توابع شهرستان آباده .(۲۱)<br /><br /><strong>۲ – ايل اينانلو :</strong> <br /><br />مردم اين ايل پيش از تخته قاپو شدن در " رامجرد " و مرودشت در ناحيه خَفر ، داراب و فسا ييلاق و قشلاق مي كرده اند . از سال ۱۲۹۵ شمسي زندگي چادر نشيني را رها كرده و به زراعت پرداخته اند .<br /><br />عشاير اينانلو ، ابتداء از " تُركستان " آمده و در فارس مستقر شده اند .<br /><br />جمعيت اين ايل در سال ۱۳۱۱ شمسي ۵۰۰۰ خانوار (۲۲) و در سال ۱۳۶۰ به همراه ايل "بهارلو" ۳۹۲۰ خانوار بوده اند . (۲۳)<br /><br /> تيره هاي ايل اينانلو عبارتند از : بولوردي ، اسلام لو ، افشار اشاقي ، امير حاجي ، ايران شاهي ، بلاغي ، بيات ، دوليخاني ، اوشات ، قزلباش ، لُر و نَفَر ، معصوم خاني ، اخلاص ، جرقه ، دهو ، سكنر ، تكه ، چيان . (۲۴)<br /><br /><strong>۳ - ايل بهارلو :</strong> <br /><br />مردم ايل بهارلو سالها قبل اسكان يافته اند و در پيرامون رود داراب بسر مي برند . منطقه گرمسير و سردسير آنان بين مرودشت ، سروستان و داراب است . اين ايل از تيره هاي : نظر بيگلو ، شهود ، خسرو لو ، جاسم ، احمدلو ، حاج طاعرلو ، شاري ، سگنر ، شيخ ، تشكيل شده است .<br /><br />جمعيت اين ايل در سال ۱۳۱۱ شمسي ۸۰۰۰ خانوار (۲۵) و در سال ۱۳۶۰ به همراه ايل اينانلو ۴۹۲۰ خانوار محاسبه و اعلام گرديده است .<br /><br /><strong>۴ – ايل باصري :</strong> <br /><br />مردم ايل باصري در دشتها و كوههاي جنوب ، مشرق و شمال شهر شيراز ييلاق و قشلاق مي كنند و از راه زراعت و گله داري امرار معاش مينمايند . <br /><br />جمعيت اين ايل در سال ۱۳۱۱ شمسي ۳۰۰۰ خانوار( ۲۶) و درسال ۱۳۴۲ شمسي ۱۱۲۶ خانوار (۲۷) و در سال ۱۳۶۰ شمسي حدود ۲۴۳۰ خانوار بوده اند . (۲۸)<br /><br /> تيره هاي اين ايل عبارتند از : لبوموسي ، علي شاه قلي ، نَفَر ، دربار ضرغام ، فرهادي ، كرمي ، علي قلي ، حنايي ، كلمه اي ، جو چيني ، عبدلي ، علي قنبري ، ظهرابي . (۲۹)<br /><br /><strong>۵ – ايل نَفَر :</strong> <br /><br />مردم اين ايل در ناحيه " گِراس " زندگي مي كنند . رئيس اين ايل در زمان حكومت نادرشاه افشار " حاجي حسين نَفَر " بود و از آنجا كه وي مردي متنفذ و در دربار سلاطين وقت نفوذ و اعتبار ويژه اي داشته است از اين رو نام ايل از اسم وي گرفته شده است .<br /><br />تيره هاي ايل نَفَر عبارتند از : باده كي ، چنگيزي ، دولو خانلو ، زمان خانلو ، ستارلو ، شجرلو ، شولي ، عراقي قادلو ، قباد خانلو ، قيدر لو و لُر . (۳۰) *<br /><br />۱۱ – مجموعه اطلاعات و آمار ايلات و طوايف عشايري ايران ، ص ۸۶ .<br />۱۲ – جغرافياي كيهان ، جلد دوم ، ص ۸۶ – ۸۷ .<br />۱۳ – جغرافياي نظامي ايران ، احتسابيان ، ص ۳۳۳ .<br />۱۴ – مردم شناسي ايران ، ص ۲۵۳ .<br />۱۵ – مجموعه اطلاعات و آمار ايلات و طوايف عشايري ايران ، ص ۸۶ .<br />۱۶ و ۱۷ – جغرافياي كيهان ، جلد دوم ، ص ۸۶ – ۸۷ .<br />۱۸ – ايرانشهر جلد اول ، ص ۱۵۰ – ۱۵۳ .<br />۱۹ – عشاير متحرك فارس – كهگيلويه و بوير احمد ، ص ۵۰ – ۵۴ .<br />۲۰ – مجموعه اطلاعات و آمار ايلات و . . . ص ۸۶ .<br />۲۱ و ۲۲ – عشاير متحرك فارس – كهگيلويه و بوير احمد ، ص ۵۰ – ۵۴ و ۴۸ .<br />۲۳ – ايرانشهر ، جلد اول ، ص ۲۴۷ .<br />۲۴ – جغرافياي كيهان ، جلد دوم ، ص ۸۶ .<br />۲۵ و ۲۶ – مجموعه اطلاعات و آمار ايلات و . . . ص ۸۶ و ۸۷ .<br />۲۷ و ۲۸ – جغرافياي كيهان ، جلد دوم ، ص ۸۶ و ۸۷ .<br />۲۹ – ايرانشهر ، جلد اول ، ص ۱۵۳ – ۱۵۴ .<br />۳۰ – مجموعه اطلاعات و آمار ايلات و . . . ص ۸۶ .<br />* - مقدمه اي برشناخت ، ايل ها ، چادرنشينان و طوايف عشايري ايران .<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-114416961062932010?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1144167528491189752006-04-04T09:17:00.000-07:002006-04-04T09:46:27.270-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://dbase.irandoc.ac.ir/00105/00105714.htm">مردم‌نگاري ايلات و عشاير فارس</a></strong></FONT><br /> <br /> <br /> h t t p : / / d a t a b a s e . i r a n d o c . a c . i r <br /> هدف پژوهش بررسي بافت سنتي مساکن در عشاير فارس است . روش پژوهش پيمايشي با استفاده از ابزار پرسشنامه، مصاحبه و مشاهده بوده است . يافته‌ها نشان مي‌دهد که از نظر بافت مساکن ميان همه ايلات و عشاير فارس هماهنگي و يکنواختي وجود دارد. <br /><br />ايل قشقايي از مهمترين ايلات فارس به شمار مي‌آيند که وطن‌پرست ، شيعه مسلک و شجاع بوده و در صحنه تاريخ ايران درخشش خاصي داشته‌اند. قشقايي‌ها به زبان ترکي تکلم مي‌کنند زندگي ساده و ابتدايي داشته و به صورت سيار زندگي مي‌کنند. جمعيت فعلي قشقايي‌ها 150 هزار نفر است . قشقايي‌ها مردمي هنرمند و هنردوست بوده و دستبافهاي زيبا و اصيل آنها شهرت جهاني دارد.<br /><br /> ايلات خمسه از ديگر ايلات فارس به شمار مي‌آيد که جمعيت آن بالغ بر 120000 نفر است . ايلات خمسه از طوايف اينانلو، بهارلو، عرب ، باصري و نفر تشکيل شده است که اين طوايف همگي ترک زبان هستند. <br /><br />عشاير کهکيلويه ترکيبي از ترک ، فارس ، لر و عرب هستند و شامل سه ايل به نامهاي ايل آقاجري، ايل باوي و ايل لرجاکي است .<br /> <br /> <br /> وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، سازمان ميراث فرهنگي کشور <br /> <br /> استان فارس / مسکن / بافت مسکن / ايل قشقائي / مردم‌نگاري<---مردم‌شناسي / مردم‌شناسي / ايلات و عشاير <br /> Fars province / Dwelling / Dwelling texture / Ghashghaii tribe / Anthropology / Tribes<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-114416752849118975?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1143926501931989792006-04-01T13:20:00.000-08:002006-04-04T09:30:00.630-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://www.rugart.org/doc/doc.asp?id=631">نگاهي گذرا بر ايلات خمسه</a></strong></FONT><br /><br /><strong>مقدمه</strong><br /><br />پوشیده نیست که جامعه عشایری از افراد خد متگزارو صبور کشور عزیزمان میباشد که در طول سالهائ پرنشیب و فراز تاریخ با تلاش هائ خستگی ناپذیر خود از جهات سیاسی اقتصادی و اجتماعی پیوسته نقش اساسی خویش را به خوبی ایفا نموده و بدون توقع حاصل مساعی خود را به هموطنان خویش تقدیم نموده اند .<br /><br />عشایر فارس نیز در میدان خدمتگزاری چه از نظر مبارزات خونین با دشمنان خارجی و چه از نظر اعتراض به سیاستهای غیرعادلانه حکام و سلاصین جبار و ستمگر و چه از لحاظ تولیدات و دست بافته هانشان افتخار بر جبین و شکنج زحمت بر چهره دارند <br /><br />از انجا که ایل عرب فارس نشین که در جمع بندی یکی از پنچ ایل خمسه میباشد و دارای سوابق روشن و درخشان است و در خطه زرخیر شرق فارس با رهنوردیها -کوه پیماییها با اشناییهای طبیعت - دست و پنچه نرم کردن با حیوانات وحشی در جنگها با نان خشک ساختنها -بدون پزشک و مبارزه کردن با دردها گذشته خویش را رقم زده و راه پرسنگلاخ و پرپیچ و خم زندگی را از صدر اسلام تاکنون پیموده است از اول در سیاه چادرهای زمستانه و تابستانه در سردسیر و گرمسیر به بار و کوچ پرداخته و با پرورش دام و بافتن فرشهای نفیس امرار معاش مینموده لیکن تحت تاثیر عوامل عدیده سال به سال از توش و توانش کاسته شد و در اطراف و اکناف استان فارس به حالت اسکان و نیمه سیار در امده اند و فقط تعداد اندکی هنوز به ییلاق و قشلاق میپردازند ان هم نه بصورت کوچندگی قدیم با اسب و شتر بلکه اکثرا به وسیله کامیون یک شبه از گرمسیر به سردسیر و بالعکس میرسند و نتیجه چینن اب و هوا عوض کردنها معلوم است که چه می باشد .<br /><br /> <strong>تشکیلات ایلی عشایردرزمان فعلی</strong> <br /><br />عشایر قشری است که از طریق قرار داشتن در یک شجره نامه قومی ایل و طایفه و تیره خود را معرفی نموده و عمدتا در یک فعالیت تولیدی که اکثرا دامداری است شاغل میباشند در بعضی موارد کشاورزی نیز به عنوان شغل فرعی یا ثانوی انها مطرح است . انچه مسلم است عشایر روزی همگی متحرک بوده و به مرور زمان که از سوی رژیم های حاکم و حوادث طبیعی در تنگنا قرار گرفته و در شهرها یا روستاها مسکن گزیدند .<br /><br />هم اکنون عشایر از نظر فرم زندگی و نحوه خدمات رسانی به سه دسته (گروه ) تقیسم می شود .<br /><br />اول گروهی که کاملا سیارند و مرتبا از قشلاق به ییلاق و بالعکس کوچ می نمایند و دامداری شغل اصلی انهاست .<br />دوم گروهی که نیمه سیارند و درییلاق و قشلاق خانه روستایی دارند و کشاورزی شان نیز چشمگیر است .<br />سوم گروهی ساکن که کاملا به شکل روستا در امده و عمدتا کشاورزی دارند و یادر شهرها به کارگری و دستفروشی و مشاغل دولتی پرداخته اند .<br /><br />ایل خمسه شامل طوایف عرب و باصری و کرشولی و نفر و اینانلو و بهارلو میباشد .<br /><br />بنکو : مجموعه چند خانوار را بنکو می گویند .<br />تیره :مجموعه چند بنکو را تیره گویند .<br />طایفه :مجموعه چند تیره را طایفه گویند .<br />ایل :مجموعه چند طایفه ر ایل گویند .<br /><br />خانوار : گروهی که زیر یک چادر زندگی می کنند و با یکد یگر هم خرج بوده و با هم در یک سفره غذا می خورند .<br /><br />ییلاق ( محل اطراق تابستانی ) محلی که عشایر بهار و تابستان در انجا به سر می برند که بین عشایر به سرحد معروف است که در اصل سردسیر است .<br />قشلاق ( محل اطراق زمستانی ) محلی که عشایر پاییز و زمستان را در انجا به سر می برند که بین عشایر به گرمسیر معروف است .<br /><br /> <strong>نگاهی به استان فارس و شهرهای خمسه نشین ان</strong> <br /><br />استان فارس در جنوب ایران قرار گرفته و از شمال با استانهای اصفهان و یزد از جنوب با استان هرمزگان از شرق با استان کرمان و از مغرب با استانهای بوشهر و کهکیلویه و بویر احمد همسایه است . مساحت ان 133000 کیلومتر مربع و در امتداد جبال زاگرس یک ناحیه کوهستانی و معتد ل را تشکیل میدهد دارای کوهستانهای بهم پیوسته و گردنه های صعب العبور در ناحیه شمالی و شمال غربی و کوههای پراکنده و دشتهای حاصلخیز در ناحیه جنوب و جنوب شرقی میباشد : این استان از نظر اب و هوا به دو ناحیه سرد سیری و گرمسیری تقیسم می شود وجو د رودها و چشمه ها در دره ها و کوهپایه ها باعث سرسبزی و چمنزارهای طبیعی فراوانی در جای جای فارس کردیده که از نظر دامداری ایلات و عشایر را جلب نموده است .<br /><br />عشایر فارس عبارتنداز از ایل قشقایی - ایلات خمسه - ایل ممسنی و ایل بویراحمد که اکثر قریب به اتفاق در چادرهای سیاه که از موی بز و بدست خودشان بافته می شود زندگی می نمایند که در زمان کنونی اکثرا اسکان یافته و در شهرها و مناطق دیگر پراکنده می باشند این استان دارای 14 شهرستان 34 شهر 112 دهستان و 38 بخش می باشد.<br /><br /><strong>ایل اینا نلو</strong> <br /><br />((یکی از ایلات پنچ گانه خمسه می باشد این ایل از ترکستان در قرن سیزدهم میلادی به ایران امده و در فارس اقامت گزیده اند هنگامی که شاه عباس اول ایل شاهسون را تشکیل داد قسمتی از ایل ایناینلو به این ایل جدید ملحق شدند .)) <br /><br /><strong>ایل بهارلو</strong> <br /><br />ایل بهارلو یکی از پنچ ایل خمسه فارس شعبه ای از طوایف شاملو میباشند که دارای هفت قبیله بوده اند و توسط سید صدرالدین از جنگ امیر تیمور خلاص و باشاه اسماعیل خروج کردند در زمان گذشته این ایل ایاب و ذهاب می کردند محل ییلاق انها در بیضا و رامجرد و محل قشلاق انها در حوزه شهرستان داراب بوده است مدت زمانی است که در داراب اقامت نموده .<br /><br />چون زبان همه انها ترکی است باید اصل انها از ایلات ترکستان باشد که در زمان سلاطین سلجوقی و سلاطین مغول به ایران امده و در فارس توقف نموده اند . چنانکه تاکنون یک طایفه از ایلات ترکمان دشت خوارزم را بهارلو گویند قشلاق این ایل صحرای ایزد خواست لارستان و جایگاه داراب و ییلاق ان نواحی رامجرد و مرودشت و کمین بود .<br /><br /> <strong>ایل باصری</strong><br /><br />یکی از پنج ایل خمسه ایل باصری میباشد این ایل از زمان سابق با ایل عرب هم مرز و هم جوار بوده و حاکم ایل باصری و ایل عرب هر دو یکی بوده از زمان صفویه تا زمان کریمخان زند ایل باصری به ایل عرب ملحق شد .<br /><br /><strong>ایل نفر </strong><br /><br />ایل نفر در ناحیه گراس زندگی می کند رییس این ایل در زمان حکومت نادر شاه افشار حاج حسین خان نفر بوده واز انجا که وی فردی متنفذ و در دربار سلاطین وقت اعتبار ویژه ای داشته از این رو نام ایل از اسم وی گرفته شده . ایل نفر از جمله پنج ایلی است که ایلات خمسه را تشکیل می دهد در طول دوران نادر شاه و کریمخان زند حاجی حسین خان نفر رییس ایل نفر و بهارلو بوده است .<br /><br /> <strong>منابع: </strong><br />تاریخچه ایلات و عشایرعرب خمسه فارس<br />فارسنامه ناصری<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-114392650193198979?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1142015298207287152006-03-10T10:24:00.000-08:002006-04-01T13:23:41.433-08:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong>هنر و صنعت بافندگي تركي در استان فارس</strong></FONT><br /><br />هنر و صنعت بافندگي فارس، در وهله اول، عشايري است و پس از آن، روستايي. اكثر شهرها و روستاهايي كه داراي سنت بافندگي هستند، در مسير ايل‌هاي قشقايي و خمسه قرار دارند. ازاين روي، امتزاج فرشبافي عشايري و روستايي و تأثير متقابل آنها بر يكديگر، تشخيص شمار زيادي از دستبافته‌هاي روستايي را از فرآورده‌هاي گروه‌هاي ايلياتي همجوار مشكل كرده است.<br /><br /><strong>قالي‌هاي بولوردي</strong><br /><br />بارزترين نشانه قالي بولوردي شيراز در رنگ‌آميزي عبارت است از امساك در كاربرد رنگ‌هاي تند، خاصه قرمز و بهره‌وري از رنگيزه‌هايي كه يا از ابتدا ملايم است يا با گذشت زمان، به ملايمت مي‌گرايد و آنچه را به بولوردي رنگ‌پريده شهرت يافته، پديد مي‌آورد.<br /><br />ويژگي ديگر، رنگ‌آميزي زمينه فرش است با رنگ‌هاي نامتعارف و كمياب، چون صورتي، گل‌بهي، پوست‌پيازي و ارغواني. <br /><br />نقشمايه‌هاي خاص بولوردي شيراز عبارتند از: سروها و بته جقه‌هاي رنگارنگ و مرغاني كه بال ظريف بر پشت دارند وگلدان‌هاي بته‌اي.<br /><br />درختچه برگ رزي نيز از نقشمايه‌هاي ويژه بافندگان بولوردي است كه در اصل چهار تا شش برگ دارد و تنها يك گل زنبق بر تارك آن است. همچنين، بولوردي‌ها داراي درخت تجريد يافته منحصر به‌فردي هستند.<br /><br />اغلب قالي‌هاي بولوردي، با گره متقارن و پود دوگانه (پشمي‌ـ پشمي، نخي‌ـ نخي يا پشمي‌ـ نخي) و اسلوب تمام‌لول يا نيم‌لول بافته مي‌شوند. <br /><br /><strong>قالي‌هاي قُنقُري</strong><br /><br />دهستان قُنقُري به دو بخش بالا و پايين تقسيم مي‌شود. در بخش بالا، كه ساكنان آن فارس و ترك هستند، تا چندي پيش، قاليبافي معتبري داشته‌اند. مهمترين نقشمايه‌هاي آن، چهار بازويي، نگاره‌هاي مرغي غاز مانند، بته جقه‌اي‌هاي كوچك و گلدان‌هاي پراكنده ونقش حاشيه‌اي بته سه‌قلو / سروي گل‌هاي نيلوفر آبي مي‌باشد.<br /><br />ساكنان قنقري پايين، اكثرا فارسي‌زبان و اندكي ترك‌زبان هستند. اين محل، همچنين جايگاه تابستاني ايلات عرب نيز هست. از نقشمايه‌هاي متداول در اين منطقه، نقشمايه بته قبادي، حاشيه سوسني، گل‌هاي هشت‌پر و برگ‌هاي كنگره‌دار شش‌پر بنيان‌يافته، مي‌باشند.<br /><br />قالي‌هاي قنقري، با گره متقارن و پود دوگانه بافته مي‌شوند. همچنين، بافندگان قنقري، گهگاه گرايش به شيوه رنگ‌آميزي تيره اندر تيره‌ دارند كه ممكن است تأثير فرشبافان عرب باشد.<br /><br /><strong>قالي‌هاي خُنْگِشْت</strong><br /><br />دهستان خنگشت، جايگاه تابستانه بخشي از عشاير قشقايي، باصري و عرب است. فرشبافي آن، از نقشمايه‌ها و شيوه‌هاي طراحي و نقشپردازي اين كوچروان، اثر پذيرفته و متحول شده است.<br /><br />آهوان دم لوزي و نگاره‌هاي اره‌ماهي شكل، شيوه‌هاي خاص آرايش بوته‌هاي سه‌گل، نقشمايه چهار بازويي ترنجي با سبكي خاص و پراكندن بته‌جقه‌اي‌هاي كوچك بر آن، از نقشمايه‌هاي خاص منطقه خنگشت است.<br /><br />قالي‌هاي خنگشت، تمام پشم، با گره نامتقارن بافته مي‌شوند.<br /><br /><strong>قالي‌هاي استهبان</strong><br /><br />حور شريعتمداري، كه طرح ترنج عظيم اين قالي باوقار است، سبك هندسي و تجريد يافته ترنج‌هاي چهارگل خاصي است كه در قاليبافي ايل بهارلو كاربرد مكرر داشته است. <br /><br />بافندگان منطقه استهبان و بخصوص، شهرك ايج (ايگ، پايتخت شبانكارگان) از زمان‌هاي دور، اين طرح خاص را برگرفته و به شيوه هندسي متحول ساخته‌اند. افزون بر ترنج چهارگل، شاخه گل‌هايي كه درون ترنج و لچك‌هاي ديگر به شيوه گردان بافته مي‌شده، در برداشت بافندگان ايج، ساده‌تر و هندسي گشته و حالت قائم پذيرفته است. <br /><br />حاشيه بسيار چشمگير اصلي به نقشي است كه تا كنون در فرش‌هاي فارس ديده نشده، اما حاشيه‌هاي فرعي، مينياتور حاشيه پله‌اي است كه شايد براي نخستين و آخرين بار، در دو رديف مكرر، زينت‌بخش حاشيه‌هاي فرعي شده باشد.<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-114201529820728715?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1142014862582240142006-03-10T10:19:00.000-08:002006-04-01T13:24:33.076-08:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://carpetour.net/fa/emagazine.asp?AID=1582&p=2010">سه نوع فرش بولوردي: بولوردي قشقايي, بولوردي شيراز و بولوردي حسن آباد</a></strong></FONT> <br /><br />فضا و هواي آذربايجان را كه در نظر بگيريم مي بينيم هنرمند گوهر طبيعت خود را گرفته و در اين ذرات تزريق كرده .مثلا در خصوص فرش بولوردي سه نوع بولوردي وجود دارد . بولوردي اصلي كه همان بولوردي قشقايي است- بولوردي شيراز و بولوردي حسن آباد پاسارگاد.<br /> نسبتهاي فرش بولوردي ايل و حسن آباد و شيراز متفاوتند . 85% از فرشهاي بولوردي ايل در نسبت 1 به 600/1است كه از قديم در هنر ايران بوده و چيني ها بسيار به آن توجه كردند و به آن نسبتهاي خدايي گفتند و در قرن بيستم به نسبتهاي طلايي مشهور شد.<br /> آنهايي كه در حسن آباد زندگي مي كنند فرشهايشان نسبت راديكال دو از 414/1 است كه معمولا اتاقهايشان چون به طرف قبله كشيده بوده اين فرش در اين اندازه است.<br /> به عبارتي فرش در ارتباط با جامعه شناسي مناطق نحوه زيبايي شناسي متفاوتي را داراست.<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-114201486258224014?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1141239626036656332006-03-01T10:56:00.000-08:002006-03-05T08:37:01.326-08:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://www.iranao.com/news.php?id=2719">پروين بهمني خواننده بزرگ ايل قشقايي</a> </strong></FONT><br /><br /><strong>اين قوم، سازی به نام چگور داشتند</strong><br /><br /><br /> <strong>نما هايي ازخواننده بزرگ ايل قشقايي</strong><br />1384-10-26 | 17:19:56<br /><br /><br />نمايش هفتگي مجموعه استادان موسيقي مقامي ايران ساخته حميدرضا اردلان در تالار ناصري خانه هنرمندان ايران اين هفته يكشنبه پي گيري شد . در اين مراسم محمدرضا اصلاني،حميدرضا اصلاني و پروين بهمني حضور داشتند. <br /><br />به گزارش سايت خبري خانه‌ي هنرمندان ايران محمدرضا اصلاني فيلم ساز صاحب نام به اتيمولوژي واژه فرهنگ پرداخت و بيان كرد كه هر سنتي الزاما معني فرهنگ را القا نمي كند چراكه فرهنگ پويا و زنده است . در ادامه بحث وي نسبت ميان فرهنگ ، سينما و موسيقي را مورد تاويل قرار داد . <br /><br />پس از سخنان محمدرضا اصلاني فيلم " پروين بهمني" به نمايش درآمد. اين فيلم يك پلان سكانس 25 دقيقه اي بود كه در آن وقايع زندگي پروين بهمني خواننده بزرگ ايل قشقايي بيان مي شد . اين سكانس پلان 25 دقيقه يك نماي نزديك و ثابت از دهان گوينده بوده كه خود راوي زندگيش بود و ارتباط كارگردان فيلم با او صرفا انتخاب يك نماي ثابت است كه جادوي فيلم هم در همين موضوع نهفته است . راهي ساده اما عميق . حركات عضلات صورت به حدي گويا و تاثيرگذار بود كه نياز به هر تصوير ديگري را از بين مي برد . محمدرضا اصلاني در توضيح فيلم گفت : اين يك ابداع است ، يك فكر زلال و مستحكم كه مارا به معني سينما نزديك مي كند . اينجا ما در مي يابيم چگونه موسيقي مقامي ما، به سينما تبديل مي شود و معني فرهنگ مي يابد . <br />حميدرضا اردلان به ارتباط موسيقي مقامي با عناصر مدرن اشاره كرد و چهار ويژگي مهم موسيقي گذشته كه استعداد بهره گيري مدرن دارد را بيان كرد : تذكرگرايي ، بداهه ، نقش تعيين كننده نوازنده و خواننده در اجراي اثر و گرايش به سادگي جزء اين ويژگيها بود. <br />سپس وي بطور اجمالي راجع به موسيقي تركمن صحرا مطالبي را ارائه كرد و پس از آن فيلم دوم وي بنام نوازنده بزرگ تركمن قربان محمد روان پخش شد. اين فيلم مجموعه اي از سئوال و جوابها بود كه مسائل دروني يك نوازنده جوان و پرقدرت را در بر مي گرفت . روند سوالها مجموعه مشكلات نوازندگان موسيقي مقامي را به گونه اي غيرمستقيم مورد توجه قرار مي داد . فقر ، بي توجهي و هجوم موضوعاتي كه سبب انزواي اين فرهنگ شفاهي يا موسيقي مقامي مي شود ديگر مطالب اين فيلم بود. نمايي لانگ شات از يك دشت پر از گلهاي وحشي كه نوازنده در آن به سمت اجراي يك آئين كهن مي رفت پايان بخش فيلم بود . <br /><br /><strong>گفت و گو با پروين بهمني</strong><br /> <br />واحد مركزي خبر، مهر: طرحی برای احيای موسيقی قشقايی به مرکز موسيقی دادم، اما برنامه پر محتوايی که با دعوت از هفده نوازنده صاحب سبک تدارک ديده شده بود توسط مرکز موسيقی به يک کنسرت اجرايی درجه چهار مبدل شد. پروين بهمنی ضمن بيان اين مطلب افزود: موسيقی قشقايی در سه بخش کنجی ها، ساروان ها و عاشيق ها خلاصه می شود. اين قوم، سازی به نام چگور داشتند که در حال حاضر به صورت کمانچه در آمده است و متاسفانه بعد از مرگ نوازنده های مطرح و صاحب سبک اين موسيقی فراموش شده است. او در ادامه از عدم حمايت مالی اين سازمان برای اقامت اين نوازنده ها و حتي حمايت روحی آنها اشاره کرد و گفت: در روز اجرا هيچکدام از مسئولان در تالار وحدت حضور نداشتند و حتی من به کمک سازمان عشاير بليت اين نوازنده را تهيه کردم. به علاوه به علت تامين نکردن هزينه اقامت اين هنرمندان در تهران، من مجبور به پناه دادن در خانه استيجاری شصت متری خود شدم. در حالی که يک ماه از زمان برگزاری يادواره عاشيق اسماعيل به همت پروين بهمنی نگذشته است اين هنرمند عرصه موسيقی قشقايی، شهريور ماه در شيراز به اجرای برنامه می پردازد .بهمنی با تاييد اين خبر گفت: اين اجرا با همراهی گروه موسيقی قشقايی اهورا با سرپرستی و خوانندگی خودم هفدهم و هجدهم شهريور ماه در تالار حافظيه شيراز برگزار می شود.<br /><br />چهارم مرداد هشتاد و چهار<br /> <br /><br /><strong>آلبوم موسيقي قشقايي و محلي شيرازي با تنظيم غلامعلي گرگين پور، (نوازنده قشقايي) بزودي به بازار موسيقي عرضه مي‏شود</strong>.<br /><br />به گزارش خبرنگار سرويس هنري ايلنا, در اين مجموعه قطعاتي از موسيقي قشقايي مانند "باش گرايلي", "عاشق گلده محلمزه" (عاشق به محفل ما آمد), "گدن آغور ال" (ايل شكوهمند در حال كوچ) و همچنين قطعاتي چون "به كوه هاي سابونات", "دايي دايي جون" و "مستم مستم"، (از آهنگ‏هاي محلي شيرازي) اجرا شده است.<br />پروين بهمني، تهيه كننده اين آلبوم، در گفتگو با خبرنگار خبرگزاري كار ايران، ايلنا، گفت: 80 درصد ضبط قطعات به انجام رسيده است.<br />گفتني است، در اين آلبوم, غلامعلي گرگين پور, فرج عليپور, ايرج دشتي زاده, كاوه آهنگراني, ايمان مشايخي, حسن جعفر تبار (نوازندگي) و پروين بهمني, آزيتا شش بلوكي و احمد بهمني (خوانندگي) گروه را برعهده دارند.<br /><br /><strong>پروين‌ بهمني‌:دلايل‌ واهي‌ يا واهي‌ هاي‌ بي‌ دليل‌ !</strong><br /><br />دغدغه‌ بهمني‌ نيز علاوه‌ بر مشكلات‌ هنرمندان‌ مرد به‌ جنسيت‌ او نيز باز مي‌ گردد . او مي‌ گويد: متاسفانه‌ هر روز يك‌ قانون‌ جديد در مورد موسيقي‌ بانوان‌ در ايران‌ گذاشته‌ مي‌شود، يك‌ روز مي‌گويند همخواني‌ مشكلي‌ ندارد، فرداي‌ همان‌ روز مي‌ گويند بايد تعداد آقايان‌ و خانم‌ هاي‌ همخوان‌ به‌ يك‌ اندازه‌ باشد، بعد دوباره‌ كلا همخواني‌ را ممنوع‌ مي‌كنند. بايد قانوني‌ مشخا تدوين‌ شود تا تكليف‌ ما هم‌ مشخا باشد.<br />اين‌ خواننده‌ موسيقي‌ قشقايي‌ از لغو كنسرت‌ گروه‌ حاوا ابراز گلايه‌ مي‌ كند و مي‌ افزايد: متاسفانه‌ نمي‌ دانم‌ چرا اوضاع‌ به‌ شيوه‌ يي‌ شده‌ است‌ كه‌ به‌ راحتي‌ كنسرت‌هاي‌ موسيقي‌ به‌ دلايل‌ واهي‌ يا بدون‌ دليل‌ لغو مي‌شوند?<br />وي‌ ادامه‌ مي‌دهد: در ماه‌ گذشته‌ قرار بود ما در تهران‌ و شيراز كنسرت‌ داشته‌ باشيم‌. قرار بود در روز هاي‌ 17 و 18 شهريورماه‌ شهر شيراز كه‌ موطن‌ قشقايي‌ هاست‌ ميزبان‌ ما باشد، اما متاسفانه‌ كنسرت‌ ما در اين‌ شهر لغو شد و پشت‌ سر آن‌ كنسرت‌ تهران‌ هم‌ كنسل‌ شد. در ماه‌ رمضان‌ هم‌ كه‌ كلا برگزاري‌ كنسرت‌ ممنوع‌ است‌.<br /><br /><strong>اجراي كنسرت موسيقي قشقايي </strong><br /><br />كنسرت موسيقي قشقايي «يادمان عاشيق اسماعيل جعفري نيا» با حضور جمعي از اساتيد و هنرمندان برجسته موسيقي قشقايي در محل تالار وحدت به اجراي برنامه خواهد پرداخت. اين اجرا توسط انجمن موسيقي ايران و با مشاركت سازمان امور عشايري ايران (اتحاديه تعاوني هاي عشايري) به سرپرستي پروين بهمني و خوانندگي طهمورث كشكولي و عليرضا شهبازي پنجشنبه 26 خرداد ماه راس ساعت 21:30 اجرا خواهد شد. <br /><br /><strong>گروه قشقايي حاوا،</strong> <br /><br />گروه قشقايي حاوا، كه به نام بانوي خوانندة بنام ايل قشقايي (خوانندة آهنگ معروف «جيران‌جيران») نامگذاري شده، به منظور حفظ و اشاعة موسيقي نواحي كشور به‌ويژه موسيقي قشقايي تشكيل شده است. پروين بهمني، همخوان اين گروه، اطلاعات بسياري دربارة موسيقي ايل قشقايي دارد.<br /><br /><strong>گروه سنتي قشقايي «حاوا» به سرپرستي «پروين بهمني» و خوانندگي«قربان نجفي» 15 دي ماه در فرهنگ‌سراي دانشجو به اجراي برنامه مي‌پردازد. </strong><br /><br /> در اين اجرا كه با همكاري مؤسسه خيرين صالح و با حضور هنرمندان سينما، تئاتر، تلويزيون و چهره‌هاي پرطرفدار تيم ملي برگزار مي‌گردد، گروه‌ حاوا متشكل از كاوه مهران: تار، سميه عباسي، تارباس، دامون شش بلوكي: نقاره، سيد شهاب شهرياري: كمانچه، آزيتا شش بلوكي: دايره زنگي، حسن جعفر تبار: ني و رؤيا حراج زاده:تنبك به اجراي برنامه مي‌پردازند. <br />بنابر اين گزارش در اين كنسرت كه به اجراي نواهاي قشقايي اختصاص دارد، گروه حاوا قطعاتي چون هاي بورنا، نمجه نمجه، سفرگرجستان، عاشيق گلدي، همي هلي، تند و كند، آواز گرايلي، جنگه جنگه ساز مي‌آيد، پسر كدخدا، كورچ عيوض، بازرگان، هاي هاي گلدي، اويان، دايه دايه جون، دور نالار، يه حمومي و ماراالاباخ را به روي صحنه مي‌برند. <br />گروه حاوا به سرپرستي «پروين بهمني» 15 دي‌ماه ماه ساعت 18 الي 20 در سالن شفق فرهنگسراي دانشجو به اجراي برنامه مي‌پردازدكه درصدي از عوايد حاصله از اين كنسرت صرف امور خيريه مي‌شود. <br /><br />منبع : فارس<br /><br /><strong>انجمن موسيقي ايران کنسرت موسيقي قشقايي برگزار مي کند</strong><br /><strong>گروه موسيقي قشقايي " حاوا " کنسرت موسيقي برگزار مي کند.</strong> <br /><br />پروين بهمني " سر پرست اين گروه در مورد اهدافش از اجراي اين برنامه گفت: در وهله اول هدفم حفظ و اشاعه موسيقي قشقايي است و همچنين به ميدان آوردن نوازندگان قشقايي و مطرح کردن آنها در محيط هاي فرهنگي و هنري کشور . <br />وي افزود: در کنار اين موضوعات من به موسيقي بانوان نيز بسيار اهميت مي دهم و براي پيشبرد آن هر کاري از دستم بر بيايد ، انجام مي دهم. <br />" پروين بهمني " در مورد موسيقي قشقايي گفت: من هميشه آرزومندم که بتوانم موسيقي قشقايي را همانطور بکر و دست نخورده به گوش مردم برسانم . براي اين برنامه نيز بيشتر قطعات حماسي را برگزيده ام که از آثار شاعر معروف و برجسته قشقايي " ماذون " هستند .<br />وي ادامه داد : قطعاتي چون " معصوم " ، " هلهله " که از ترانه هاي سينه به سينه است ، " دور نالار " که براساس داستان کوراوغلو است ، " شاهختايي " و " بوز داغ " در قسمت اول برنامه اجرا مي شود و در قسمت دوم قطعات " باش گرايلي " ، " عاشق گلدي محلميزه " ، " هيلان هيلان " ، " هلي در سه قسمت " و " بازرگان " اجرا مي شود. <br />وي افزود: "عليرضا شهبازي" که از پيشکسوتان آواز قشقايي است ، "آزيتا شش بلوکي " و " افسون شش بلوکي" همخواني قطعات را به عهده دارند. <br />اعضاي اين گروه را " شعله ممتحن " تار ، " افسون شش بلوکي " دف ، " اشکان شش بلوکي " تنبک، " ابوطالب مهدوي" سه تار ، " برزو طيبي پور" ني ، " پيمان سليماني زاده " نقاره ، " محمد شهبازي " سنتور ، " رستم حيدري " بالابان ، " محمد جاويد " کمانچه ، " کاوه آهنگراني " بم تار ، " صمصام شاه محمدي " تار و "فرين سرداري " تنبک ، تشکيل مي دهند. <br />اين برنامه در روز 19 شهريور ماه در تالار وحدت اجرا مي شود.<br /><br /><strong>کنسرت موسيقي قشقايي و آذري برگزار مي شود</strong><br /><strong>وزارت جهاد کشاورزي در تالار وحدت کنسرت هاي موسيقي محلي برگزار مي کند.</strong><br /><br />به نقل از روابط عمومي سازمان امور عشاير ايران، اين کنسرت به همت وزارت جهاد کشاورزي با مشارکت سازمان امور عشاير ايران به مناسبت ولادت حضرت علي ابن ابيطالب (ع) برگزار مي شود.<br />در اين برنامه، گروه موسيقي قشقايي " حاوا " به سرپرستي " پروين بهمني" و با هنرنمايي " عاشيق اميران حيدري " و " عاشيق احد ملکي " با اجراي قطعات موسيقي آذري به صحنه مي روند.<br />اين کنسرت به منظور حمايت از دانش آموزان کم بضاعت عشايري در تاريخ 19 شهريور ، ساعت 30/20 در محل تالار وحدت برگزار مي شود.<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-114123962603665633?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1138373039714927142006-01-27T06:40:00.000-08:002006-01-27T07:17:10.103-08:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://www.azerses.org/924.htm">کتاب روضة الشهداء ملاحسين واعظ کاشفی به دستور شاه تهماسب و تأکيد قاضی‌خان سارو شيخ اوغلو حاکم شيراز به ترکی ترجمه شد</a></strong></FONT><br /><p style="text-align: justify"><br />در سال 944ق/ 1539م <strong>محمد بن حسين کاتب نشاطی</strong> شاعر معروف، کتاب روضة الشهداء نوشته ملاحسين واعظ کاشفی را با نام <strong>شهدا نامه</strong> به ترکی ترجمه کرد. نشاطی اين کار را به دستور شاه تهماسب و نيز تأکيد <strong>قاضی‌خان ساروشيخ اوغلو حاکم شيراز</strong> انجام داد. از مهم‌ترين ويژگی‌های سبک شناختی شهدا نامه، استفاده‌ی مترجم از واژه‌های خاص گويش تبريزی است. به ويژه اين که بيش‌تر اين واژه‌ها برای نخستين بار وارد زبان مکتوب ادبی شده‌اند.<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-113837303971492714?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1138212842143094942006-01-25T10:12:00.000-08:002006-01-25T10:15:24.390-08:00<p style="text-align: center"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://www.samarkand.co.uk/index.php?main_page=infopages&pages_id=10">QASHQA'I TRIBES</a></strong></FONT><br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://samarkand.framecreative.co.uk/images/manufacturers/qashqai.gif" align="center" border="0" width="380" height="240"><br /><p style="text-align: justify"><br />The Qashqa'i, according to some sources, originated among the Khalaj, a Turkic people who originated in eastern Turkistan and one of the twenty-two tribes of the western Oghuz which left the area in the eleventh century. At the end of the fourteenth century, the great Mongol ruler, Timur, moved some Khalaj from Asia Minor to central and eastern Persia. Shortly afterwards, a group of Khalaj broke away from the major tribe and fled to Fars in south-western Persia where they were given the name 'Qashqa'i' meaning 'Fugitives' or 'those who fled'. There are several theories as to the origins of the Qashqa'i but whichever one is correct, one thing is certain and that is that the Qashqa'i are not of Persian stock but are more likely to have originated in Central Asia or eastern Turkistan.<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-113821284214309494?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1138212665072255732006-01-25T10:09:00.000-08:002006-01-25T10:10:40.673-08:00<p style="text-align: center"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://www.samarkand.co.uk/index.php?main_page=infopages&pages_id=7">KHAMSEH CONFEDERACY</a></strong></FONT><br /><p style="text-align: center"><br /><img src="http://samarkand.framecreative.co.uk/images/manufacturers/khamseh_confederacy.gif" align="center" border="0" width="380" height="240"><br /><p style="text-align: justify"><br />The so-called 'Khamseh Confederacy' title bestowed on a mixed group of Arab and Turkic tribes in the 1860s is a misnomer, but the name continues to be used to describe a group of weavings from these tribes and, for the time being, I will continue to attribute this group of weavings to the Khamseh Confederation. Khamseh, which means 'five' in Arabic, refers to the Arab tribe, the Baharlu and Ainalu tribes (both Turkic) and the Nafar and Basseri (both ethnically mixed tribes).<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-113821266507225573?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1138197004605226652006-01-25T05:50:00.000-08:002006-01-25T05:50:04.630-08:00<p style="text-align: center"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/gallery/index.htm">عكسهائي از عشاير ترك قشقائي در استان بوشهر- عربستان ايران<br />ايران عربيستاني- بوشئهر اوستانينداكي تورك قاشقاي ائللريندن گؤرونتولر</a></strong></FONT><br /><p style="text-align: center"><br /><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/1.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/1.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/10.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/10.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/11.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/11.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/17.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/17.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/18.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/18.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/2.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/2.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><br /><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/25.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/25.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/32.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/32.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/37.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/37.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/40.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/40.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/41.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/41.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/43.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/43.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><br /><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/46.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/46.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/52.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/52.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/53.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/53.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/7.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/7.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/8.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/8.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/9.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/9.gif" width="110" height="70" border="0" alt=""></a><br /><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/22.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/22.gif" width="80" height="120" border="0" alt=""></a><a href="http://www.ashayer-boushehr.ir/images2/20.gif" target="_blank"><img src="http://www.ashayer-boushehr.ir/photogallery/photo00000216/20.gif" width="80" height="120" border="0" alt=""></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-113819700460522665?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1135787653159604772005-12-28T08:33:00.000-08:002005-12-28T08:34:13.160-08:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong>چهارده‌چریک</strong></FONT><br />از ویکی‌پدیا، دایرةالمعارف آزاد.<br /><br />چَهارده چریک یا کوتاه شده آن چارده چریک نام بخشی از ایل قشقایی که بیشتر در استان فارس، بخشی از کهگیلویه و بویراحمد و شمال خوزستان پراکنده اند.<br /><br />[ویرایش]<br /><strong>نامگذاری</strong><br />درباره این نام گفته اند که در زمانهای گذشته (شاید در دوره قاجار) جنگی میان ایل قشقایی و دولت مرکزی درگرفت که چهارده تن از جنگجویان یکی از طایفه ها یا تیره های ایل قشقایی, نیروهای دولتی را شکست دادند . علت نامیدن این طایفه یا تیره به (چهارده چریک) نیر همین است. در کتاب فارسنامه ناصری نیز اشاراتی به این تیره شده و محل زندگی این تیره در نقشه ای مشخص شده است.<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-113578765315960477?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1135787177005697652005-12-28T08:24:00.000-08:002005-12-28T08:28:53.363-08:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><strong><a href="http://www.irannewspaper.ir/1380/800109/html/iran.htm#s6894">گزارشي ازپژوهش هفت ساله محمد محمدي درباره يك ايل تاريخي</a></strong><br /><br /><FONT size=5><strong>ردپاي «باصري ها» از فارس تا سمنان</strong></FONT><br /><br />ايل باصري از ايلات پنجگانه معروف به «ايلات خمسه» تشكيل شده است. <br />ايلات خمسه، اتحادي از پنج ايل بزرگ است كه با توجه به مقتضيات و شرايط زمان عهد قاجار تشكيل شد. اين اتحاد براي مقابله با دسته بنديهايي كه آن زمان بود بين پنج ايل «باصري»، «عرب»، «بهارلو»، «اينانلو» و «نفر» به وجود آمد و از ديرباز محل استقرار ايلات خمسه بيشتر در شرق استان فارس است. » <br />محمد محمدي كه خود از جامعه عشايري است، هدف از پژوهش خود را علاوه بر شناساندن سابقه تاريخي «ايل باصري»، احساس تعلق و هويت نسل جوان عشايري به تبار و اصالت قومي و ملي ياد مي كند. <br />مسير عشاير كوچ رو باصري در استان فارس از «اقليد» در شمال، تا «لارستان» در جنوب استان است. براي فعاليت پژوهشي و سفرهاي متعدد در كشور، محمدي بر پراكندگي افراد ايل باصري در نقاط مختلف ايران تأكيد دارد. <br />پيش از اين گفته مي شد باصريها بيشتر در فارس ساكن هستند و در بقيه نقاط كشور چندان اثري از آنها نيست. <br />اما من ايل باصري را در استانهاي اصفهان، قم، مركزي، تهران و سمنان، خراسان، يزد و كرمان نيز يافتم. <br />از دلايل مهاجرت گروه زيادي از ايل باصري به نقاط مختلف كشور اختلافهاي ايلي، اعمال سياستهاي خاص حكومتها و مشكلات طبيعي است. <br />ايل باصري به دو شاخه مهم «ويسي» و «علي ميرزايي» تقسيم شده است و هرچند كه در گذر زمان اين تقسيم بندي دستخوش برخي تحولات و دگرگونيها شده است اما چارچوب و اساس كلي همان است. <br />اين تحقيق با استناد به مدارك معتبر به بررسي مبارزات عشاير باصري در مقابله با استعمار و عوامل مستبد داخلي پرداخته است و به اسامي شيرزنان زياد اشاره دارد كه با پذيرش انواع خطرها به استقبال حوادث مختلف شتافته اند و همدوش با مردان در برابر دشمن به خلق حماسه پرداخته اند. طبق سندي قبل از سال «۱۳۲۰» شمسي فرماندهي ارتش دستور داد از اشتغال زنان عشايري به فعاليتهايي چون قاليبافي، پشم ريسي، شباني ممانعت شود. <br />ارتش رضاخاني بر اين باور بود كه به دليل اشتغال زنان عشايري در فعاليتهاي توليدي و رتق و فتق امور خانوار و فراغت و فرصت، مرد ايل به شورش و عصيان در برابر دولت برمي خيزد. در بررسي ساختار اجتماعي و خانوادگي ايل باصري، محمدي كلانتر را در رأس هرم قدرت نظام ايليايي معرفي مي كند كه بسياري از فعاليتها و كارها با نظر او است و ديگران تمكين در برابر او را وظيفه مي پندارند. <br />شيراز ـ زهرا خان فزا<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-113578717700569765?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1134851202752736862005-12-17T12:24:00.000-08:002005-12-28T08:26:57.230-08:00<p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong>A well-respected tribal leader, Mohammad Reza Baharlou was murdered.</strong> </FONT><br /><br /><strong>The Baharlou tribe is based in the city of Darab, some three hours outside of Shiraz. On hearing of the tribal leader's death, the whole city of Darab went into mourning, family members told the younger Baharlou.</strong><br /><br /><strong>VOA Producer's father murdered in Iran (Serial 5202)</strong><br /><br />A well-respected tribal leader, whose son produces in Washington the Voice of America's Farsi-language television broadcasts into Iran, was murdered last month by unknown assailants, who broke into his house, tied him up, and staged a burglary.<br /><br />The family learned of the murder on Oct. 22, several days after it occurred.<br /><br />80-year old Mohammad Reza Baharlou was in his home in Shiraz with a cleaning woman, who apparently let the burglars in the front door, on the day he was killed. "This happened in broad daylight, at 11 AM," said Ahmad Reza Baharlou, a Voice of America television producer. "Those who murdered him had inside information, and knew how to get into the house. My father never suspected a thing."<br /><br />The elder Baharlou was a sportsman and was in such good shape "we couldn't keep up with him," his son said. "It's hard to imagine anyone wanting to kill him, he was so well-liked. I just can't see the motivation."<br /><br /><strong>The Baharlou tribe is based in the city of Darab, some three hours outside of Shiraz. On hearing of the tribal leader's death, the whole city of Darab went into mourning, family members told the younger Baharlou.</strong><br /><br />Opposition leader Manoucher Ganji, who heads the Flag of Freedom Organization which ran opposition broadcasts into Iran for more than 10 years, called the murder an act of intimidation by the regime. "This was a political assassination," Ganji said. "It was a clear effort to intimidate Mr. Baharlou, who has interviewed the son of General Rezai on his television program." Ahmad Rezai, the former Pasdaran commander's 22-year old son, defected to the United States earlier this year, but recently has disappeared (see separate story below).<br /><br />Baharlou said he was less convinced that his father's murder was a political act. "I cannot believe this. I've been doing the show for two years. They knew they could not pressure my father in this way. Our family is too influential. In our part of the world, they wouldn't dare to do this. I hope there is no connection."<br /><br />Asked if he felt intimidated by the murder, Baharlou said no. "I will do my show tomorrow," he said. "I knew he wanted me to do it, and I will do it."<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-113485120275273686?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1134600335078250222005-12-14T14:45:00.000-08:002005-12-28T08:32:08.290-08:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%8A%D9%86%D8%A7%D9%84%D9%91%D9%88">اینانلو: ایل ترک که در نواحی آذربایجان و فارس زندگی می کنند</a></strong></FONT><br />از ویکی‌پدیا، دایرةالمعارف آزاد.<br />Jump to: navigation, search<br /><br />صاحب فارسنامه ناصری درمورد پیشینه‌ی تاریخی آنان می‌نویسد که اصل این اینانلو از «ترکستان است که در زمان سلاطین مغول بفارس آمده توقف نموده‌اند و در بیشتر اوقات چندین هزار نفر لشگر سواره و پیاده ازاین ایل در رکاب سلاطین خدمت نموده‌اند قشلاق این ایل یعنی جای زمستانه آنها بلوک حفر و داراب و فساست و ییلاق آنها بلوک رامجرد و مرودشت …. و این ایل به‌چندین تیره قسمت شده‌اند مانند:<br /><br />ابوالوردی، اسلام‌لو، افشار اوشاغی، امیرحاجی، ایران‌شاهی، بلاغی، بیات، چهارده‌چریک، چیان، رادبگلو، دهو، دیندارلو، رئیس‌بگلو، زرندقلی، سُرکلو، سکّز، قورت، قره‌قره، چغی‌لو، کرائی، گوک‌پر<br /><br />غلامحسین‌خان شاهسون سرتیپ توپخانه مبارکه ولدالصدق حسین‌خان شهاب‌الملک می‌گفت که در زمان شاه عباس که بعضی از ایلات شاهیسون شدند اجداد من با طایفه خود ازاین کوگ‌پر برخاسته شاهسون شدند یعنی شاه‌دوست؛ محمود بگلو، یا عزلو».<br /><br />آگاهیهای بیشتر دراین زمینه حاکی از آنست که پنجهزار خانوار از ایل اینانلو « از سنه 1295 زندگانی چادرنشینی را ترک گفته و به زراعت (پرداخته‌اند) و محل اقامت آنها بیشتر در مشرق و جنوبشرقی ایالت فارس است ….».<br /><br />[ویرایش]<br />منابع<br />کریم‌زاده، محمد. "شاهسون‌های فارس، پیشینه تاریخی شناخت شاهسون‌ها". دوره 12، ش 136 و 137 (بهمن و اسفند52): 75-78.<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-113460033507825022?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1131406941228664212005-11-07T15:41:00.000-08:002005-11-11T10:31:06.056-08:00<p style="text-align: center"><br /><FONT size=5><strong>نقشه تركهاى آذرى جنوب ايران </strong></FONT><br /><br /><br />mapa de los turcos de Azeri de Irán meridional, carte des Turcs d'Azeri de l'Iran méridional, Map of Azeri Turks of Southern Iran, programma dei Turchi di Azeri dell'Iran del sud, mapa de turks de Azeri de Irã do sul, Diagramm der Türken Azeri vom Südiran, Güney İran Azeri Türkleri Haritası, Cenubi İran Azeri Türkleri Xeritesi,<br /> جنوبى ايران آذرى توركلرى خريطه سى٫ خريطه الاتراك الآذريه فى الجنوب الايران٫ نقشه تركهاى آذرى جنوب ايران <br /><br />مراكز شهرى ترك نشين همچنين طوائف ترك كوچنده در اين نقشه نشان داده نشده اند<br />.بو خريطه ده تورك لرله مسكون شهرلر و كؤچرى تورك طايفالارى گؤرسه ديلمه ييبدير<br /><br /><a href="http://www.sharemation.com/mehranbahari2/qas.jpg" target="_blank"><img src="http://www.sharemation.com/hesen3/qas-.gif" width="250" height="340" align="center" border="1" alt="بخشى از تركهاى جنوب ايران"></a><a href="http://i3.photobucket.com/albums/y96/mehran/ebiverdi-2.jpg" target="_blank"><img src="http://i3.photobucket.com/albums/y96/mehran/ebiverdi-2.jpg" width="430" height="340" align="center" border="1" alt="بخشى از تركهاى جنوب ايران"></a><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-113140694122866421?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1124077868376824782005-08-14T20:49:00.000-07:002005-08-14T20:53:16.473-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong>دولت تركي اتابكان‌ فارس‌</strong></FONT><br /><br />يكي‌ از اين‌ دولت‌ها، اتابكان‌ سُلْغُري‌ فارس‌ بودند. سعد بن‌ زنگي‌ كه‌ ميانة‌ سال‌هاي ‌599 تا 623 فرمانروايي‌ فارس‌ را داشت‌، با سلطان‌ محمد خوارزمشاه‌ كنار آمد و دولت‌ خويش‌ را حفظ‌ كرد. وي‌ پس‌ از يك‌ دورة‌ طولاني‌ جنگ‌ و گريز براي ‌توسعة‌ حوزة‌ قلمرو خود، در سال‌هاي‌ پاياني‌ حكومتش‌ در آباداني‌ فارس‌ تلاش‌ فراواني‌ كرد و آثار با ارزشي‌ از خود برجاي‌ گذاشت‌. پس‌ از آن‌، فرزندش‌ ابوبكر كه‌ طي‌ سال‌هاي‌ 623 تا 658 قدرت‌ را در دست‌ داشت‌، با اميران‌ مغول‌ كه‌ از سوي ‌اوگتاي‌ قاآن‌ به‌ ايران‌ حمله‌ور شدند، كنار آمد. پس‌ از آن‌، با هولاگو نيز از سر تسليم‌ وارد شد و فارس‌ را از غارت‌ مغول‌ نگاه‌ داشت‌. دوران‌ اتابكي‌ ابوبكر، بهترين‌ دورة‌ حكومت‌ اين‌ سلسله‌ در فارس‌ است‌. سعدي‌، قصايد فراواني‌ در بارة‌ وي‌ سروده‌ و از او ستايش‌ زيادي‌ كرده‌ است‌. وي‌ در سال‌ 628 موفق‌ شد قلمرو حكومت‌ خود را تا سواحل‌ خليج‌ فارس‌، از حدود بصره‌ تا سواحل‌ هند، گسترش‌ دهد.<br /><br />فرزند وي‌ سعد، تنها دوازده‌ روز اتابكي‌ كرد. سپس‌ فرزند خردسال‌ او محمد را به‌ اتابكي‌ نشاندند كه‌ او نيز به‌ سال‌ 660 درگذشت‌. اين‌ بار محمد بن‌ سلغر هشت‌ ماه‌ حكومت‌ فارس‌ را بر عهده‌ گرفت‌. سپس‌ سلجوقشاه‌ بن‌ سلغر امير فارس‌ شد كه‌ تا سال‌ 662 امارت‌ اين‌ منطقه‌ داشت‌. جانشين‌ وي‌ زني‌ با نام‌ <strong>اَبَش‌ خاتون‌ </strong>بود كه‌ در عين‌اتابكي‌ به‌ همسري‌ منگو تيمور فرزند هولاگو درآمد و بدين‌ ترتيب‌، فارس‌ به‌ طور مستقيم‌ زير سلطة‌ مغولان‌ درآمد.<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-112407786837682478?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com1tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1124077749983056312005-08-14T20:45:00.000-07:002005-08-14T20:54:18.026-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong>دولت تركي اينْجُويان‌ در فارس‌</strong></FONT><br /><br />يكي‌ از دولت‌هاي‌ مستعجل‌، اما مشهور اين‌ دورة‌ فارس‌، دولت‌ اينجويان‌ بود. حاكم‌ فارس‌ در دورة‌ ابوسعيد، زني‌ با نام‌ <strong>كردوجين</strong>‌ بود كه‌ همسر سَيُورغَتْمِش‌ ـ از اميران‌ دولت تركي قراختائي‌ كرمان‌ ـ بود و بعدها به‌ ازدواج‌ اميرچوپان‌ درآمد. پسر وي ‌قطب‌الدين‌ شاه‌ نيز حكومت‌ كرمان‌ را داشت‌ كه‌ دخترش‌ قُتْلُغ‌ تركان‌ به‌ عقد مبارزالدين‌ محمد، بنيان‌گذار سلسلة‌ تركي مظفري‌ درآمد.<br /><br />در دورة‌ حكومت‌ كردوجين‌، فردي‌ با نام‌ شرف‌الدين‌ محمود، به‌ عنوان‌ مسؤول‌ املاك‌ خاصة‌ ايلخاني‌ كه‌ در اصطلاح‌ املاك‌ اينجو ناميده‌ مي‌شد، به‌ فارس‌ آمد. وي‌ به ‌زودي‌ بر فارس‌ و اصفهان‌ تسلط‌ يافت‌ و پس‌ از درگذشت‌ كردوجين‌، تلاش‌ كرد تا به‌ طور مستقل‌ بر اين‌ ديار حكومت‌ كند. ابوسعيد در سال‌ 734 فرمان‌ عزل‌ او را صادر كرد، اما وي‌ سر به‌ شورش‌ برداشت‌ تا آن‌ كه‌ دستگير و در اصفهان‌ زنداني‌ شد. پس‌ از مدتي‌ با وساطت‌ وزيرِ ابوسعيد، غياث‌الدين‌ ـ فرزند رشيدالدين‌ فضل‌الله‌ ـآزاد گرديد. باز هم‌ با وساطت‌ وزير، فرزند شرف‌الدين‌ محمود، يعني‌ جلال‌الدين ‌مسعود از طرف‌ ابوسعيد به‌ عنوان‌ دستيار امير شيخ‌ حسن‌ چوپاني‌ به‌ روم‌ رفت‌ تا در خدمت‌ او باشد.<br /><br />پس‌ از مرگ‌ ابوسعيد، شرف‌الدين‌ محمود طي‌ درگيري‌هايي‌ كه‌ بر سر جانشيني‌ ابوسعيد رخ‌ داد، كشته‌ شد. پس‌ از آن‌ بود كه‌ امير پيرحسين‌ به‌ همراه‌ جلال‌الدين‌ مسعود به‌ فارس‌ آمدند. سلطان‌ شاه‌ فرزند ديگر شرف‌الدين‌ محمود وزارت ‌پيرحسين‌ را داشت‌ كه‌ به‌ دست‌ وي‌ كشته‌ شد. در اين‌ وقت‌ جلال‌الدين‌ مسعود نزد شيخ‌ حسن‌ جلايري‌ به‌ بغداد رفت‌ و او را براي‌ تصرف‌ فارس‌ تحريك‌ كرد. پيرحسين‌ حكومت‌ اصفهان‌ را به‌ فرزند ديگر شرف‌الدين‌ محمود، يعني‌ شاه‌ شيخ‌ابواسحاق داد. اين‌ امير كه‌ در ميان‌ اينجويان‌، دولتي‌ نسبتا طولاني‌ دارد، توانست‌ شيراز را ازدست‌ امير پيرحسين‌ گرفته‌ و براي‌ مدتي‌ دولت‌ اينجويان‌ را سرپا نگاه‌ دارد.<br /><br />مهم‌ترين‌ رقيب‌ او مبارزالدين‌ محمد مظفري‌ بود كه‌ در يزد استقرار داشت‌ و با وصلتي‌ كه‌ با قراختائيان‌ كرمان‌ كرده‌ بود، به‌ موقعيتي‌ دست‌ يافته‌، پس‌ از دعوتي‌ كه‌ از پيرحسين‌ براي‌ آمدن‌ به‌ فارس‌ داشت‌، در صدد تصرف‌ اين‌ ديار برآمد. وي‌ در سال ‌754 توانست‌ شيراز را تصرف‌ كند. شيخ‌ ابواسحاق كه‌ گريخته‌ بود، در سال‌ 758 به‌ دست‌ وي‌ اسير و كشته‌ شد و به‌ اين‌ ترتيب‌ دولت‌ اينجويان‌ پايان‌ يافت‌.<br /><br />شهرت‌ شاه‌ شيخ‌ ابواسحاق در تاريخ‌ ايران‌ (فارسستان)، به‌ دليل‌ تعلق‌ خاطري‌ است‌ كه‌ حافظ‌ شاعر برجستة‌ ايراني‌ به‌ وي‌ داشته‌ و اشعار زيادي‌ در ستايش‌ او گفته‌ است‌. شعر معروف‌ وي‌ در بارة‌ دولت‌ كوتاه‌، اما پرثمر شاه‌ شيخ‌ ابواسحاق چنين‌ است‌:<br /><br />راستي‌ خاتم‌ فيروزة‌ بواسحاقي‌خوش‌ درخشيد ولي‌ دولت‌ مستعجل‌ بود<br /><br />همين‌ طور عبيد زاكاني‌ اشعار فراواني‌ در ستايش‌ او سروده‌ كه‌ در كلياتش‌ آمده‌است‌.<br /><br />مادر شيخ‌ ابواسحاق اينجو، <strong>تاشي‌ خاتون</strong>‌، زني‌ معتقد و مؤمنه‌ بوده‌ و هموست ‌كه‌ قرية‌ مِيْمَنْد را وقف‌ مزار سيد احمد فرزند موسي‌ بن‌ جعفر عليه‌السلام‌ معروف‌ به‌ شاه‌چراغ‌ كرده‌ و خود نيز در جوار آن‌ به‌ خاك‌ سپرده‌ شده‌ است‌.<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-112407774998305631?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1124059125172884572005-08-14T15:38:00.000-07:002005-08-14T20:58:45.000-07:00<p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://www.iranica.com/articles/ot_grp5/ot_khamsa_20040319.html">KHAMSA</a></strong></FONT><br /><br />A tribal confederacy in Fars province. As Vladimir Minorsky pointed out, the leadership of a tribal confederacy is "either taken by the dominant family of one of the clans, or may be supplied by some enterprising group coming from outside" (Minorsky, p. 391). The Khamsa tribal confederacy is a typical case of the latter. <br /><br />In the 19th century, the Qashqai (Qashqai) tribal confederacy was so powerful that, at times, it was able to defy the authority of the central government. The Qashqai also represented a constant threat to law and order by their widespread raids in southern Fars. Moreover, one of their chief sources of revenue was the imposition of tolls on passing caravans, especially along the Shiraz-Bushehr road, which was a vital artery of trade with the outside world. These raids and tolls (which included the rahdari, a kind of protection racket, and the olufa, the traditional levy for fodder) were a perpetual irritant to British and Persian merchants. Thus, the Persian government was under unrelenting pressure from the British consuls in Shiraz, as well as by Shirazi merchants, to provide a solution to the problem. <br /><br />In 1861/62, the governor-general of Fars, SoltÂan-Morad Mirza, tried to curb the power of the Qashqai by founding a rival tribal confederacy in Fars. Five large tribes which had been loosely associated with the Qashqai tribal confederacy and which raided less important routes, were grouped together in a confederacy called Ilat-e Khamsa, or Five Tribes (khamsa meaning "five" in Arabic). They were then made wards of the Qawami, the richest merchant family in Shiraz, whose heads were the hereditary kalantars (mayors) of Shiraz and bore the title of Qawam-al-Molk. Therefore, the creation of the new confederacy also substantially increased the strength of the Shirazi merchants. The first hakem (chief) of the Khamsa tribal confederacy was Mirza Ali-Mohammad Khan, a grandson of the famous statesman Hajji Ebrahim Khan Etemad-al-Dowla (q.v.). He was also made governor of Darab (Fasai, I, p 320; II, pp. 47, 51, 201). <br /><br />The five Khamsa tribes were the Baharlu, Aynallu, Baseri, Nafar, and Arab tribes. The ethnic origins and the census figures for 1932 for each tribe (Kayhan, II, p. 86-87) are as follows: The Baharlu (q.v.; Turkic; some 8,000 families); the Aynallu, or Inanlu (Turkic; some 5,000 families); The Baseri (q.v.; mixed Persian, Turkic, and Arabic; some 3,000 families); The Nafar (Turkic; some 3,500 families); The Arab tribe (SEE ARAB IV. ARAB TRIBES OF IRAN, and as the name suggests, of Arabic origin; some 13,000 families). <br /><br />Unlike the Qashqai ilkHanis, who generally lived with their tribes and wielded absolute power, the Qawami were sophisticated urbanites from Shiraz, who usually contented themselves with making an annual tour of their realm for the purposes of inspection and punishment (for a description of such a tour, see Norden, pp. 155-57). Otherwise, they ruled indirectly, the allegiance of the tribal chieftains being encouraged by gifts of arms and protection against the encroachments of the provincial governors and other officials of the central government. Thus, as Fredrik Barth noted, "the confederacy seems to have been without any specific administrative apparatus" (p. 88). This system made it nearly impossible for the Qawami to impose any kind of discipline upon their tribal warriors, who continued their widespread depredations. Nonetheless, the acquisition of a tribal army by the Qawami did much to change the balance of powers in Fars province. <br /><br />From the point of view of the central government, creating the Khamsa tribal confederacy paid off handsomely, for, during the following century, the two rival confederacies were to be locked in a continuous and mutually debilitating struggle for supremacy in Fars, which had the salutary effect of preventing the Qashqai from unifying all the tribes in the province and establishing a stranglehold on Shiraz. But it did little to alleviate brigandage and extortion on the vital Shiraz-Bushehr road. <br /><br />Because the Qawami's business interests coincided with those of Great Britain, the Khamsa tribal confederacy generally supported British aims in southern Persia. When the Persian Revolution of 1906-1911 started, the official anjoman, or revolutionary committee (SEE ANJOMAN I.) in Shiraz, which was dominated by religious elements, turned against the Qawami because the latter were too closely identified with the old regime and were regarded as stooges of the British. Taking advantage of this situation, Sowlat-al-Dowla, the Qashqai ilkHani, threw in his lot with the revolutionary forces. He thus gained a valuable political foothold in the provincial capital, the traditional Qawami stronghold, and, several times, his tribesmen marched into the city, where the populace gave them an ovation. In March 1908, the whole province was thrown into turmoil by the assassination of Mohammad-Rezµa Khan Qawam-al-Molk, the Qawami leader, and by an attempt on the life of his eldest son, Habib-Allah Khan (Oberling, 1974, pp. 77-81). <br /><br />During the period of the Second Majles (Parliament, November 1909 to December 1911), the turbulence in Fars became even more intense, and the Qawami, with their poorly trained town militia and ragtag nomadic army, barely held their own against repeated Qashqai onslaughts. In August 1910, the Qawami leader, Habib-Allah Khan Qawam-al-Molk, was appointed acting governor-general of Fars. But he was not able to prevent Sowlat-al-Dowla from inciting a major riot in Shiraz in October of that year. The central government then decided to appoint Hosayn-Ali Khan Nezam-al-SaltÂana as governor-general of Fars because, as a man "with large interests in South-West Persia... it was hoped [that he] would be able to keep the balance between the contending factions" (Wilson, p. 27). However, it soon became obvious that he strongly favored Sowlat-al-Dowla, and, as soon as he reached Shiraz in January 1911, he became embroiled in a fierce controversy with the Qawami. <br /><br />In April 1911, Nezam-al-SaltÂana arrested Habib-Allah Khan, his brother, Nasr-al-Dowla, and several other relatives. In May, after having been dissuaded by the central government from executing the Qawami leaders, Nezam-al-SaltÂana sent them into exile. But their caravan was attacked by Qashqai forces near Khana Zenian, on the road to Bushehr. In the ensuing struggle, Nasr-al-Dowla was slain. Eluding his would-be assassins, Habib-Allah Khan returned to Shiraz. There, he sought refuge in the British consulate and pleaded with the British to help him regain the upper hand in the province, and the British who, by then, were convinced that the defeat of the Qawami would usher in a period of unparalleled chaos in southern Persia, reluctantly obliged (in spite of the fact that, according to the Anglo-Russian Convention of 1907 (q.v.), Shiraz was in the neutral zone). In July 1911, they gave Habib-Allah Khan a substantial sum of money with which to raise and arm a new force. They also threatened the Qashqai with direct military intervention if they did not withdraw from Shiraz. Finally, they were instrumental in setting up the Swedish-officered Gendarmerie (q.v.) to police the Shiraz-Bushehr road and other important arteries of trade (Oberling, 1970, pp. 50-79). <br />The rivalry between the Qawami and the Qashqai was further exacerbated by their choosing opposite sides in World War I. The British needed security in Fars to protect their oilfields in Khuzistan (Khuzestan) and the approaches to Mesopotamia, where an invading British force was marching up the Tigris. Therefore, they did everything in their power to back the Qawami. In fall 1915, they even succeeded in convincing the Persian government once more to appoint Habib-Allah Khan as acting governor-general of Fars. On the other hand, the Germans wanted to sow disorder in the province so as to threaten the British oilfields and pave the way for a possible Turkish invasion of Persia. Accordingly, they sent one of their ablest agents provocateurs, Wilhelm Wassmuss, to Shiraz to entice pro-German officers of the Gendarmerie and other dissident elements to revolt against the British. In November 1915, the Germans staged a coup in Shiraz, in the course of which the British consul and eleven other British subjects were taken into captivity. <br /><br />However, Wassmuss's triumph was ephemeral, for his support came mostly from the coastal tribes of Dashtestan and Tangestan, which were too far from Shiraz to be of much assistance. Moreover, the insurgents had carelessly allowed Habib-Allah Khan to escape to Bushehr, where he had found a safe haven at the British consulate. In February 1916, the Qawami leader set out for Shiraz with a large, British-supplied private army. Although he was killed in a hunting accident on the way, Ebrahim Khan, his son and successor as Qawam-al-Molk and hakem of the Khamsa tribal confederacy, recaptured Shiraz. Ebrahim Khan was then appointed acting governor-general of the province, and a new, British-officered Persian force, the South Persia Rifles, was organized to prevent another German coup. <br />After that, Wassmuss directed most of his energies to forming an alliance with the Qashqai and other tribes in central Fars. Sowlat-al-Dowla was particularly susceptible to his appeal, for he still bore a grudge against the British for their support of the Qawami in 1911 and viewed the formation of the South Persia Rifles as a British scheme to solidify the power of the Qawami. But, by the time that he finally decided to take action in spring 1918, the war was nearly over and British forces in southern Persia were at the peak of their strength. As a consequence, his tribal army was utterly defeated (Sykes, II, pp. 499-517). <br />By the end of the war, the Qawami had become the dominant political force in Fars province. But, owing to their symbiotic relationship with the British, they were widely perceived as having betrayed the Persian nation, a sentiment which expressed in Abu'l-Fazµl Qasemi's highly polemical work TarikH-e siyah ya hokumat-e kHanvadaha dar Iran (I, pp. 28-33). <br /><br />At first, Ebrahim Khan got along well with Rezµa Shah Pahlavi (r. 1925-1941). When Norden visited Fars in 1927, he was told that the Qawami leader "was the only overlord in Persia permitted to keep his rifles when the great order for disarmament was issued," and that he was "a close friend of Rezµa's" (pp. 153-54). But, shortly thereafter, he incurred the wrath of the sovereign, for the Khamsa tribes, in particular the Baharlu and Arab tribes, played a major role in the tribal rebellion of 1929-30 (see Oberling, 1974, pp. 160, 163, 166-67; Bayat, pp. 52-56, 71, 85-89). As a result, Ebrahim Khan was forced to reside permanently in Tehran, where he was a member of the Majles, and, in 1932, his ancestral domains in Shiraz were confiscated by the central government. The Khamsa tribes were violently repressed and their insurgent leaders put in chains. Additional hardship was inflicted upon the tribesmen when their migration routes were cut. When Oliver Garrod visited Fars in 1945, he observed that the Baharlu had "sadly degenerated from the effects of malaria and the diseases bred in the cumulative filth of their settlements," and that many clans of the Arab tribe were "in a miserable plight, having been reduced to a state of beggary and petty robbery" (p. 44). <br /><br />Unlike the Qashqai, who, under the enlightened leadership of Sowlat-al-Dowla's four sons, were thoroughly revitalized after World War II, the Khamsa tribes never regained their former level of prosperity. When I interviewed Ebrahim Khan in 1957, he told me that his tribes had shrunk to a mere 10,000 to 12,000 families. <br /><br /><strong>Selected Bibliography:</strong> <br />Iraj Afshar-Sistani, Ilha, ±adorneshinan wa tÂawayef-e ashayeri-e Iran, Tehran, 1987, pp. 669-74. <br />Mehdi Bamdad, Rejal-e Iran, I, pp. 28ff. <br />Fredrik Barth, Nomads of South Persia: The Basseri of the Khamseh Confederacy, Oslo, 1961. Kava Bayat, ˆuresh-e ashayeri-e Fars 1307-1309 h.sh., Tehran, 1987. <br />Lois Beck, The Qashqai of Iran, New Haven, 1986. <br />Gustave Demorgny, "les re‚formes administratives en Perse: les tribus du Fars," RMM 22, March 1913, pp. 85-150. <br />Hasan Fasai, Fars-nama-ye naseri, 2 vols. in 1,Tehran, 1895-96; repr. Tehran, n.d. <br />Oliver Garrod, "The Nomadic Tribes of Persia To-Day," Journal of the Royal Central Asian Society 33, 1946, pp. 32-46. <br />Masud Kayhan, Jografia-e mofassal-e Iran, 2 vols., Tehran, 1932-33. <br />Komisiun-e melli-e Yunesko (UNESCO) dar Iran, Iranshahr, Tehran, 1963-65, Vol. I, pp. 150-55. <br />Vladimir Minorsky, "The Clan of the Qara-Qoyunlu Rulers," in Osman Turan, ed., Fuad Köprülü Armag¡ani, Istanbul, 1953, pp. 391-95. <br />Hermann Norden, Under Persian Skies, London, 1928. <br />Pierre Oberling, "British Tribal Policy in Southern Persia 1906-1911," Journal of Asian History IV, no. 1, 1970, pp. 50-79. <br />Idem, The Qashqai Nomads of Fars, The Hague, 1974. <br />Abu al-Fazl Qasemi, TarikH-e siyah ya hokumat-e kHanvadaha dar Iran, Tehran, n.d. <br />Christopher Sykes, Wassmuss, "the German Lawrence," London, 1936. <br />Sir Percy Sykes, A History of Persia, 3rd ed., 2 vols., London, 1951. <br />Sir Arnold Talbot Wilson, Report on Fars, Simla, 1916. <br /><br />(PIERRE OBERLING) <br />March 19, 2004<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-112405912517288457?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1124057972789172282005-08-14T15:19:00.000-07:002005-08-14T20:59:20.780-07:00<p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://www.iranica.com/articles/sup/Karai.html">KARAI (QARAI, QARA TATAR): A Turkic-speaking tribe of Azerbaijan, Khurasan, Kerman and Fars.</a></strong></FONT><br /><p style="text-align: justify"><br />A Turkic-speaking tribe of Azerbaijan, Khurasan, Kerman and Fars. As Vladimir Minorsky wrote, "The name of the Karai may in fact be connected with that of the famous Mongol tribe, the Kereit, who, because of their Christian Nestorian faith, were imagined to be the good people of Prester John" (personal communication). But the name could also be connected with that of other ethnic groups in Central Asia (see Ne‚meth, pp. 264-68).<br /> <br />Sir John Malcolm claimed that the Karai of Persia "had come from Tartary with Timur," who "had settled part of them in Turkey and part in Khorassan." After the death of Timur (807/1405), "they had dispersed," and Nader Shah (r. 1736-1747), "having desired to reassemble them," brought them together in Khurasan (p. 147). Although we do not know whether or not Timur brought the Karai to the Middle East, the rest of Malcolm's assertion seems to be substantially true. <br /><br />There seems to have been Karai on both sides of the Aras river in Azerbaijan, at least for a century before 1148/1735. Adam Olearius, who traveled in Azerbaijan in 1638, mentions a tribe by the name of Karai on his list of the tribes of Mogan (p. 28). In his Tarikh-e jahan-gosha, Mohammad-Mahdi mentions two khans of Ganja, Fath-Karai and Eslam-Karai, who are said to have facilitated the surrender of that city to Nader Shah in 1148/1735 (pp. 216-221). There are also two villages by the name of Karai in western Persian Azerbaijan, one in the shahrestan (county) of Orumiya and the other in the shahrestan of Mahabad (Razmara, p. 350). But, after 1148/1735, nothing further is heard about the Karai of Azerbaijan. Therefore, one is tempted to believe that they were moved to Khurasan, like so many other tribes of Azerbaijan and Kurdistan, during that period. <br /><br />The Karai of Khurasan began to play an important role in the province when, in 1162/1749, their leader, Amir Khan, was put in charge of Mashhad by the Afghan ruler Ahámad Khan Dorrani (q.v.; Yate, p. 53). But they reached the zenith of their power and influence under the leadership of Esháaq Khan Karai at the beginning of the 19th century. Son of a mere servant of Najaf-¿Ali Khan, the paramount chief of the Karai tribe, he started his climb to power by illicitly building a fort in the small town of Torbat-e Haydari. Then, after Najaf-¿Ali Khan's murder, Esháaq Khan married his daughter and assumed the leadership of the tribe. By the end of the 18th century, Torbat-e Haydari was the thriving capital of a large Karai principality stretching from the gates of Mashhad to Khaf, which Esháaq Khan ruled as a kind of enlightened monarch (Malcolm, pp. 146-50; Yate, pp. 52-56; Curzon, p. 203; Sykes, pp. 291, 314-15). In 1209/1795, Esháaq Khan submitted to Aga Moháammad Khan Qajar (q.v.; Pakravan, pp. 197-98). But, under the more relaxed rule of Fath-Ali Shah (q.v.; 1211-1249/1797-1834), he achieved almost total independence from the central government. In 1227/1813, he took advantage of a rising tide of resentment against Qajar rule in Khurasan to seize Mashhad, along with the Hazaras and other discontented tribes, and to imprison the governor-general of the province, the Qajar prince Moháammad-Wali Mirza, in his own palace. However, soon thereafter, Eshaq Khan's tribal coalition began to unravel. He went to Tehran to plead his case, but to no avail, and, in 1230/1816, both he and a son, Hasan-Ali Khan, were strangled in Mashhad (Sepehr, p. 164; Fraser, pp. 25-29; Bellew, pp. 350-51). <br /><br />Eshaq Khan was succeeded as paramount chief of the Karai tribe by another son, Moháammad Khan. In 1244/1829, he too took possession of Mashhad, and, although he was finally defeated by another son of Fath-Ali Shah, Ahmad-Ali Mirza, he nonetheless "retained a sort of semi-independent existence, and never thoroughly acknowledged the authority of the Kajars" (Yate, p. 53; Sepehr, p. 247). But during the second half of the 19th century, the Karai chiefs lost much of their power and wealth, and Torbat-e Haydari its luster. When J.-P. Ferrier visited the area in 1260/1845, the town and it surroundings were still prosperous (p. 265). But, by the time George N. Curzon came in 1306/1889, the whole region had been "terribly decimated both by Turkmen ravages and by the great famine" (p. 203), and Yate, who passed by in 1310/1893, wrote that Torbat-e Haydari "presents a very tumble-down appearance," the walls "now broken in all directions" (p. 54). For population estimates of the Karai of Khurasan, see M. L. Shiel (p. 400), H. Field (p. 253), and S. I. Bruk (p. 32). However, owing to the fact that, already in the 19th century, the tribe had become largely sedentary, such figures are highly conjectural. <br /><br />There are also Karai in Kerman province. In 1957, they comprised some 420 households. Their summer quarter stretched from the Khana Sorkòi mountain pass, on the Kerman-Saidabad (Sirjan) road, down to the neighborhood of Balvard. Their winter quarters were in the ¿Ayn-al-Bagal region, across the salt lake from Saidabad. Their tiras (clans) were: Tela Begi, Kurki, Abbasi, Beglari, Haydari and Yar-Ahmadi. The village of Tangu was their headquarters (Oberling, pp. 100-105). <br /><br />Finally, there are several groups of Karai in Fars. There are clans by that name in the Amala tribe of the Qashqai tribal confederacy, in the Eynally (Inanlu) and Arab Jabbara tribes of the Khamsa tribal confederacy, and in the Bakesh tribe of the Mamasani tribal confederacy. Some Karai have also settled down in the dehestan of Sar Ùahan, near Bavanat, and in the dehestan of Abada Tashk, near Neyriz. According to the Iranian Army Files (1956), the Karai of Kerman and Fars were moved there from Khurasan during Safavid times (Oberling, pp. 101-102). <br /><br /><strong>Bibliography:</strong><br /><br />H. W. Bellew, From the Indus to the Tigris, London, 1874.<br />S. I. Bruk, Naselenie Perednei AzI, Moscow, 1960. <br />G. N. Curzon, Persia and the Persian Question, London, 1892, <br />I. J.-P. Ferrier, Voyage en Perse, dans l'Afghanistan, le Beloutchistan et le Turkestan, Paris, 1860. <br />H. Field, Contributions to the Anthropology of Iran, Chicago, 1939. <br />J. B. Fraser, Narrative of a Journey into Khorasan in the Years 1821 and 1822, London, 1825. <br />J. Malcolm, The History of Persia, London, 1829, <br />I. Mohammad-Mahdi, Tarikh-e Jahan-gosha, tr. W. Jones as Histoire de Nader Chah, London, 1770. <br />G. Nemeth, A Hongfoglalo‚ Magyarsag Kialakula‚sa, Budapest, 1930. <br />P. Oberling, The Turkic Peoples of Southern Iran, Cleveland, 1960. <br />Adam Olearius, Voyage en Moscovie, Tartarie et Perse, Paris, 1659. <br />E. Pakravan, Agha Mohammad Ghadjar, Tehran, 1953. <br />H. A. Razmara, Farhang-e joghrafia Iran IV, Tehran, 1951. <br />Mirza Mohammad Sepehr, Nasekh al-tawarikh, Tehran, 1958-59, <br />I. M. L. Sheil, Glimpses of Life and Manners in Persia, London, 1856. <br />P. M. Sykes, A History of Persia, London, 1951, <br />I. C. E. Yate, Khurasan and Sistan, London, 1900. <br /><br />(P. Oberling)<div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-112405797278917228?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1123534419022726982005-08-08T13:51:00.000-07:002005-08-08T13:55:43.696-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong>ايلات ترك در شهرستان سپيدان</strong></FONT><br /><br /><strong>شهرستان سپيدان</strong> <br />موقعيت اجتماعي شهرستان كازرون اين شهرستان از شمال و شمال شرقي به ممسني و از شمال شرقي و مشرق به شيراز و از جنوب و جنوب غربي به شهرستان برازجان (استان بوشهر) و از جنوب شرقي به شهرستان فيروزآباد محدود مي باشد.<br /><br />دين مردم اين شهرستان بطور كلي اسلام بوده و از قديم الايام مذهب شيعه را برگزيده اند از لحاظ گويشي زبان رايج فارسي با گويش محلي كازروني بوده و بدليل سكونت اقوام مختلف در مناطق روستائي و عشايري به زبانهاي<strong> تركي</strong> و لري و عربي هم سخن مي گويند<br /><br /> <strong>عشاير كوچ رو</strong><br /> شهرستان سپيدان يكي از شهرستانهاي استان فارس مي باشد كه در شمال غربي اين استان قرار دارد. شهرستان سپيدان بويژه بخش مركزي بواسطه داشتن مراتع خوب و غني همه ساله پذيراي گروهي از عشاير كوچ كننده مي باشدكه از اواسط ارديبهشت ماه هر سال وارد مناطق اين شهرستان شده و با توجه به وضعيت مراتع و اوضاع جوي حدوداً تا اواسط شهريور يا مهرماه در محل مستقر و پس از آن به مناطق قشلاقي خود در شهرستانهاي : ممسني ، كازرون ، فيروزآباد باز مي گردند. <br /><br />اين عشاير طوايفي از دو ايل مهم جنوب كشور ايلات قشقائي و ممسني مي باشند. <br /><br /><strong>ايل قشقايي به زبان تركي تكلم مي نمايند از طوايف : دره شوري، كشكولي(بزرگ و كوچك) شش بلوكي ، فارسيمدان ، عمله تشكيل شده است</strong>. <br /><br />ايل ممسني : از نژاد لر مي باشند و از طوايف : بكش (اين طائفه ترك تبار استּ وبلاگ فارس-تورك)، جاويد ، دشمن زياري و رستم تشكيل گرديده است. <br /><br />هر دو ايل پيرو دين مبين اسلام و داراي مذهب جعفري هستند، شغل اصلي آنها دامداري و از علوفه مراتع جهت تعليف دامهاي خود استفاده مي نمايند.<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-112353441902272698?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1123534223568017502005-08-08T13:48:00.000-07:002005-08-08T13:56:24.936-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong>ايلات ترك در شهرستان داراب: ايناللو و بهارلو</strong></FONT><br /><br />در فارس عشاير غيور حضوری جدی دارند و تعداد آنها در مقايسه با ديگر استانها بيشترين می باشد. اقوام <strong>ترک زبان، </strong>لر و عرب جزء همين عشاير هستند. لرها بيشتر در استانهای شمالی فارس خصوصا نورآباد، سپيدان و اقليد محدود می شود. و ترکها بيشتر در فيروزآباد و داراب ساکن هستند.<br /><br /><strong>ايلات و عشاير داراب</strong><br /> <br /><strong>ايلات:</strong><br />در گذشته ی نه چندان دور در گوشه و کنار شهرستان داراب چادرهايی برپا می شد که به کوچ نشينان تعلق داشت. آنها در مناطقی اطراف روستاها و يا در کنار شهر چادرمی زدند و کارشان فروش داس و ابزار کشاورزی و همچنين محصولات دامی بود. امروزه به دليل سياست خوب دولت در يکجانشينی عشاير- که رضا خان پهلوی آن را آغاز کرد - کمتر آنها را می بينيم و اکنون آنها در شهرها و روستاها ساکن شده اند و زندگی بهتری نسبت به گذشته دارند و زندگی در شرايطی جديد را تجربه می کنند. مردم به آنها کولو يا همان کولی می گفتند. آنها انسانهای زحمت کشی بودند اما خيلی کمتر از کارشان پول درمی آوردند و امکان تحصيل برايشان فراهم نبود اما امروزه با سکونت در شهر و روستاها از اين نعمت هم استفاده ميکنند.<br /><br /><strong>از روزگاران کهن دو ايل بزرگ در شهرستان داراب وجود داشته است که هر دو از نژاد ترک می باشد. اين دو ايل عبارتند از:<br />۱- ايل اينالو<br />۲- ايل بهارلو<br /><br />هم اکنون بيشتر اين کوچنشينان در داراب و روستاهای اطراف آن ساکن شده اند و زبان گفتاری آنها شباهت زيادی با ترکی ندارد و مانند بقيه ی ترکهای استان فارس تقريبا به زبان فارسی سخن می گويند.</strong><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-112353422356801750?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1123528364645251132005-08-08T12:09:00.000-07:002005-08-08T12:12:44.653-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://iichs.org/new_namayeshgah/zanan/zanan2/shacheragh.htm">دولتزن ترك: تاشي خاتون اينجويي</a></strong></FONT><br /><br />معرفي بناهاي تاريخي مربوط به زنان<br /> <br /> تاشي خاتون (طاشي خاتون)، باني آستانه شاهچراغ (ع) همسر امير جلالالدين مسعود شاه اينجو. وي از زنان خيّر و نيكوكار شيراز در قرن هشتم هجري بود. او با علماء و شعراي فارس در ارتباط بود و از ايشان نيز حمايت ميكرد. بناي مقبره امامزاده احمد بن موسي بن جعفر (ع) مشهور به شاهچراغ، كه به مرور ايام در حال تخريب بود، بنا به دستور و حمايت او، مرمت شده، قبه اي هم بر آن ساخت كه همچنان باقي است. <br /><br />وي همچنين مدرسه اي در جنب بقعه ايجاد نمود و در آن از عده اي از علماء و عرفا دعوت نمود كه به تدريس و بحث و فحص مشغول باشند. تاشي خاتون چندين قريه در ميمند فارس را براي مخارج مدرسه وقف نموده كه از درآمد آنها از مسافرين و زوار نيز پذيرايي ميشد. تاشي خاتون در سال 750ق وفات يافت و بنا به وصيت خود در بقعه اي مجاور شاهچراغ دفن شد كه در حال حاضر اثري از آن موجود نميباشد.<br /><br /> گفته ميشود كه تاشي خاتون طبع رواني در شعر نيز داشت و اشعاري از وي به جا مانده است. اين چند بيت به او نسبت داده ميشود.<br /><br />در ده به من اي ساقي زان مي دو سه پيمانه كز سوز درون گويم شعري دو سه مستانه<br />خواهم كه در اين مستي خود نيز روم از ياد غير از تو نماند كس نه خويش و نه بيگانه<br />از عشق رخ جانان گشته است جهان حيران مستانه سخن گويد اين عاشق ديوانـــــــــــه<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-112352836464525113?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1122825189901402642005-07-31T08:51:00.000-07:002005-07-31T09:03:54.343-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong>استان فارس (همراه با استان اصفهان) از مراكز اصلى سكونت و حضور خلق ترك در مركز و جنوب ايران مىباشد</strong>.</FONT> <br /><br />استان فارس (همراه با استان اصفهان) از مراكز اصلى سكونت و حضور خلق ترك در مركز و جنوب ايران مىباشد. خلق ترك در اين استان متشكل از گروههاى با منسوبيت طائفه اى (اتحاديه طوائف تركى قشقايى٬ خمسه٬ افشار و ....) گروههاى غير طائفه اى شهرى-روستايى (تركهاى ابيوردى٬ فريدنى٬...) و گروههاى مهاجر آذربايجانى (كارمندان٬ اصناف٬ دانشجويان٬ كارگران٬ تجار٬ ازدواجهاى مخلتف بين مليتها و ...) مىباشد. در استان فارس (و همچنين اصفهان٬ كرمان و...) تركها دومين گروه ملى و زبان تركى نيز زبان دوم استان است. (بر اساس برخى منابع٬ مجموع تركان بين يك سوم تا يك دوم جمعيت استان را تشكيل مىدهد.) <br /><br />على رغم اين جمعيت انبوه٬ خلق ترك در اين استان مانند ديگر نواحى ايران از كوچكترين حقوق مدنى٬ اجتماعى٬ فرهنگى٬ زبانى و ملى -نشريات و برنامه هاى راديو تلويزيونى٬ مدارس و موسسات آموزشى تركى٬ انجمنها و تشكلهاى فرهنگى و ادبى و سياسى تركى٬ كاربرد زبان تركى در ادارات دولتى٬ ....- برخوردار نيست. در بوجود آمدن اين وضعيت٬ علاوه بر سياستهاى رسمى ترك ستيزانه٬ كم خواهى٬ تعلل٬ لاقيدى و غفلت خود تركها نسبت به زبان٬ فرهنگ٬ هويت و حقوق ملى تركى خويش هم نقش تعيين كننده اى داشته است.<br /><p style="text-align: justify"><br />محلى گرايى و طائفه گرايى به همراه عقب ماندگى عمومى اجتماعى-فرهنگى-سياسى خلق ترك در ايران باعث شده است كه هم بين زيرگروههاى خلق ترك ساكن در هر كدام از استانها از سويى و هم بين كل جامعه ترك زبان هر كدام از استانها با ديگر نواحى ترك نشين و تركان ايران و بويژه آذربايجان –كه نياخاك مشترك همه خلق ترك در سراسر ايران است- هيچ گونه روابط انسانى٬ اجتماعى٬ فرهنگى و ادبى قابل ملاحظه و فعالى وجود نداشته باشد. <br /><br />البته عدم ايجاد و يا رشد كافى هويت ملى فراگير بين زيرگروههاى خلق ترك٬ شكل نگرفتن و يا ضعيف بودن ادراك و حس تعلق آنها به يك خلق و ملت واحد ترك و گذران عمر در تجريد٬ انزوا و بىخبرى مطلقشان از يكديگر٬ به علاوه نبود كوچكترين تعصب ملى تركى در بسيارى از آنها٬ (بر خلاف گروههاى كرد زبان ايران و حتى منطقه) از مشكلات خلق ترك در سراسر ايران است كه در گروههاى ترك ساكن در استان فارس نيز ديده مىشود.<br /><p style="text-align: justify"><br />تشكل جامعه تركان اين استان در نهادهاى مدنى و اجتماعى مربوط به زيرگروههاى خود (مانند انجمنهاى مربوط به تركان قشقايى و يا ابيوردى و يا آذربايجانيان و...)٬ گرد هم آمدن و تشكل در انجمنهاى فراگروهى ادبى٬ فرهنگى٬ هنرى٬ سياسى و .... حول هويت مشترك و ملى تركى نياز و ضرورت روز است. همانطور كه به موازات بسط و آميزش انسانى و زبانى و فرهنگى و .٬.. با ديگر گروههاى ترك در منطقه خود (جنوب ايران)٬ اهتمام به تحكيم و گسترش روابط با آذربايجان نيز ضرورى است. <br /><br />آشكار است كه بدون وجود تشكلات مدنى و فرهنگى و ادبى تركى فعال٬ همبسته و مدرن در سه سطح استانى (در تك تك استانهاى كشور)٬ منطقه اى (سه منطقه شمال غرب٬ شمال شرق و ايران جنوبى) و در مقياس سراسرى-كشورى٬ خلق و زبان ترك نه تنها آنچه كه شايسته آن است را هرگز بدست نخواهد آورد بلكه با سرعتى بسيار بيشتر از گذشته به سوى محو شدن حركت خواهد نمود. <br /><br /><strong>مهران بهارى</strong><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-112282518990140264?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1122367558067895952005-07-26T01:44:00.000-07:002005-07-26T12:37:41.386-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong>دولتزن ترك: آبيش خاتون سالغورلو</strong></FONT><br /><br />آخرين حاكم سلسله تركى سلغورى مىباشد كه ۲۲ سال حكومت كرده است. وى متولد شيراز بوده در محله چرنداب تبريز فوت نموده است. مزار وى در <strong>رباط آبيش خاتون</strong> در شيراز مىباشد). آبيش خاتون اين بانوى مقتدر ترك و دختر اتابك سعد ابن ابوبكر پس از قتل اتابك سلجوقشاه زمام حكومت را در دست گرفت. وى در سال 663 هجرى با <strong>منگو تيمور </strong>[٥] پسر <strong>هلاكو خان</strong> ازدواج كرد و بدين ترتيب فارس و كرمان رسما ضميمه حكومت تركى -مغولى ايلخانان گرديد. دولت تركى سالغوريان پس از مرگ آبيش خاتون توسط امراي مغول منقرض شد.<br /><br /><strong><a href="http://www.shirazcity.org/shiraz/Shiraz%20Information/Sightseeing/Abeshkhatoun%20f.htm#تصوير">آرامگاه آبش خاتون</a></strong><br /><br /><img src="http://www.shirazcity.org/shiraz/Shiraz%20Information/Sightseeing/images/Abeshkhatoun/01.jpg" align="left" border="0" width="350" height="220">در جنوب شرقي شيراز، نزديك ميدان دفاع مقدس و جنب آتش نشاني قرار دارد و آرامگاه آبش خاتون دختر اتابك سعدبن بوبكر (658 ه.ق) بوده است. <br /><br />مقبره آبش خاتون كه به نام <strong>رباط ابش</strong> نيز معروف است، بنايي سه طبقه است كه گنبدي بر روي آن قرار داشته است. بعدها اين گنبد و قسمتي از طبقه سوم مقبره فرو ريخت و اداره باستان شناسي براي حفظ آن بنا، طبقه فوقاني را خراب كرد. اطراف مقبره با كاشي هاي معرق نفيسي تزيين شده بود كه هم اينك بخش عظيمي از آن كاشي ها از بين رفته و فقط كاشي هاي يك جبهه آن كه در پشت آن آتش نشاني بود، باقي مانده است.<br /><br />بناي فعلي مقبره ساختمان آجري قديمي مربع شكلي است كه هر ضلع آن 16.75 متر و ارتفاعي در حدود 10 متر دارد. قسمت هايي از كاشي كاري از راه داخل بنا در موزه پارس نگهداري مي شود. در بالاي بنا كتيبه هايي مشتمل بر آيات قرآني به خط ثلث و بر روي كاشي نصب شده است. مقبره آبش خاتون در حياط بنا و در اتاقي با ميله هاي سبزرنگ قرار گرفته است. خرابه هاي مقبره آبش خاتون در ديماه 1310 ذيل شماره 76 در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است.<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-112236755806789595?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1122166059161273132005-07-23T17:44:00.000-07:002005-07-23T18:35:45.583-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://carpetour.com/fa/research.asp?AID=1875&p=4020">مقدمه اي بر قالي بولوردي</a></strong></FONT><br />تاريخ درج: 4/1/83 منبع: کارپتور<br /><br /><strong>ساكنان ده ابوالوردي از تيرة ابوالوردي ايل ترك اينالو (از ايلات خمسه) هستند</strong><br /><br />آفرينندگي و خلاقيت، به معناي وسيع كلمه، ويژگي آشكار و انكارناپذير قاليچه هاي ايلات در روستاهاست. اين مناطق ايل نشين و روستايي هستند كه تمامي ذرات هستي خود تمامي آرزوها ورنج ها و شادي هاي خود و هستي محيط و جامعة خويشتن را در تار و پود قاليچه هاي دست بافت خود گره مي زنند و مي نشانند و عجين مي كنند.<br /><br /> <strong>ساكنان ده ابوالوردي از تيرة ابوالوردي ايل اينالو (از ايلات خمسه) هستند </strong>كه در زمان فرمانروايي مغولان از تركستان به فارس آمده است. <br /><br /> طايفة ابوالوردي در چند سال گذشته در نقاط مختلف فارس پراكنده شده و گروهي مانند “بولوردي هاي اژدهاش” زندگي چادرنشيني و كوچ سالانه گرديده اند.<br /><br /> قالي بافي بولوردي منحصراً به دست زنان است كه همگي و به استقلال در خانه هاي خود بافندگي مي كنند مانند ديگر مناطق روستايي وايل نشين، افقي و زميني است. جملگي قالي ها تمام پشم است. يعني اينكه علاوه بر گره هاي قالي، تار و پود و به اصطلاح “چله” و “ريشه” همه از پشم است. جز آنكه گاه در رديف هاي پود سه رديف در ميان يك رشته نخ مي گذرانند براي استحكام و دوام بيشتر قاليچه هاي بولوردي پر گوشت و بسيار سفت و تنگ است و گرهها بسيار نزديك و چسبيده به هم همين ها سبب مي شود كه تا كردن از پشت دشوار شود و گاه موجب شكنندگي و تركيدن و به زبان خودشان “پكيدن” قالي.<br /><br /> <strong>اسلوب گره زني “تركي بافي” است </strong>و به طور معمول در هر ده سانتيمتر طول بيشتر از شصت و پنج رج بافته نمي شود (65*65 در ده سانتيمتر مربع). بنابراين قاليچه هاي بولوردي كمتر زيربافت و بيشتر نيمه ريزباف است. در بولورديهاي اصيلي كه تا چند سال پيش بافته مي شد درشت تر از 45 رج درده سانتيمتر ديده نشده است. در بولوردي هاي جديد كه همگي درشت بافت است، اين مقدار به 25 رج و 40 رج هم رسيده است.<br /><br /> اندازه ها بيشتر يك ذرع و يك ذرع و دو ذرع است. قاليچه هاي بيشتر از چهار متر كمياب و بيشتر از شش متر كمياب تر است. بزرگترين قالي بولوردي كه ديده شده نزديك به هفت متر مربع مساحت داشته است.<br /><br /> رنگ ها - تا حدود چهل سال پيش تمامي گياهي و طبيعي بوده و از گياهان كوهي، به ويژه روناس و جاشير و از پوست انار و گردو و برگ مو بدست مي آمده است. اندك اندك رنگهاي شيميايي ناپايدار كه ارزان بدست مي آيد گرفته شد. اما نسبت كاربرد رنگهاي شيميايي و گياهي تا سالهاي اخير هرگز از 10 درصد تجاوز نمي كرد و رنگهاي گياهي دست كم 90 درصد از رنگهاي قالي بولوردي اصيل را تشكيل ميداد. پاره اي از رنگها مانند خاكستري و شتري، نيز به همان رنگ طبيعي و اولية پشم و بدون رنگرزي به كار مي رفته است. <br /><br /> نكتة ديگر اينكه رنگهاي قالي بولوردي، مانند همة بافتهاي عشايري و روستايي، هميشه يكدست نيست. دورنگي و گاه سه رنگي اين قالي ها ناشي از داشتن ابزارهاي دقيق اندازه گيري مواد و كم بود رنگ هاي گياهي و نيز ظرفيت محدود ظرفهاي مخصوص رنگرزي است. نتيجه آنكه گاه يك رنگ اصلي در چند نوبت آماده مي شود و به تبع آن يك بار پررنگ تر و بار ديگر كمرنگتر از آب در مي آيد. همچنين به سبب بي دقتي در شستشوي پشم - كه براي زدودن چربي زيادي پشم و آسان شدن جذب رنگ ضروري است. و نيز به سبب يكدست نبودن رنگ طبيعي خامة پشم گاه رگه هايي به چشم مي خورد كه كمرنگتر تا پرنگتر از رنگ هاي اصلي است. البته اين ناهمرنگي منحصر به دست بافته هاي روستايي و ايلياتي نيست و در بسياري از بافته هاي شهري نيز ديده مي شود. از ويژگيهاي رنگ آميزي ايران از قرمز دانه يا رنگ هاي شيميايي بدست مي آيد و نيز محدوديت رنگ هاي هر قالي كه در رنگارنگ ترين قاليهاي بولوردي از دوازده رنگ تجاوز نمي كند.<br /><br /> كمبود رنگ و صرفه جويي در كاربرد رنگ ها، كه بي گمان ريشه هاي اقتصادي دارد و از فقر قالي بافان سرچشمه مي گيرد، عامل بسيار مهم و قابل تأملي است كه در تكوين ويژگيهاي رنگ آميزي بولوردي و مكتب خاص آن سهم عمده دارد و هم در تعيين مسيري كه بولوردي را به سراشيبي زوال گشاينده است.<br /><br /> عصر طلايي بولوردي و اوج هنري آن در سالهاي آخر دهة 1320 به نقطة پايان رسيد و با فرا رسيدن دهة 1330 افول هنر يكتا و چند سالة قالي بولوردي مسلم شد. و اين همه بازوال رنگ ها آغاز گرديد.<br /><br /> تعداد قاليچه هاي بولوردي قديم كه نسبتاً سالم مانده باشد، به استثناي خانه ها كه اطلاعي از آنها در دست نيست از 100 تخته تجاوز نمي كند. در كشور آلمان غربي كه در ميان كشورهاي بيگانه بيش از همه طالب بولوردي اصيل است تا سال 1352 هـ.ش. صاحبان 32 تخته بولوردي شناخته شده است. در كل بخواهيم همة كشورهاي اروپايي و عربي را در نظر گيريم جمع كل بولورديهاي اصيل به 400 نمي رسد. شايد به همين دليل است كه قالي بولوردي از چشم بسياري از قالي شناسان و محققان و نويسندگان دور مانده است. و بااين اميد كه جوانان عزيز دانشجو و محقق خانواده فرش اين مرز و بوم قدم در راه شناساندن بيشتر اين سبك بگذارند.<br /><br /> با تشكر از استاد بزرگوارم جناب آقاي عبدالله احراري كه اين فرصت را در اختيار اينجانب قرار دادند تا بتوانم قدمي در شناخت اين سبك بردارم . <br /> <br /> مريم زارع- شيراز<br /> دانشجوی ترم 4 دانشگاه آزاد اسلامي طبس<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-112216605916127313?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1122150793131999792005-07-23T13:32:00.000-07:002005-07-23T13:33:13.133-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong><a href="http://fasahoo.com/about-fasa/fasa_najad.htm">تركان فسا: ايناللوها و ذولقدرها</a></strong></FONT><br /><br />زبان اكثريت مردم فسا ، فارسي با گويش شرق فارس ( گويشي بين شيرازي و كرماني ) مي باشد و به دليل آنكه از قديم الايام طوائف مختلف در اين سرزمين ساكن بوده اند ، زبانهاي متعددي در آن رواج يافته است كه از آن جمله زبانهاي تركي و عربي را مي توان نام برد .اقوام ترك وعرب با هـم زبانان خود به زبـان مــادري و در محـاوره با سـاير مــردمان از زبان فـارسي استفاده مي كنند كه اين تعامل وتضارب لهجه ها و زبانها ،تلفظهاي مختلفي از كلمات در بين فسائيها شكل داده است.<br /><br />وجود اقوام ترك ، عرب و فارس با آداب ، رسوم و خصوصيات خاص خود، تنوع فرهنگي رادراين شهرستان موجب گرديده است . <br /><br />نژاد شناسان گروه نژادي مردمان شمال شرق ايران ( آسياي مركزي – تركستان ) را دورگه سفيد و زرد دانسته اند . لذا اقوام ترك از نظر نژادي در اين گروه قرار مي گيرند . <br /><br />بيشتر ترك زبانان شهرستان فسا به <strong>ايل اينالو ( اينان لو – اينال لو – عينا لو – ايمان لو و …</strong> ) تعلق دارند . محققان خاستگاه اين ايل را تركستان دانسته و قول مشهور بر اين است كه در زمان حكومت مغولان به فارس آمده اند . افراد ايل اينالو از بدو ورود به ايران در سطوح لشكري دولتهاي صفويه ، افشاريه و زنديه حضور داشتند. تا اينكه افراد اين ايل در سال 1293 يا 1295 هجري قمري ( دوران ناصرالدين شاه ) به دليل سركشي و دست اندازي به مناطق همجوار در دشت قره بلاغ (چشمه سياه) سكني داده شدند . كه به برخي از آنان نيز به مرور ايـّام در ساير نواحي فسا نيز پراكنده گشتند مانند <strong>سكّزي ها</strong> در هارون وسكـّز ، <strong>ايران شاهي ها</strong>ي ساكن سنان و … <br /><br /> ايل اينالو از تيره هاي مختلفي تشكيل شده كه مهمترين آنها به گويش تركي عبارتند از : <br /><br />اميرحاجي لو – اسلام لو – افشار اوّشاغي – ايران شاه لو – بولاغلي (بُلاغي) – بايات (بيات) – چارداچريك – چيان – دادبيگلو – دهولي – ديندارلو – رئيس بگ لو – زرند قل لي – زنگنه – محمود بيگ لو – باغيم لو – سوروگ لو – سكّز – قورت – قورت بيگ لو – قره غورا – چغيلي – گررايي لو – گؤگ پر . <br /><br />از ديگر قبـايل تــرك زبان كه در عهد صفــويه به فســا آمده اند مي توان به طــايفه <strong>ذوالقـــدر ( بؤلقدر – تولگدر )</strong> اشاره نمود كه محتمل است برخي از ذوالقدرهاي ساكن فســا و نواحي ديگر با اين قــــوم بي ارتباط نباشند (23)<br /><br />در ميان اتحاديه ايلي « <strong>ايل خمسه</strong> » دو تيره ي <strong>پير سلومي</strong> و عبدالرضايي وجود دارد كه به ترتيب به زبان تركي و فارسي سخن مي گويند ولي با وجود اين تفاوت زباني، آنها را جزء طوايف و تيـره هاي عـــرب به شمـــار مي آورند . كه دليل آن را بايد در نحوة شكل دهي ايل خمسه جستجو كرد . بدين لحاظ كه در زمان ايجاد ايل خمسه ، تيره هاي مستقلي كه از طوايف مختلف در اين شهرستان سكني داشتند بالاجبار و براي جلوگيري از درگيري هاي قومي بوسيله حكومت وقت زير نظر طوايف بزرگ مانند عرب . باصري و...ايل خمسه قرار گرفتند كه بدليل اين حاكميت ايلي، برخي نويسندگان در دوره هاي بعد ندانسته اين تيره ها را عضو نَسـَبي ايل قلمداد كرده و بدين ترتيب اين موضوع گسترده شده است . در صورتي كه برخي معتقدند از نظر علمي بايداين قبيل طوايف را به عنوان طوايف همجوار شناخت .<br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-112215079313199979?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1122150711094981132005-07-23T13:31:00.000-07:002005-07-23T13:31:51.093-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=5><strong>محله ترك آباد در شهر زرقان فارس</strong></FONT><br /><br />زرقان در ٣٠ كيلومتري شمال شرقي شيراز و در دامنه كوه زرقان قرار داردּ<br /><br /><strong>تعدادي از مهاجرين عشاير و روستايي كه در محله اي بنام ترك آباد ساكن هستند به زبان تركي سخن ميگويندּ</strong><br /></div><div class="blogger-post-footer"><img width='1' height='1' src='https://blogger.googleusercontent.com/tracker/14756203-112215071109498113?l=fars-turk.blogspot.com' alt='' /></div>mehran baharihttp://www.blogger.com/profile/16182047783930967840noreply@blogger.com0tag:blogger.com,1999:blog-14756203.post-1122150610260998652005-07-23T13:29:00.000-07:002005-07-23T13:30:10.270-07:00<div dir="rtl"><br /><p style="text-align: justify"><br /><FONT size=6><strong><a href="http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/136/html/136-75.htm">شاهسونهاي استان فارس</a></strong></FONT><br /><br /><strong>كريمزاده، محمد. "شاهسونهاي فارس، پيشينه تاريخي شناخت شاهسونها". دوره 12، ش 136 و 137 (بهمن و اسفند52): 75-78، تصوير.</strong><br /><br />خلاصه: موقعيت جغرافيايي، پيشينه تاريخي شاهسونها، مسكن اصلي آنها ـ شرحي بر روستاي محمدآباد و اطلاعايت از زندگي شاهسونهايي كه تخته قاپو شدهاند، ايجاد بناي قلعه سرخ. <br /> <br /> شاهسَوَنهاي فارس «پيشينة تاريخي و شناخت شاهسَوَنها» <br />محمد كريمزاده <br />از تحقيقات مركز ملي پژوهشهاي مردمشناسي و فرهنگ عامه <br />اشاره: ارتفاعات اهر و مشكينشهر و كنارههاي رود ارس و بعضي ديگر از نقاط آذربايجان خاوري مسكن كوچنشينان و روستايياني است كه شاهسون ناميده ميشوند.<br /> <br />اين گزارش كوششي است براي شناخت چگونگي پيدايي شاهسونها و عمل پراكندگي آنان در گوشه و كنار ايران و گريزي به چند و چون پديداري و سكونت شاهسونان فارس در حوالي درياچهي بختگان، با اين اميد كه اين گزارش با همهي كوتاهي آغازي باشد براي پژوهشهاي بيشتر از جانب محققان در جها شناختن و شناساندن شاهسونان ايران. <br /> * * * <br />قلعه قرمز محمدآباد<br /><img src="http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/136/images/136-76-1B.JPG" align="left" border="0" width="210" height="175"><br />پيشينهي تاريخي شاهسونان به زمان پادشاهان صفوي ميرسد نويسندگان تواريخ و سفرنامهها در اين قول معتقند كه شاهعباس بزرگ براي كاستن نفوذ و نيروي حكمرانان سي و دو طايفهي قزلباش كه درآن روزگار تمشيت و ادارهي همهي امور مملكت را در دست داشتند و قدرتي بزرگ و خودكامه در برابر پادشاه بشمار ميآمدند به ايجاد سپاهي مجهز و منظم در يكدستهي پيادهي تفنگدار و يكدستهي سواره همت كرد. <br />عليالظاهر، بهانهي آن پادشاه از تشكيل و تجهيز اين قشون پديد آوردن نيروئي رزمآور و ورزيده در برابر قواي «ينكيچري» دولت عثماني بود اما هدف واقعي و پنهاني وي مقابله با امراي خودسر و نافرمان قزلباش و ازميان برداشتن قدرت و اعتبار ايشان بشمار ميآمد. <br /> <br /> <br />هيچيك از تاريخنويسان و سفرنامه پردازان روزگار صفوي از دو دسته سپاهي كه شاهعباس براي در هم كوبيدن قدرت امراي قزلباش پديد آورد بهنام «شاهيسيون» يا «شاهسون» ياد نميكنند. بلكه به وضوح در نوشتههاي خود دستهاي از آنان را «غلامان شاهي» و دستهي ديگر را «تفنگداران» مينامند و مينويسند كه افراد دستهي غلامان يا «غلامان خاصة شريفه» بيشتر از طوايف گرجي و چركس و ارمني برگزيده ميشوند و رئيس ايشان را «قوللر آقاسي» ميگويند و ميافزايند كه آن دستهي ديگر يعني تفنگداران از روستائيان ورزيده- و گاه شرور- و رعاياي ولايات مختلف ايران انتخاب ميشوند و مانند غلامان از خزانهي دولت مواجب ميگيرند و «هنگاميكه جنگي در كار نيست به كشت و زرع» در ولايات و بلوكات اشتغال ميورزند. اما وقتيكه جنگي در ميگيرد و به وجود آنان نياز ميرود «فوراً به خدمت حاضر ميشوند». رئيس اين گروه از سپاهيان تفنگچي آقاسي نام دارد. <br /><br />با اشارههاي آشكار و صريحي كه نويسندگان تواريخ و سفرنامههاي زمان صفوي بهنام و طبقه و اصل و نسب سپاهيان ويژهي شاهعباس مينمايند جاي هيچ ترديدي نميماند كه درآن روزگار دستهاي از آن قشون را تفنگداران و دستهاي ديگر را غلامان يا قوللر ميخواندند و عنوان شاهسون بر هيچكدام از آنان اطلاق نميشده است. پژوهش بيشتر در اين زمينه نشان ميدهد كه اصطلاح شاهي سيوني و شاهي سيون- كه سابقهي آن به روزگاري پيش از تولد و سلطنت شاه عباس و تشكيل آن دو دسته قشون ميرسد- در دوران صفويان مفهومي غير از سپاهيان ويژهي شاه عباس دارد و از آن معناي دوستاري شاه و فداكاري و جانبازي در راه آن «مرشد كامل» برميآيد. يكي از پژوهشگران آگاه تاريخ صفويان در اين زمينه چنين مينگارد: <br /><br />«چيزي كه تمام طوائف گوناگون قزلباش را در زمان شاه اسمعيل صفوي به يكديگر پيوسته و بهصورت نيروي واحدي در آورده بود، شاهيسيوني يا دوستداري شاه و فداكاري و جانفشاني در راه مقاصد مقدس آن مرشد كامل، يعني جهاد با كفار و ترويج مذهب شيعة اثنيعشري و تقويت و تحكيم سلطنت نوبنياد صفوي بود …. تاجري ايتاليائي كه در آغاز كار شاه اسمعيل در ايران بوده است، در بارة ارادت و ايمان و فداكاري طوائف قزلباش نسبت به آن پادشاه مينويسد: متابعان اين صوفي (شاه اسمعيل) خاصه لشگريانش او را مانند خدائي ستايش ميكنند. برخي از ايشان بيسلاح به جنگ ميروند و معتقدند كه مرشد كامل نگاهبان و مراقب ايشان است. <br /><br />باتوجه به اينكه فرمانروائي صفويان در آغاز روي كار آمدنشان داراي جنبهي پيشوائي و انگيزهي مذهبي بود و «صوفيان قزلباش شاه اسمعيل را …. مانند پدرش شيخ حيدر و نياكان او پيشواي مذهبي يا به اصطلاح خود مرشد كامل ميدانستند»؛ اين فداكاري و جانبازي يا شاهيسيوني در راه آن پيشوايان مذهبي پذيرفتني است.<br /> <br />اما با گذشت زمان اين اصطلاح كه نخست انگيزهاي براي يكپارچگي و همبستگي سي و دو طايفهي قزلباش و همراهي و ياوري صادقانهي آنان با شاهان صفوي براي گسترش دامنهي پيروزيها و ترويج مذهب شيعه بود، معنائي ديگر به خود گرفت و به صورت دستاويزي براي گريز از خشم شاه يا اظهار پشيماني و طلب مغفرت از خيانت به درگاه وي در آمد. به همين سبب در تواريخ صفوي مضاميني از اين دست بسيار ميبينيم كه شاهزادهاي به هنگام اختلاف با امدادي قزلباش براي ايجاد تفرقه و آشوب در ميان سپاهيان ايشان «فرمان داد شاهيسيون كنند يعني در شهر جار بزنند كه ….. هركس كه فرمانبردار و هواخواه دودمان صفوي است بر در دولتخانه حاضر گردد ….» و در كارآئي اين حربه ميخوانيم كه چون «طوائف ….. صلاي شاهيسيوني شنيدند تزلزل در اركان جمعيت ايشان افتاد ….». <br /><br />مفهوم اخير شاهيسيوني نيز با گذشت زمان دستخوش ديگرگوني شد و تعبير امروزين از آن برخاست. <br /><br />اين تعبير يعني اينكه شاهسونان را بازماندگان سپاهيان ويژهي شاه عباس ميدانيم، معنائي است كه پس از انقراض سلسلهي صفويان از جانب مردم شهرنشين و مورخان در مورد دستهاي از قشون ويژهي شاه عباس عنوان گرديد و بعدها «به كلية كوچنشينان آذربايجان اطلاق شد ….». <br />نويسندگان روزگار قاجار و زمان ما در بارهي چگونگي تشكيل سپاهياني بنام شاهسون مطالبي كم و بيش همسان دارند و يادآور ميشوند كه چون «جمعي از نمك بحرامان قزلباشيه بر شاه عباس خروج كرده پاي جرأت و جسارت پيش نهادند شاه فرمود شاهسون گلسون يعني هركه شاه را دوست دارد بيايد (!) لذا از هر فرقه آمده طاغيان شاه را شكست دادند پادشاه آن جماعت را شاهسون نام نهادند در ميان آن طايفه طوايف مختلفه است مسكن ايشان در ملك منان و آذربايجان و عراق و فارس و قليلي در خراسان و كابل و كشمير سكونت دارند». <br />* * * <br />مسكن اصلي شاهسوناني كه امروز در ايران زندگي ميكنند. استان آذربايجان شرقي است و در حدود هشت هزار خانوار از اين ايلات در ارتفاعات اهر، مشكينشهر و كنارههاي رود ارس ييلاق و قشلاق ميكنند. <br /><br />قبائل يا تيرههائي ديگر بههمين نام در نواحي ديگر ايران بسر ميبرند كه كيفيت زندگي آنان هنوز به درستي مورد تحقيق و بررسي قرار نگرفته است. <br /><br />از آن ميان تنها چند و چون زندگي و معيشت شاهسونان فارس بر ما روشن است كه در اين نوشته به اختصار از آن ياد ميشود. شاهسونان فارس كه تيرهاي از ايل اينانلو يا اينالّو بهشمار ميآيند در سواحل جنوبي درياچهي بختگان و حدود شهرستان نيريز زندگي ميكنند. <br /><br />صاحب فارسنامه ناصري در مورد پيشينهي تاريخي آنان مينويسد كه اصل اين اينانلو از «تركستان است كه در زمان سلاطين مغول بفارس آمده توقف نمودهاند و در بيشتر اوقات چندين هزار نفر لشگر سواره و پياده ازاين ايل در ركاب سلاطين خدمت نمودهاندּ قشلاق اين ايل يعني جاي زمستانة آنها بلوك حفر و داراب و فساست و ييلاق آنها بلوك رامجرد و مرودشت …. و اين ايل بهچندين تيره قسمت شدهاند مانند: <br />ابوالوردي، اسلاملو، افشار اوشاغي، اميرحاجي، ايرانشاهي، بلاغي، بيات، چهارده چريك، چيان، رادبگلو، دهو، ديندارلو، رئيسبگلو، زرندقلي، سُركلو، سكّز، قورت، قرهقره، چغيلو، كرائي، گوكپر، [غلامحسينخان شاهسون سرتيپ توپخانه مباركه ولد الصدق حسينخان شهابالملك ميگفت كه در زمان شاه عباس كه بعضي از ايلات شاهيسون شدند اجداد من با طايفة خود ازاين كوگپر برخواسته (برخاسته!) شاهيسون شدند يعني شاه دوست]؛ محمود بگلو، يا عزلو». <br /><br />آگاهيهاي بيشتر دراين زمينه حاكي از آنست كه پنجهزار خانوار از ايل اينانلو « از سنه 1295 زندگاني چادرنشيني را ترك گفته و به زراعت (پرداختهاند) و محل اقامت آنها بيشتر در مشرق و جنوبشرقي ايالت فارس است ….». <br />* * * <br /><br />امروزه بزرگترين روستاي شاهسون نشين فارس دهكدهي محمدآباد از دهستان خير شهرستان اصطهبانات است كه هشتاد و پنج خانوار درآن زندگي ميكنند.<br /> <br />پيرمردان اين روستا از قول پدران خود نقل ميكنند كه شاهسونان فارس پيش از تختهقاپو شدن در حدود ششصد خانوار بودهاند و در درههاي جنوبشرقي شيراز ييلاق و قشلاق ميكردهاند. سردسيرشان حدود آبادهي تشك (taçk) و گرمسيرشان سواحل جنوبي درياچهي بختگان و حوالي داراب بوده است. <br /><br />و شيرمحمدخان شاهسون كه از جانب قوام شيرازي حمايت ميشده است بر آنان كلانتري داشته است. پس از تختهقاپو شدن ايل اينانلو شيرمحمدخان با تعدادي از خانوارهاي شاهسون در روستائي بهنام «سجلآباد» سكونت كرد. پيشينهي روستاي سجلآباد- كه امروز نام و نشاني ازآن در دهستان خير نميتوان جست از جهتي با دهكدهي محمدآباد نسبت و پيوند دارد. <br /><br />براي دريافت اين پيوند و نسبت بايد دانست كه شاهسونان فارس كه از ديرباز در درّههاي جنوبشرقي شيراز ييلاق و قشلاق ميكردند با روستاي سجلآباد- كه در مسير اطراق تابستانه و كوچشان بود- در تماس و مراوده بودند و با مردم آن داد و ستد داشتند و برخي ازآنان هم به عللي از جمله مرگ و مير دامهايشان در كنار سجلآباد سياه چادرهاي خود را برافراشته بودند و همانجا ماندگار شده بودند و به كشت و كار پرداختهبودند. <br /> <br /><img src="http://www.ichodoc.ir/p-a/CHANGED/136/images/136-78-1B.JPG" align="left" border="0" width="130" height="175">در اثر گذشت زمان تعداد اينگونه خانوارها افزوني يافت و سجلآباد بهصورت روستائي درآمد كه در حدود نيمي از ساكنانش شاهسونان چادرنشين بودند. به سبب ناامنيهاي زنان و راهزنيهاي بيشكار كلانتر شاهسونان- شيرمحمدخان- بر آن شد كه براي نگهداري دامهاي خود و قبيلهاش از دستبرد شبانهي راهزنان، در اطراقگاه ييلاقي شاهسونان قلعهاي بنا كند و چون به پشتيباني خويشاوندان خود كه در اطراف سجلآباد ماندگار شده بودند، چشم داشت حوالي آن روستا را براي اين مهم مناسب يافت و دركنار سجلآباد قلعهاي بنا كرد اين قلعه كه دراثر سرخي خاكهاي منطقه نماي سرخي دارد هنوز در زاويهي شمالشرقي روستا پديدار است. (عكس شماره1) <br /><br />با ايجاد اين قلعه پيوند شاهسونان با سجلآباد و مردمش استوارتر شد و در همان زمان «محمد نعيمي» نامي يكي از مالكان محلي كه قسمتي از زمينهاي سجلآباد را در تصرف داشت براي بهرهگيري بيشتر ازآن زمينها و گماشتن شاهسونان بهكار كشاورزي به ايجاد قناتي كمر بست و بدين ترتيب قنات محمدآباد- كه از دامنههاي غربي رشتهي شمالي كوهستان «تودج tudej» ميآيد و يكي از بزرگترين و پرآبترين قناتهاي دهستان خير است- دائر شده و براي شاهسونان سجلآباد هم اشتغالي مناسب فراهم آمد. <br /> اشتغال عمده زنان قبيلة شاهسون ريسندگي و بافندگي است <br /> <br />در سال 1295 كه شاهسونان فارس در دهستان رستاق شهرستان نيريز و دهكدههاي كوچك ديگر مانند چنار و مشرق نيريز- هُرگان،- مشرق نيريز-، اللهآباد- شمالغربي اصطهبانات-، حاجيآباد شمال اصطهبانات خاكي شدند شيرمحمدخان كلانتر با انبوهي از خانوارهاي شاهسون به قلعة قرمز روي آورد و بدينترتيب بزرگترين روستاي شاهسوننشين استان فارس در سواحل جنوبي درياچهي بختگان پديد آمد. سجلآباد روستائي كوچك بود. با قناتي نه چندان پُر آب و كشتزاراني نه چندان گسترده و فراخ دامن. به همين سبب با رويش و آبادي و نامآوري زمينهاي محمدآباد آوازهاش به فراموشي نشست و نام قلعة قرمز محمدآباد برآن سايه گسترد. <br /><br />شاهسونان امروزين محمدآباد، حتي نميدانند كه روستايشان جانشين دهكدهي سجلآباد است زيرا پدرانشان خانههاي قديمي و متروك سجلآباديان را با گذشت زمان هموار كردهاند و جاي آنها يا خانه ساختهاند و يا بذر پاشيدهاند. امروز تنها نشان آن روستا قناتي كمآب با چند هكتار زمين است كه هنوز نام قنات و زمين سجلآباد برخود دارد و شاهسونان درآن زراعت ميكنند. <br /><br />پاورقيها <br />(*) «لفظ ينكيچري تركي است. ينكي به معني جديد و چري مخفف چريك است به معني لشكر» تاريخ ايران تأليف سرجان ملكم جلد اول صفحه 206. <br />(**) اين مقاله كه يكي از مناصب بزرگ زمان شاه عباس بشمار ميآمد نخست بهعهدهي اللهوردي خان بود و پس از وي بهقرچقايخان تفويض گرديد. <br />(***) قسمت اعظم اين آگاهيها از صفحات 175 الي 177 كتاب زندگاني شاه عباس اول (جلد اول) بدست آمده است. <br /><br />1- دراين نوشتهها هرجا كه از شاه عباس نام ميآيد مراد شاه عباس اول يا كبير است. <br />2- سياحتنامه شاردن ترج